Atlantik Antlaşması Birliği
| Tür | Özel şirket |
|---|---|
| Kuruluş | 18 Haziran 1954 Amerika Birleşik Devletleri |
| Genel merkezi | Brüksel, Belçika |
| Alt kuruluş(lar) | Kuzey Atlantik Konseyi |
| Web sitesi | www.atahq.info |
Atlantik Antlaşması Derneği (ATA), Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü'nü (NATO) desteklemek üzere siyasi liderleri, akademisyenleri, askeri yetkilileri ve diplomatları bir araya getiren bir şemsiye organizasyondur. ATA, NATO'dan ayrı bağımsız bir örgüttür.[1][2][3]
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]ATA 18 Haziran 1954 tarihinde kurulmuştur.[2] Soğuk Savaş'ın sona ermesi ve Varşova Paktı'nın dağılmasından bu yana Atlantik Antlaşması Birliği'nin rolü önemli ölçüde değişmiştir. 1992 yılında ATA Tüzüğü, NATO üyesi olmayan ülkelerden ortak üye ve gözlemcileri de kapsayacak şekilde değiştirilmiştir. 1992 yılında Bulgaristan Atlantik Kulübü, NATO üyesi olmayan bir ülkeden ilk ortak üye olarak ATA'ya katıldı.[4] NATO'nun değişen yapısı göz önüne alındığında, ATA artık Avrupa-Atlantik bölgesinin sınırlarının ötesinde, Orta ve Doğu Avrupa, Akdeniz ve Güney Kafkasya'da faaliyet göstermektedir. Yeni NATO ülkelerinin 1999 ve 2004 yıllarındaki katılımlarının ardından ATA üyeliği önemli ölçüde genişlemiş, odağı güneye ve doğuya kaymıştır.[2][5][6]
ATA, NATO'nun Barış İçin Ortaklık (BİO) ve Akdeniz Diyaloğu programlarında aktif olarak yer almakta ve İstanbul İşbirliği Girişimi (İİG) üyesi ülkelerdeki yetkililer ve kurumlarla giderek daha fazla ilişki kurmaktadır.
Misyon
[değiştir | kaynağı değiştir]Atlantik Antlaşması Derneği'nin belirtilen misyonu, Kuzey Atlantik Antlaşması'nda ortaya konan özgürlük, hürriyet, barış, güvenlik ve hukukun üstünlüğü değerlerini desteklemektir. Bu nedenle ATA, üye birliklerin ortak çıkarlarını ve demokratik hedeflerini gerçekleştirebilecekleri bir tartışma forumu olarak hizmet etmeyi amaçlamaktadır.[1][2] ATA'nın gençlik kolu olan Genç Atlantik Antlaşması Derneği (YATA) 1996 yılında kurulmuştur.[2] YATA, Kuzey Atlantik Antlaşması'nda ortaya konan değerleri anlayan, geleceğin sorumlu siyasi liderlerini yaratmak amacıyla gençleri eğitmeyi ve tartışmaya teşvik etmeyi amaçlamaktadır.[5]
Yapılanma
[değiştir | kaynağı değiştir]ATA üç ana organdan oluşmaktadır: Meclis, Büro ve Konsey.[1][6]
Meclis
[değiştir | kaynağı değiştir]Meclis, ATA'nın en üst karar alma organıdır ve Üye, Ortak Üye ve Gözlemci Üye derneklerin delegelerinden oluşur. Gözlemci Üyeler hariç, her delegenin bir oy hakkı vardır ve kararlar salt çoğunlukla alınır. Yılda bir kez yapılan Genel Kurul toplantılarına delegelerin yanı sıra basın mensupları, akademik camia, hükûmet ve askeri yetkililer ile uluslararası gözlemciler de katılabilir.[1][6][7]
Başkanlık Divanı (Büro)
[değiştir | kaynağı değiştir]Başkanlık Divanı, başkan, başkan yardımcıları, genel sekreter, sayman, YATA başkanı ve hukuk müşavirinden oluşur. Büro üyeleri Konsey ve Meclis kararlarının uygulanmasına ve politika konularında yardımcı olurlar.[6]
Konsey
[değiştir | kaynağı değiştir]Konsey, Büro üyeleri ile ATA'nın Üye, Ortak Üye ve Gözlemci Üye derneklerinin her birinden en fazla üç delegeden oluşur. ATA, Büro'nun önerisi ve Meclis'in onayı ile Konsey'in kendi adına harekete geçmesine izin verir. Konsey yılda iki toplantı yapar: biri NATO karargâhında, diğeri ise ev sahibi diğer bir ülkede.[6]
Üye kuruluşlar
[değiştir | kaynağı değiştir]NATO ülkeleri
[değiştir | kaynağı değiştir]- Arnavutluk, Arnavutluk Atlantik Derneği
- Belçika, Association Atlantique Belge
- Bulgaristan, Bulgaristan Atlantik Kulübü
- Kanada, Kanada NATO Derneği
- Hırvatistan, Hırvatistan Atlantik Konseyi
- Çekya, Jagello 2000
- Danimarka, Atlantsammenslutningen
- Estonya, Estonya Atlantik Antlaşması Derneği
- Finlandiya, Finlandiya Atlantik Konseyi
- Almanya, Deutsche Atlantische Gesellschaft
- Yunanistan, Yunanistan Atlantik ve Avrupa İşbirliği Derneği
- Macaristan, Macar Atlantik Konseyi
- İzlanda, Samtök um Vestraena Samvinnu
- İtalya, Comitato Italiano Atlantico
- Letonya, Letonya Transatlantik Örgütü
- Litvanya, Litvanya Atlantik Antlaşması Derneği
- Hollanda, De Atlantische Commissie
- Norveç, Den Norske Atlanterhavskomite
- Portekiz, Comissão Portuguesa do Atlântico
- Kuzey Makedonya, Makedonya Cumhuriyeti Avrupa-Atlantik Kulübü
- Romanya, Avrupa-Atlantik Konseyi
- Slovakya, GLOBSEC
- Slovenya, Slovenya Avrupa-Atlantik Konseyi
- İspanya, Asociación Atlantica Española
- İsveç, İsveç Atlantik Konseyi
- Türkiye, Türk Atlantik Konseyi
- Birleşik Krallık, Birleşik Krallık Atlantik Konseyi
- Amerika Birleşik Devletleri, Atlantik Konseyi[8]
Barış için Ortaklık ülkeleri
[değiştir | kaynağı değiştir]- Ermenistan, Ermeni Atlantik Derneği
- Azerbaycan, Azerbaycan Atlantik İşbirliği
- Gürcistan, Gürcistan Atlantik İşbirliği Derneği
- Sırbistan, Sırbistan Atlantik Konseyi
- Ukrayna, Ukrayna Atlantik Konseyi[8]
Başkanlar
[değiştir | kaynağı değiştir]| # | Başkan | Ülke | Görev süresi |
|---|---|---|---|
| 1 | Umberto Morra di Lavriano | İtalya | 1955–1957 |
| 2 | Lester Pearson | Kanada | 1957–1958 |
| 3 | Ralph Flynt | ABD | 1958 |
| 4 | Ivan Matteo Lombardo | İtalya | 1958–1961 |
| 5 | Warren Randolph Burgess | ABD | 1961–1963 |
| 6 | Jebb Gladwyn | Birleşik Krallık | 1963–1966 |
| 7 | Paul-Henri Spaak | Belçika | 1966–1969 |
| 8 | Frank Kenyon Roberts | Birleşik Krallık | 1969–1972 |
| 9 | Eugene V. Rostow | ABD | 1972–1976 |
| 10 | Karl Mommer | Almanya | 1976–1979 |
| 11 | Muharrem Nuri Birgi | Türkiye | 1979–1982 |
| 12 | Peter Corterier | Almanya | 1982–1985 |
| 13 | Francis Pym | Birleşik Krallık | 1985–1988 |
| 14 | Bernardino Gomes | Belçika | 1988–1991 |
| 15 | William Tapley Bennett Jr. | ABD | 1991–1994 |
| 16 | Ümit Haluk Bayülken | Türkiye | 1994–1997 |
| 17 | Theodossis Georgiou | Yunanistan | 1997–2000 |
| 18 | Alan Williams | Birleşik Krallık | 2000–2003 |
| 19 | Robert E. Hunter | ABD | 2003–2008 |
| 20 | Karl A. Lamers | Almanya | 2008–2014 |
| 21 | Fabrizio W. Luciolli | İtalya | 2015–2020 |
| 22 | James Joye Townsend | ABD | 2020–günümüz |
Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]- Atlantikçilik
- Avrupa-Atlantik Ortaklık Konseyi
- NATO'nun dış ilişkileri
- Bireysel Ortaklık Eylem Planı
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b c d "Atlantic Treaty Association (ATA)". cepolicy.org. 5 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2017.
- ^ a b c d e "Atlantic Treaty Association and Youth Atlantic Treaty Association". NATO. 7 Nisan 2016. 30 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2024.
- ^ "Atlantic Treaty Association – issuu". issuu.com (İngilizce). 21 Şubat 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2017.
- ^ "Mission Statement and Overview". The Atlantic Club of Bulgaria. ACB. 28 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mart 2021.
- ^ a b "About Us | YATA International". yata-international.org (İngilizce). 28 Ocak 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2017.
- ^ a b c d e "NATO – Atlantic Treaty Association". NATO Official Website. 3 Eylül 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2024.
- ^ "Atlantic Treaty Association General Assembly". NAOC (İngilizce). 22 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2017.
- ^ a b "Atlantic Treaty Association - Promoting Transatlantic Values since 1954". Atlantic Treaty Association (İngilizce). 7 Mart 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Mayıs 2019.
