Alfred (Wessex kralı)
| Büyük Alfred Alfred the Great | |
|---|---|
| Wessex Kralı | |
| Hüküm süresi | 23 Nisan 871 - 26 Ekim 899 |
| Taç giymesi | 23 Nisan 871 |
| Önce gelen | I. Ethelred (Wessex kralı) |
| Sonra gelen | Yaşlı Edward |
| Doğum | 849 dolaylarında Wantage, Berkshire |
| Ölüm | 26 Ekim 899 Winchester |
| Defin | Winchester, Hampshire (şimdi kayıp) |
| Eş(ler)i | Ealhswith (852 - 905) |
| Çocuk(lar)ı | Aelfthryth Ethelfleda Yaşlı Edward |
| Hanedan | Wessex Hanedanı |
| Babası | Æthelwulf |
| Annesi | Osburga |
| Dini | Hristiyanlık |
Büyük Alfred (Eski İngilizce: Eski İngilizce: Ælfrǣd Eski İngilizce telaffuz: [ˈæɫvˌræːd]; y. 849 – 26 Ekim 899), 871'den 886'ya kadar Batı Saksonlar'ın Kralı, 886'dan 899'daki ölümüne kadar ise Anglo-Saksonlar'ın Kralıydı. Kral Æthelwulf ile ilk eşi Osburh’un en küçük oğluydu; her ikisi de Alfred henüz gençken öldü. Alfred’in ağabeyleri Æthelbald, Æthelberht ve Æthelred sırasıyla ondan önce tahta çıktılar. Alfred’in yönetimi altında, İngiltere’de kalıcı değişimlere yol açan önemli idarî ve askerî reformlar hayata geçirildi.
İlk Yılları ve Roma Ziyareti
[değiştir | kaynağı değiştir]Alfred, 853 yılında henüz dört yaşındayken babası Kral Æthelwulf tarafından Roma'ya gönderilmiştir. Burada Papa IV. Leo tarafından karşılanmış ve Papa, Alfred'i "ruhani oğlu" olarak kabul ederek ona bir kraliyet kuşağı takmıştır. 855 yılında babasıyla birlikte tekrar Roma'ya gitmiş ve bir yıla yakın bir süre orada kalmıştır. Roma'da gördüğü görkemli mimari, düzenli hukuk sistemi ve eğitim anlayışı, Alfred'in ileride Wessex'te yapacağı reformların ilham kaynağı olmuştur.
Tahta çıktıktan sonra Alfred, birkaç yılını Viking istilalarıyla mücadele ederek geçirdi. 878’deki Edington Muharebesi’nde kesin bir zafer kazandı ve Vikinglerle İngiltere’yi, Anglo-Saksonlara ait topraklar ile Viking egemenliğindeki Danelaw arasında bölen bir anlaşma yaptı; Danelaw, İskandinav York’u, kuzeydoğu Midlands ve East Anglia’dan oluşuyordu. Alfred ayrıca Viking lideri Guthrum’un Hristiyanlığa geçişini de gözetim altında gerçekleştirdi. Krallığını fethetmeye yönelik Viking girişimlerini başarılı bir şekilde savunarak İngiltere’de baskın hükümdar konumuna geldi.[1] Alfred, Londra’yı Vikinglerden geri aldıktan sonra kendisini “Anglo-Saksonların Kralı” olarak adlandırmaya başladı. Hayatına dair ayrıntılar, 9. yüzyıl Galli bilgin ve piskopos Asser’in eserinde anlatılır.
Alfred, eğitimli, merhametli, ağırbaşlı ve soğukkanlı bir hükümdar olarak ün kazanmıştı; eğitimi teşvik eder, hem soyluların hem de halktan kişilerin İngilizce ve Latince öğrenebileceği bir saray okulu kurmuş, hukuk sistemini ve askerî yapıyı geliştirmiş ve halkının yaşam kalitesini arttırmıştır. “Büyük” lakabı kendisine en erken 13. yüzyılda verilmiş olsa da, yaygın biçimde ancak 16. yüzyıldan itibaren kullanılmaya başlanmıştır.[2] Alfred, yerli doğumlu İngiliz hükümdarlar arasında bu unvanla anılan tek kişidir.
Askeri Ve Siyasi Başarıları
[değiştir | kaynağı değiştir]Alfred, özellikle Viking istilalarına karşı gösterdiği direnişle tanınır. 878 yılında Edington Savaşı’nda Viking lideri Guthrum’u mağlup ederek önemli bir zafer kazanmıştır . Bu zaferin ardından Guthrum’un Hristiyanlığı kabul etmesiyle birlikte Wedmore Antlaşması imzalanmış ve İngiltere’nin güneyi Anglosaksonların, kuzeyi ise Vikinglerin kontrolüne bırakılmıştır
Alfred, bu süreçte kendisini yalnızca Wessex’in değil, tüm Anglosaksonların kralı olarak tanımlamış ve İngiltere’nin birleşmesi yolunda önemli adımlar atmıştır .
Ayrıca Alfred, kendisini 'Anglosaksonların Kralı' olarak adlandıran ilk Batı Saksonların Kralı'dır.
Kültürel Ve Hukuki Reformları
[değiştir | kaynağı değiştir]Büyük Alfred, sadece askerî başarılarıyla değil, aynı zamanda kültürel ve hukuki reformlarıyla da öne çıkar. Eğitime büyük önem vermiş, Latince eserleri Eski İngilizceye çevirtmiş ve halkın okuryazarlığını artırmaya çalışmıştır. Özellikle Papa I. Gregorius’un “Regula Pastoralis” adlı eserini çevirerek din adamlarının sorumluluklarını halka anlatmayı hedeflemiştir.
Alfred, “Büyük” unvanını taşıyan tek İngiliz kralıdır. Bu unvan, onun hem askerî hem de kültürel başarılarının bir yansımasıdır. Torunu Æthelstan, İngiltere'nin ilk gerçek kralı olarak kabul edilse de, Alfred'in attığı temeller bu birleşmenin önünü açmıştır
Hayatına dair ayrıntılar Galli rahip Asser tarafından kaleme alınmıştır.
İyi eğitimli ve bilgili olan Alfred, hükümdarlığında eğitimi teşvik etti ve kraliyetin hukuk sistemini geliştirdi.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Yorke 2001, ss. 27–28.
- ^ Firth 2024.
Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]İngiltere hükümdarları listesi
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Pollard, Justin (2006) Alfred the Great: the man who made England, ISBN 0-7195-6666-5 (İngilizce)
- Reuter, Timothy (ed.), (2003) Alfred the Great (Studies in early medieval Britain),, ISBN 978-0-7546-0957-5 (İngilizce)
- Britanyalı Kraliyet resmi web sitesi "Alfred 'The Great' (r. 871-899)" maddesi. [1] 28 Ekim 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)
| Bir İngiliz'in biyografisi ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |
| Hükümdar ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |