Akyamaç, Hemşin
| Akyamaç | |
|---|---|
 | |
 Rize'nin konumu | |
  Akyamaç Akyamaç'ın Rize'deki konumu | |
| Ülke |  Türkiye |
| İl | Rize |
| İlçe | Hemşin |
| Coğrafi bölge | Karadeniz Bölgesi |
| İdare | |
| • Yönetici | Muhtar[3] İhtiyar heyeti[3] |
| Rakım | 631 m |
| Nüfus (2020) | |
| • Toplam | 221 |
| Zaman dilimi | UTC+03.00 (TSİ) |
| İl alan kodu | 0464 |
| İl plaka kodu | 53 |
| Posta kodu | 53550 |
Akyamaç, Rize ilinin Hemşin ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]Akyamaç köyünün eski adı Tezina'dır.[4] Nitekim 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesinde de Tezina (طزینە) olarak geçer.[5]
Tezina köyünün bulunduğu Lazeti bölgesi, Antik Çağ'da Kolheti Krallığı'nın sınırları içinde bulunuyordu. Osmanlılar, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461'de ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında bu bölgeyi de tamamen ele geçirmiştir.[6]
Tezina köyü, 1876 Trabzon vilayeti salnamesine göre, Trabzon vilayetinin Lazistan sancağının Atina kazasının Hemşin nahiyesine bağlıydı. Nüfusu 36 hanede yaşayan 140 kişiden oluşuyordu. Köyde vergiye tabi hayvan varlığı olarak 80 inek, 12 öküz ve 3 at tespit edilmiştir.[7]
Tezina köyü, Birinci Dünya Savaşı yıllarında Rusya sınırları içinde kalmıştır. 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Tezina (طزینە) olarak geçer. Bu sırada köy, Rize vilayetinin Atina kazasının Hemşin nahiyesine bağlıydı.[8] 1940 genel nüfus sayımında "Tazina" şeklinde yazılmış olan yerleşim, aynı idarî konuma sahipti ve nüfusu 703 kişiden oluşuyordu.[9]
Tezine veya Tezina Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında Akyamaç olarak değiştirilmiştir.[10] 1965 genel nüfus sayımında Akyamaç köyünün nüfusu 821 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 217 kişi okuma yazma biliyordu. Bu tarihte Hemşin nahiyesinin adı Ortaköy olarak değiştirilmişti.[11]
Köyde Aptioğlu Köprüsü bulunmaktadır.
Coğrafya
[değiştir | kaynağı değiştir]Akyamaç köyü, Rize il merkezine 71, Hemşin ilçe merkezine 4 km uzaklıktadır.[12] Köyde Akyamaç Şelalesi bulunmaktadır.
Nüfus
[değiştir | kaynağı değiştir]| Yıllara göre köy nüfus verileri | |
|---|---|
| 2020 | 221[2] |
| 2019 | 235[2] |
| 2018 | 263[2] |
| 2017 | 190[2] |
| 2016 | 195[2] |
| 2015 | 196[2] |
| 2014 | 212[2] |
| 2013 | 229[2] |
| 2012 | 183[2] |
| 2011 | 195[2] |
| 2010 | 207[2] |
| 2009 | 211[2] |
| 2008 | 222[2] |
| 2007 | 186[2] |
| 2000 | 237[12] |
| 1990 | 440[12] |
| 1985 | 667[12] |
| 1980 | 882[12] |
| 1975 | 833[12] |
| 1970 | 812[12] |
| 1965 | 821[12] |
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "Akyamac, Turkey Page" (İngilizce). Fallingrain.com. 6 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Şubat 2020.
- ^ a b c d e f g h i j k l m n o "Rize Hemşin Akyamaç Köyü Nüfusu". Nufusune.com. 16 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Şubat 2020.
- ^ a b "5393 sayılı Belediye Kanunu" (PDF). mevzuat.gov.tr. 3 Temmuz 2005. s. 3. 1 Haziran 2024 tarihinde kaynağından (pdf) arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2024.
Madde 9- Mahalle, muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından yönetilir.
- ^ "1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 527" (PDF). 18 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 16 Mayıs 2025.
- ^ Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 376, ISBN 9789157871117.
- ^ ,,კოლხური (მეგრულ-ლაზური) ენა", (Hazırlayanlar) Rusudan Amirecibi-Mullen (editör), Nana Danelia, İnga Gundua, Tiflis, 2006, s. 22. 19 Haziran 2024 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 99940-61-43-7
- ^ Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 377, ISBN 9789157871117.
- ^ Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 620.
- ^ "1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1946, s. 529" (PDF). 27 Haziran 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 16 Mayıs 2025.
- ^ Köylerimiz, (Yayımlayan) İçişleri Bakanlığı, Ankara, 1968, s. 766.
- ^ "1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 527" (PDF). 18 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 16 Mayıs 2025.
- ^ a b c d e f g h "Akyamaç Köyü". YerelNet.org.tr. 29 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ekim 2018.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Yerelnet29 Ağustos 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- Akyamaç, Hemşin için uzaydan görüntü siteleri: Google, Yahoo, Microsoft