Araçlarda kör nokta
Araç kör noktası (İngilizce: Vehicle blind spot), bir aracın etrafında, sürücünün doğrudan görüş alanı dışında kalan ve aynalar ya da camlar aracılığıyla görülemeyen bölgelerdir.[1]
Sürücü görüşü, güvenli yol trafiğinin en temel unsurlarından biridir. Araç tasarımı (örneğin sütun kalınlığı, ayna yerleşimi, camların açısı) ve dış koşullar (örneğin hava durumu) görüşün kalitesini belirler. Kör noktalar yalnızca otomobillerde değil; uçak, otobüs, kamyon, tarım makineleri, ağır iş makineleri, tekne ve tren gibi taşıtlarda da bulunur.[2]
Kör noktaların nedenleri
[değiştir | kaynağı değiştir]
Otomobillerde kör nokta oluşumuna yol açan başlıca etkenler:
- Ön tarafta: A-sütunları, iç dikiz aynası ve yan aynalar
- Yanlarda: Yan aynaların kapsamadığı açılar
- Arkada: Baş destekleri, bagaj yükü, arka sütunlar
Kör noktaların büyüklüğü sürücünün oturma pozisyonuna ve boyuna da bağlıdır. Kısa boylu sürücüler özellikle geniş A-sütunlarından daha çok etkilenebilir.
Kör noktaların azaltılması
[değiştir | kaynağı değiştir]Ayna ayarı
[değiştir | kaynağı değiştir]Yan aynaların doğru ayarlanması kör noktaları önemli ölçüde azaltır.[3] Buna rağmen pek çok sürücü aynaları yanlış ayarladığı için kör nokta problemi yaşamaktadır.
Ek ayna ve uyarı sistemleri
[değiştir | kaynağı değiştir]- Kör nokta aynaları (küçük konveks aynalar)
- Kör nokta uyarı sistemleri (radar veya kamera tabanlı)
- Şerit değiştirme uyarı sistemleri
Bu sistemler özellikle modern araçlarda standart hâle gelmeye başlamıştır.[4]
Özel durumlar
[değiştir | kaynağı değiştir]Ön görüş
[değiştir | kaynağı değiştir]A-sütunlarının kalınlığı ve eğimi, kavşaklarda ya da yaya geçitlerinde yayaları ve araçları görmeyi zorlaştırabilir. Tasarımcılar aerodinamik ve güvenlik gereksinimleri ile görüş gereksinimleri arasında denge kurmak zorundadır.
Araç türlerine göre
[değiştir | kaynağı değiştir]- Otobüs ve kamyonlar: Yüksek kabin ve geniş gövde nedeniyle özellikle sağ ön tarafta büyük kör noktalar oluşur.
- Tren ve tramvaylar: Vagon bağlantıları ve makas bölgeleri görüş sınırlaması yaratır.
- Tekneler: Pruvanın yükselmesi görüş hattını kapatabilir.
- Uçaklar: Kalkış ve iniş sırasında gövde ve kanatlar alt bölgeyi kapatarak kör noktalar oluşturur.
Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "Blind Zone Mirror Systems". National Highway Traffic Safety Administration. 3 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Eylül 2025.
- ^ Green, Paul (2002). "Where do drivers look while driving (and for how long)?". Proceedings of the Human Factors and Ergonomics Society Annual Meeting. 46 (20). ss. 1960-1964.
- ^ "How to Adjust Your Mirrors to Avoid Blind Spots". Car and Driver. Erişim tarihi: 15 Eylül 2025.
- ^ "Advanced driver assistance". Insurance Institute for Highway Safety. Erişim tarihi: 15 Eylül 2025.