Ayşe Sultan (III. Ahmed'in kızı)
| Ayşe Sultan | |
|---|---|
| Doğum | 24 Kasım 1718 Topkapı Sarayı, İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu |
| Ölüm | 3 Ekim 1776 (57 yaşında) Ortaköy Sarayı, Ortaköy, İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu |
| Eş(ler)i | Kunduracızade Mehmed Pasha Hatip Ahmed Pasha Silahdar Mehmed Pasha |
| Çocuk(lar)ı | Rukiye Hanımsultan |
| Babası | III. Ahmed |
| Annesi | Emine Muslihe Kadin |
| Dini | İslam |
Ayşe Sultan (24 Kasım 1718 - 3 Ekim 1776) Osmanlı prensesi, Sultan III. Ahmed kızı.
Hayatı
[değiştir | kaynağı değiştir]Doğum
[değiştir | kaynağı değiştir]Ayşe Sultan 24 Kasım 1718'de Topkapı Sarayı'nda doğdu.[1] Babası Sultan III. Ahmed idi ve annesi Emine Muslihe Kadın.[2] Kendisinden dokuz yaş küçük Zübeyde Sultan adında bir kız kardeşi vardı.[3]
Evlilikler
[değiştir | kaynağı değiştir]1724'te Ayşe Sultan altı yaşındayken Ahmed onu kılıç taşıyıcısı Kunduracızade İstanbullu Mehmed Paşa ile nişanladı,[4][5] ve onu Rumeli valiliğine atadı. 28 Eylül 1728'de evlilik sözleşmesi imzalandı ve düğün 4 Ekim 1728'de Topkapı Sarayı'nda gerçekleşti. Çiftin ikametgâhı olarak Süleymaniye'de bulunan Valide Kethüdası Mehmed Paşa Sarayı hediye edildi. 1730'da sadrazam Nevşehirli Damat İbrahim Paşa Patrona Halil ayaklanmasında öldürüldü ve III. Ahmed tahttan indirildi. Ayşe Sultan'ın eşi Mehmed Paşa, Ekim 1730'da sadrazam oldu. Ocak 1731'e kadar sadrazamlık yaptı ve ardından Halep valiliğine atandı. 1737'de öldü.[6]
Mehmed Paşa'nın ölümünün ardından sadrazam Topal Osman Paşa oğlu Hatip Ahmed Paşa ile evlendi.[5] Düğün, 1740 yılında Ortaköy Sarayı'nda gerçekleşti. Aralık 1742'de Demirkapı Sarayı'nda evlilik tamamlandı. Ahmed Paşa, 1744'te Mora valiliğine atandı ve 1748'de öldü.[7] Ahmed Paşa'nın ölümünden on yıl sonra Sancak Bey (vali) Silahdar Mehmed Paşa ile evlendi.[8] Bu düğün 16 Ocak 1758'de Hekimbaşı Sarayı'nda gerçekleşti.[9]
Evlat
[değiştir | kaynağı değiştir]Ayşe Sultan'ın Lalazade Nuri Bey ile evlenen Rukiye Hanımsultan adında bir kızı olmuştur.[10]
Hayır Kurumları
[değiştir | kaynağı değiştir]Ayşe Sultan'ın ölümünden sonra yapılan 1776 tarihli vakıfta, Ayşe Sultan'ın ruhu için her gün otuz kişinin Kur'an okuması şartı vardır.[11] Babası ona Rami Paşa'nın saraylarını ve ayrıca Bahariye Sarayı'nı (Köşk) görevlendirdi. İzmit ve Ankara'da kendi arazilerine ve vakıflarına sahipti.[5]
Ölüm
[değiştir | kaynağı değiştir]Ayşe Sultan, 3 Ekim 1776'da elli yedi yaşında Ortaköy Sarayı'nda öldü ve büyük büyükannesi Turhan Hatice Sultan'ın Türbesi'ne, İstanbul'daki Yeni Camii'de gömüldü.[8][12]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Topal, Mehmet (2001). Silahdar Fındıklılı Mehmed Ağa Nusretnâme: Tahlil ve Metin (1106-1133/1695-1721). s. 900.
- ^ Uluçay 2011, s. 127.
- ^ Şemʼdânî-zâde Fındıklılı, Süleyman Efendi (1976). Şemʼdânî-zâde Fındıklılı Süleyman Efendi târihi Mürʼiʼt-tevârih-Volume II A. Edebiyat Fakültesi Matbaası. s. 9.
- ^ Duindam, Jeroen; Artan, Tülay; Kunt, Metin (11 Ağustos 2011). Royal Courts in Dynastic States and Empires: A Global Perspective. BRILL. s. 362, 363, n.49. ISBN 978-9-004-20622-9.
- ^ a b c Uluçay 2011, s. 135.
- ^ Sakaoğlu 2008, s. 437.
- ^ Sakaoğlu 2008, s. 437-8.
- ^ a b Uluçay 2011, s. 136.
- ^ Sakaoğlu 2008, s. 438.
- ^ Haskan, Mehmet Nermi (2008). Eyüp Sultan tarihi, Cilt 1. Eyüp Belediyesi Kültür Yayınları. s. 355. ISBN 978-9-756-08704-6.
- ^ Kala, Eyüp (2019). OSMANLI DÖNEMİ HANIM SULTAN VAKIFLARI VE SOSYAL POLİTİKA UYGULAMALARI. s. 129.
- ^ Sakaoğlu 2008, s. 439.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Mustafa Çağatay Uluçay (2011). Padişahların kadınları ve kızları. Ankara, Ötüken.
- Sakaoğlu, Necdet (2008). Bu mülkün kadın sultanları: Vâlide sultanlar, hâtunlar, hasekiler, kadınefendiler, sultanefendiler. Oğlak Yayıncılık. ISBN 978-9-753-29623-6.