Akka Kuşatması (1775)
Akka Kuşatması, Cezayirli Gazi Hasan Paşa komutasındaki Osmanlı donanmasının 1775 yılında Filistin bölgesinde merkezî hükûmet aleyhine hâkimiyetini genişleten Zâhir el-Ömer'e karşı icra ettiği Filistin Seferinin ikinci aşaması (23-24 Ağustos 1775).
Kuşatma öncesi
[değiştir | kaynağı değiştir]Zâhir el-Ömer, 1730'lu yıllardan itibaren Filistin'in kuzeyinde güçlenerek Akka ve çevresinde yarı bağımsız bir yönetim kurmuştu. 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı sırasında Rus donanmasıyla işbirliği yaparak Osmanlı merkezi otoritesine meydan okumuştu. Bu durum, Osmanlı yönetimini Zâhir el-Ömer'i ortadan kaldırmak üzere harekete geçmeye sevk etti.
Osmanlı Hazırlıkları
[değiştir | kaynağı değiştir]1775 yılında, Osmanlı İmparatorluğu, Zâhir el-Ömer'i etkisiz hale getirmek için kapsamlı bir sefer planladı. Bu çerçevede, Cezayirli Gazi Hasan Paşa komutasındaki Osmanlı donanması denizden, bölgedeki eyalet askerleri ise karadan harekete geçti. Hedef, Zâhir el-Ömer'in kontrolündeki stratejik öneme sahip Akka Kalesi'ydi.
Kuşatma
[değiştir | kaynağı değiştir]Osmanlı donanması, 9 Ağustos 1775'te Hayfa önlerine gelerek kaleyi denizden kuşattı ve 12 Ağustos'ta teslim aldı. Ardından Akka önlerine gelen donanma, 23 Ağustos'ta kaleyi denizden kuşattı ve 24 Ağustos'ta ele geçirdi. Zâhir el-Ömer, Osmanlı birlikleri tarafından yakalanarak öldürüldü. Bu zaferle birlikte, yaklaşık 30 yıldır Filistin'de hüküm süren Zâhir el-Ömer'in yönetimi sona erdi ve bölge yeniden Osmanlı merkezi otoritesinin kontrolüne girdi.
Kuşatma sonrası
[değiştir | kaynağı değiştir]Akka'nın yeniden Osmanlı kontrolüne geçmesinin ardından, kalenin idaresi Cezzâr Ahmed Paşa'ya bırakıldı. Cezzâr Ahmed Paşa, bölgedeki otoriteyi pekiştirerek ilerleyen yıllarda Akka'yı stratejik bir merkez haline getirdi. Nitekim, 1799 yılında Napolyon Bonapart'ın Akka Kuşatması sırasında da şehri başarıyla savunarak Osmanlı tarihine geçti.[1]
1775 Akka Kuşatması, Osmanlı İmparatorluğu'nun merkezi otoritesini yeniden tesis etme çabalarının bir parçası olarak önemli bir askerî harekât olup, bölgedeki dengeleri Osmanlı lehine değiştirmiştir.[2]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "AKKA ZAFERİ, 10 MAYIS 1799 NAPOLYON'UN "KADER BENİ BİR İHTİYARIN OYUNCAĞI YAPTI." DEMESİNE SEBEP OLAN MUHAREBEDİR". afyon.ktb.gov.tr. 6 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ocak 2025.
- ^ "AKKÂ". TDV İslâm Ansiklopedisi. 14 Ocak 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ocak 2025.