Avvam Tapınağı
| UNESCO Dünya Mirası | |
|---|---|
 2017 yılında Yemen'in Marib şehrinde bulunan Mahram Bilqıs veya Avvam Tapınağı | |
| Konum |  Yemen |
| Parçası olduğu | Saba Antik Krallığı'nın Simge Yapıları, Marib |
| Kriter | Kültürel: iii, iv |
| Referans | 1700 |
| Tescil | 2023 (45. oturum) |
| Tehlike | 2023- Günümüz |
| Bölge | Arap Ülkeleri |
| Koordinatlar | 15°24′15″N 45°21′21″E / 15.4042°K 45.3557°D |
Avvam Tapınağı (Arapça: معبد أوام, Sabaca: 𐩱𐩥𐩣), genellikle Mahram Bilqıs (Arapça: محرم بلقيس, romanize: Mḥrm blqīs, lit. 'Saba Melikesi Belkıs Tapınağı') olarak bilinir,[1] ulusal tanrı Almaqah'a (sık sık "ʾAvvam'ın Efendisi" olarak anılır[2]) adanmış ana Saba tapınağıydı. Güney Arabistan'da bilinen en büyük tapınak kompleksidir[1] ve Yemen'de bulunan Marib yakınlarında yer almaktadır. Tapınak, antik Marib'in 7 kilometre (4,3 mil) güneydoğusunda, şehrin dış mahallelerinde inşa edilmiştir. Genellikle büyük Saba kutsal alanları şehir merkezlerinin dışında bulunsa da, bu tapınağın konumu muhtemelen dini mahremiyet ve Saba topraklarının uzak bölgelerinden gelen hacıların ritüelleri kolayca gerçekleştirebilmeleri için seçilmiştir.[3] Tapınakta, Hristiyanlık döneminin ilk üç yüzyılında Yemen'in siyasi tarihinin ana hatlarını yeniden oluşturmak için temel teşkil eden, Antik Güney Arabistan yazıtlarının[4] en önemli koleksiyonunu oluşturan yaklaşık bin adet yazıt keşfedilmiştir.[1]
Tapınak, MÖ 1. binyılın başından MS 4. yüzyıla kadar faaliyetteydi.[5] Hac törenleri Harunum Tapınağı'nda başlar, ardından iki tapınağı birbirine bağlayan tören yolundan geçerek Awwam Tapınağı'na doğru ilerlerdi.[6]
2023 yılında, Saba Krallığı'nın diğer simge yapılarıyla birlikte Awwam Tapınağı da UNESCO Dünya Mirasları Listesi'ne eklendi.[7]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b c Nebes 2023, s. 318.
- ^ A. V. Korotaev (1996). Pre-Islamic Yemen: Socio-political Organization of the Sabaean Cultural Area in the 2nd and 3rd Centuries AD. Otto Harrassowitz Verlag. s. 82. ISBN 978-3-447-03679-5.
- ^ Robin, 1996
- ^ Maraqten 2015, s. 107.
- ^ Maraqten 2015.
- ^ Maraqten 2021.
- ^ "Landmarks of Ancient Kingdom of Saba added to UNESCO's World Heritage List". Marib Governorate (İngilizce). 25 Ocak 2023. 5 Mart 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mart 2023.
Bibliyografya
[değiştir | kaynağı değiştir]- Maraqten, Mohammed (2015). "The Pilgrimage to the Awām Temple/Maḥram Bilqīs, Ma'rib, Yemen". Arbach, Mounir; Schiettecatte, Jérémie (Ed.). Pre-Islamic South Arabia and its Neighbours: New Developments of Research. Archaeopress. ss. 107-133.
- Maraqten, Mohammed (2021). "The Pilgrimage to the Awām Temple/Maḥram Bilqīs, Ma'rib, Yemen". Hatke, George; Ruzicka, Ronald (Ed.). South Arabian Long-Distance Trade in Antiquity. Cambridge Scholars Publishing. ss. 430-462.
- Nebes, Norbert (2023). "Early Saba and its Neighbors". Radner, Karen; Moeller, Nadine; Potts, Daniel (Ed.). The Oxford History of the Ancient Near East: Volume V: the Age of Persia. Oxford University Press. ss. 299-375. ISBN 978-0-19-068766-3.