Ali Rıza Arefi
| Ayetullah Ali Rıza Arefi علی رضا اعرافی | |
|---|---|
| 2020'de Arefi | |
| Geçici Liderlik Konseyi Üyesi[1][2][3] | |
| Görev süresi 1 Mart 2026 - 8 Mart 2026 Mesud Pezeşkiyan ve Gulam Hüseyin Muhsini Ejei ile birlikte | |
| Yerine geldiği | Ali Hamenei (yüce lider olarak) |
| Yerine gelen | Mücteba Hamenei (yüce lider olarak) |
| Uzmanlar Meclisi Üyesi | |
| Görevde | |
| Makama geliş 8 Mart 2022 (4 yıl, 40 gün) | |
| Seçim bölgesi | Tahran Eyaleti |
| Anayasayı Koruma Konseyi Üyesi | |
| Görevde | |
| Makama geliş 15 Temmuz 2019 (6 yıl, 276 gün) | |
| Lider | Ali Hamenei |
| Yerine geldiği | Muhammed Mümin |
| Kişisel bilgiler | |
| Doğum | 1959 (66-67 yaşında) Meybod, İran |
| Vatandaşlığı | |
| Mesleği | Din adamı |
| Dini | İsnâaşeriyye, Şii İslam |
| Resmî site | arafi.ir |
Ali Rıza Arefi (Farsça: علی رضا اعرافی; d. 1959, Meybod), İranlı bir din adamı ve siyasetçidir. 2019’dan beri Anayasayı Koruma Konseyi üyesidir, 2022’den itibaren de Uzmanlar Meclisi’nde görev yapmaktadır. Ali Hamaney’in suikast sonucu öldürülmesinin ardından oluşturulan geçici Liderlik Konseyi’nde, Mesud Pezeşkiyan ve Yargı Erki Başkanı Gulam Hüseyin Muhsini-Ejei ile birlikte yer almaktadır. 2016’dan bu yana İran’daki medreselerin başkanlığını yürütmekte, 2015’ten beri Kum şehrinde cuma imamlığı yapmaktadır. Ayrıca 2008-2018 yılları arasında El-Mustafa Uluslararası Üniversitesi’nin rektörlüğünü üstlenmiştir.
İlk yılları ve Eğitimi
[değiştir | kaynağı değiştir]1959 doğumlu Arefi'nin babası Muhammed Arefi, Ayetullah Humey'nin yakın çevresinde bulunuyordu.[2] Kum'da ilkokul eğitimini tamamladı. Aynı zamanda medrese derslerine ve hazırlık derslerine başladı. Arapça ve İngilizce öğrendi. Ayrıca matematik ve felsefe okudu.[4]
el-Mustafa Enstitüsü
[değiştir | kaynağı değiştir]2009 ve 2018 yılları arasında Arefi, "İslam Cumhuriyeti ideolojisini yaymak" ve "Şii İslam'ı yaymak" amacıyla kurulmuş bir dini eğitim merkezi olan Almostafa Enstitüsü'nün başındaydı. Arefi, Almostafa Enstitüsü'nde sekiz yıl içinde 50 milyon kişinin Şiiliğe geçtiğini iddia ediyor. Bu iddia birçok uzman tarafından "inanılmaz ve ulaşılamaz" olarak değerlendiriliyor.[5]
Siyasi kariyeri
[değiştir | kaynağı değiştir]Arefi, 1959 yılında Yezd vilayetinin Meybod şehrinde doğdu. Babası Muhammed İbrahim el-Arefi, Ruhullah Humeyni'nin yakın arkadaşıydı. İslam Devrimi'nden önce vaiz ve yazar olarak faaliyet gösterdi. Anayasa Koruma Konseyi'nin Uzmanlar Meclisi'ne katılmak için yaptığı yazılı sınava katılmamasına rağmen, İran'da Uzmanlar Meclisi seçimlerini düzenleyen Kanunun III. Maddesi sayesinde, 2015 seçimlerinde Meclis üyeliğine onaylandı. Bu madde, İran'ın en yüksek liderinin Anayasa Koruma Konseyi'nin şartlarını geçersiz kılma yetkisini takdir yetkisi olarak kullanmasına izin vermektedir.[6][7]
İran basını, 28 Şubat 2026 tarihinde ABD ve İsrail'in ortak saldırısında hayatını kaybeden İran lideri Ayetullah Ali Hamaney'in[1][2] ardından, Anayasa Koruma Konseyi üyesi Ali Rıza Arefi’nin geçici liderlik konseyine seçildiğini duyurdu.[3] Buna göre, yeni lider seçilene kadar Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Yargı Erki Başkanı Gulamhüseyn Muhsini Ejei ve Ayetullah Arefi, Velayet-i Fakih makamının görevlerini geçici olarak birlikte yürütecek.[3]
Görev ve Sorumlulukları
[değiştir | kaynağı değiştir]- Uluslararası İslam Bilimleri Merkezi Başkanı ve Mütevelli Heyeti Üyesi
- Üniversite Araştırma Enstitüsü Başkanı
- İmam Humeyni Enstitüsü Eğitim Bölümü
- Kum İlahiyat Fakültesi Araştırma Konseyi
- Meybod Şehri Cuma
- Kültür Devrimi Yüksek Konseyi Üyesi
- İran İlahiyat Fakültesi Başkanı
- Almostafa Enstitüsü Başkanı
Görüşler
[değiştir | kaynağı değiştir]Arefi, ateizme şiddetle karşıdır. Ayrıca Kum'daki ilahiyat okulunun teolojik olarak nasıl yönetildiğini de eleştirmektedir.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b "Hamaney öldü, Tahran'da yeni dönem başladı! İran'ın yeni lideri Arafi kim?". ahaber.com.tr. 1 Mart 2026.
- ^ a b c "İran Savaşı'nın ikinci günü: Hamaney, Savunma Bakanı ve Genelkurmay Başkanı öldürüldü". ntv.com.tr. 1 Mart 2026.
- ^ a b c "İRAN BASINI: HAMANEY'İN YERİNE GEÇİCİ OLARAK ATANAN İSİM BELLİ OLDU". cnnturk.com. 1 Mart 2026.
- ^ arafi. Information Base of Mr Arafi.
- ^ گنجی, اکبر (2 Ağustos 2017). "معجزه «شیعه کردن ۵۰ میلیون نفر» و «به شهادت رساندن» تعداد کثیری از آنان در سوریه و عراق" – www.radiofarda.com vasıtasıyla.
- ^ nasimonline. Ayatollah Al-Araf was director of the Qom Seminary. 5 Ekim 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Kasım 2016.
- ^ shora-gc. The Assembly of Experts election law.
| İranlı siyasetçi ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |