Akıl Tapınağı
Akıl Tapınağı (Fransızca: Temple de la Raison ), Fransız Devrimi sırasında, Hristiyanlık'ın yerini alması için yaratılan yeni bir inanç sisteminin tapınağına verilen isimdir; bu inanç sistemi, akıl, erdem ve özgürlük ideallerine dayanan Akıl Kültüdür. Bu "dinin" evrensel olması ve dinin tapınaklarına da kazınmış olan "Liberté, égalité, fraternité" mottosunda özetlenen devrim fikirlerini yayması gerekiyordu.
Âyinler
[değiştir | kaynağı değiştir]Hristiyanlık'ın sembollerinin üzerleri örtülerek yerlerine Akıl Kültü sembolleri konmuştur. Akıl Tapınakları'nda, Hristiyan litürjisinin yerini almaları amaçlanan özel olarak oluşturulmuş âyinler vardı.[1]
Örneğin, 10 Kasım 1793'te Paris'teki Notre Dame Katedrali'nde, "Akıl Festivali" için özel bir âyin düzenlenmiştir: Nefte, üzerinde "felsefeye" adanmış bir Yunan tapınağının durduğu ve filozofların büstleri ile süslenmiş el işi bir dağ vardı; dağın eteğinde, önünde bir bilgelik meşalesi bulunan ve "akla" adanmış bir sunak bulunuyordu. Tören, Özgürlük Tanrıçası'nı kişileştiren ve mavi, beyaz ve kırmızı renklerinde (Cumhuriyet'in Renkleri) giyinmiş bir opera sanatçısına biat eden bir kalabalığı içeriyordu.[1]
Akıl Tapınakları'na Dönüştürülen Kiliseler
[değiştir | kaynağı değiştir]Katoliklik 1792'de yasaklandıktan sonra, Katolik Kiliseleri'nin çoğu, aşağıdakiler dahil olmak üzere Akıl Tapınaklarına dönüştürüldü:
- Notre Dame de Paris Katedrali (10 Kasım 1793)
- Chartres Meryem Ana Katedrali
- Saint-Sulpice Kilisesi
- Église Saint-Paul-Saint-Louis
- Saint Denis Bazilikası
- Les Invalides Kilisesi
- Thomas d'Aquino'nun Kilisesi
- Panthéon de Paris
- Montmartre - Saint Pierre Kilisesi
- Reims Meryem Ana Katedrali
- Troyes Katedrali
- Notre Dame de Versay Kilisesi
- Saint-Pierre de Caen Kilisesi
- Saint-Martin d'Ivry-la-Bataille Kilisesi
- Saint-Jacques-le-Majeur-et-Saint-Christophe d'Houdan Kilisesi
- Coudenberg - Aziz James Kilisesi
- Ve birçok diğerleri...
Eleştiriler
[değiştir | kaynağı değiştir]Fransız Devrimi'nin muhafazakâr eleştirmenlerine göre, Akıl Tapınağı içinde ateizm tahtlandırılmış / yüceltilmiş idi.[2][3] İngiliz ilâhiyatçı Thomas Hartwell Horne ve İncil bilgini Samuel Davidson, kiliselerin, yasaklanan [Katolik] âyinlerinin yerine, ateist ve ahlaksız vaazların ikâme edildiği 'Akıl Tapınakları'na' dönüştürüldüğünü yazmışlardır.[4]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b James A. Herrick, The Making of the New Spirituality, InterVarsity Press, 2004 0-8308-3279-3, pp. 75–76
- ^ The Literary Emporium. J.K. Wellman. 1846. s. 57.
The name of the cathedral was thenceforth the Temple of Reason. Atheism was enthroned.
- ^ Wellman's Miscellany. J. K. Wellman. 1870. s. 137.
The name of the cathedral was thenceforth the Temple of Reason. Atheism was enthroned.
- ^ An Introduction to the Critical Study and Knowledge of the Holy Scriptures (İngilizce). Cambridge University Press. 21 Kasım 2013. s. 30. ISBN 978-1-108-06772-0.