Beberi Kalesi
 | |
| Genel bilgiler | |
|---|---|
| Durum | Yıkıntılar |
| Tür | Kale |
| Mimari tarz | Gürcü mimarisi |
| Konum | Tazeköy, Ardahan |
| Koordinatlar | 41°01′38″K 42°49′00″D / 41.02722°K 42.81667°D |
| Tamamlanma | Orta Çağ |
| Teknik ayrıntılar | |
| Malzeme | Kuru duvar, dolgu duvar, kırık taş |
Beberi Kalesi (Gürcüce: ბებერის ციხე), tarihsel Artani bölgesinde, günümüzde Ardahan ilinin merkez ilçesine bağlı ve eski adı Beberi olan Tazeköy'ün sınırları içinde, Orta Çağ'da Gürcülerden kalma bir yapı kompleksidir.[1]
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]Tazeköy'ün ve kalenin adı olan Beberi (ბებერი), Gürcüce bir kelime olup yaşlı ve eski anlamına gelir.[2] Köyün ve kalenin bulunduğu Artani, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biriydi. Osmanlılar 16. yüzyılın ikinci yarısında ele geçirdiği köyü 1574 tarihli icmal defterinde Bebereki adıyla kaydetmiştir.[3] Gürcü gazeteci Konstantine Martvileli'nin 1917 yılında köyün üst tarafında, duvarları ayakta duran büyük kilise dediği yapının bu kale olması ihtimali vardır.[4]
Mimari
[değiştir | kaynağı değiştir]Beberi Kalesi, bugünkü Tazeköy yerleşim alanının 4 kilometre batısında yer alır. Deniz seviyesinden 2.300 metre yükseklikte bir dağın tepesinde dört adet teras üzerine yayılmıştır. Bir tür kompleks olan kalenin çapı 100 metre kadardır. Megalit malzemeyle inşa edilmiş olan duvarları temel seviyesine kadar yıkılmıştır. Duvarlar kuru duvar tekniği ve dolgu duvar şeklinde inşa edilmiş olup ortası kırık taşlarla doldurulmuştur. Duvarın kalınlığı ortalama 2 metredir. Bazı kısımlarda daha da geniştir. Bu yapı kompleksinin savunma amaçlı inşa edildiği tahmin edilmektedir. Kalenin batısında düzlenmiş bir alanda evlerin izleri tespit edilmiştir. Beberi köyünün eski yerleşim alanının burası olması ihtimali bulunmaktadır.[1][4]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b 2014 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო–კლარჯეთის ძეგლების 2014 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2015, s. 130. 11 Nisan 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 978-9941-0-7362-5
- ^ "ბებერი" - A Comprehensive Georgian-English Dictionary, Londra, 2006, 2 cilt 7 Temmuz 2024 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 0-9535878-3-5
- ^ Yücel Öztürk, "527 numaralı Küçük Ardahan ve Kars livaları timar icmal defteri", 1992, s. 25. 20 Eylül 2024 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Yüksek lisans tezi
- ^ a b "Konstantine Martvileli, "Ardahan Bölgesinde" ("არტაანის მხარეში"), Sakartvelo gazetesi, 8 (21) Ekim 1917, sayı 221". 19 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Şubat 2025.