Asilomar Konferansı
Asilomar Konferansı, Paul Berg,[1] Maxine Singer,[2] ve diğer bilim insanları tarafından, biyoteknolojinin potansiyel biyotehlikeleri ve düzenlenmesi üzerine tartışmak amacıyla organize edilen etkili bir akademik konferanstır. Konferans, Şubat 1975’te Kaliforniya’daki Asilomar State Beach’te bulunan bir konferans merkezinde yapılmıştır.[3] Yaklaşık 140 uzman (çoğunlukla biyologlar, ayrıca avukatlar ve doktorlar) katılarak rekombinant DNA teknolojisinin güvenliği için gönüllü yönergeler oluşturdu. Konferans aynı zamanda bilimsel araştırmayı daha kamuya açık hale getirdi ve ihtiyat ilkesinin bir uygulaması olarak görülebilir.
Bu yönergelerin etkileri günümüzde de biyoteknoloji endüstrisinde ve bilimsel söylemde hissedilmektedir.[4] Potansiyel güvenlik riskleri nedeniyle dünya çapında bilim insanları bir süre deneylerini durdurdu. Konferansta yönergeler oluşturulduktan sonra araştırmalar yeniden başladı ve bu durum hem biyoloji bilgisini ilerletti hem de biyomedikal araştırmaya olan ilgiyi artırdı.[5]
Arka plan: rekombinant DNA teknolojisi
[değiştir | kaynağı değiştir]Rekombinant DNA teknolojisi, 1950’ler ve 1960’lardaki biyoloji gelişmelerinin sonucunda ortaya çıktı. Bu dönemde genlerin DNA’dan oluştuğu ve DNA’nın protein sentezini yönlendiren bilgiyi taşıdığı kavramı yerleşti. James Watson, Francis Crick ve Rosalind Franklin’in DNA modeli bu sürecin temelini oluşturdu.[6] Daha sonra DNA’yı manipüle etme kapasitesi gelişti ve bu da rekombinant DNA teknolojisini mümkün kıldı.
Deneysel tasarım
[değiştir | kaynağı değiştir]Bu teknoloji, farklı türlerden DNA parçalarının birleştirilmesini ve hibrit DNA’nın bir konak hücreye aktarılmasını içerir. Teknolojiyi ilk geliştirenlerden biri Stanford Üniversitesi’nden biyokimyacı Paul Berg’dir.[7] Berg, 1974’te yaptığı deney tasarımında, maymun virüsü SV40’ı ve bakteriyofaj lambda DNA’sını kesip birleştirdi. Son adımda bu hibrit DNA’yı E. coli bakterisine yerleştirmeyi planladı, ancak biyogüvenlik endişeleri nedeniyle bu adımı tamamlamadı.[8]
İlk biyogüvenlik endişeleri
[değiştir | kaynağı değiştir]Berg, meslektaşlarının uyarıları üzerine son adımı gerçekleştirmedi.[9] SV40, farelerde tümörlere yol açıyordu; E. coli ise insan bağırsaklarında doğal olarak bulunuyordu. Bu yüzden araştırmacılar, deney sonucunda kanserojen DNA’nın çevreye sızabileceğinden endişe etti.[8]
Bu kaygılar nedeniyle 1974’te ABD Ulusal Bilimler Akademisi’ne bir mektup yazılarak konunun uluslararası bir konferansta tartışılması gerektiği belirtildi. Böylece Asilomar Konferansı organize edildi.[8]
Asilomar Konferansı
[değiştir | kaynağı değiştir]Konferans 1975’te Kaliforniya’daki Asilomar Konferans Merkezi’nde yapıldı. Amaç, rekombinant DNA teknolojisinin biyogüvenlik risklerini ele almaktı. Katılımcılar, deneylerde risk seviyesine uygun biyolojik bariyerler, fiziksel sınırlamalar ve iyi mikrobiyolojik uygulamaların kullanılmasını önerdi.[3]
Konferans, deneylerin risk seviyesine göre sınıflandırılmasını da tavsiye etti: minimal, düşük, orta ve yüksek risk. Ayrıca bazı deney türlerini (ör. yüksek derecede patojen DNA’nın klonlanması) kesin olarak yasakladı.[3]
Önemi
[değiştir | kaynağı değiştir]Asilomar Konferansı, bilim tarihinde önemli bir dönüm noktası olarak kabul edilir. Bilim insanlarının kendi kendini denetleme çabalarının simgesi olmuş, aynı zamanda toplumun bilimsel araştırmalara katılımını teşvik etmiştir.[4] Konferans, biyoteknoloji endüstrisinin doğuşunda ve biyomedikal araştırmaların kamuoyundaki görünürlüğünde etkili olmuştur.
Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "First recombinant DNA". Human Genome Project. http://www.genome.gov/25520302 (erişim: 12 Kasım 2006)
- ^ "Profiles in Science, The Maxine Singer Papers". U.S. National Library of Medicine. 12 Mart 2019. 29 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ a b c Paul Berg, David Baltimore, Sydney Brenner, Richard O. Roblin III ve Maxine F. Singer. "Summary Statement of the Asilomar Conference on Recombinant DNA Molecules". Proceedings of the National Academy of Sciences. Cilt 72, No. 6, s. 1981–1984, (Haziran 1975): 1981.
- ^ a b Paul Berg ve Maxine F. Singer. "The recombinant DNA controversy: Twenty years later". Proceedings of the National Academy of Sciences. Cilt 92, s. 9011–9013, (Eylül 1995).
- ^ Berg ve Singer (1995), s. 9011–9012.
- ^ Susan Wright. "Recombinant DNA Technology and Its Social Transformation, 1972–1982." Osiris, 2. seri, Cilt 2 (1986): 305.
- ^ Paul Berg ve Maxine F. Singer. "The recombinant DNA controversy: Twenty years later". PNAS. Cilt 92, s. 9011–9013, (Eylül 1995).
- ^ a b c Carmen, Ira H. Cloning and the Constitution. Wisconsin Üniversitesi Yayınları, 1985, s. 61–62.
- ^ Chapman, Carolyn Riley (Haziran 2023). "As Gods: A Moral History of the Genetic Age, by Matthew Cobb". Journal of Medical Humanities. 44 (2). ss. 277-279. doi:10.1007/s10912-022-09772-z.