Adil Zülfikarpaşiç
| Adil Zülfikarpaşiç | |
|---|---|
| Bosna-Hersek Cumhuriyeti cumhurbaşkanı yardımcısı | |
| Görev süresi 20 Aralık 1990 - 14 Mart 1996 | |
| Kişisel bilgiler | |
| Doğum | 23 Aralık 1921 Foça, Sırp, Hırvat ve Sloven Krallığı |
| Ölüm | 21 Temmuz 2008 (86 yaşında) Saraybosna, Bosna-Hersek |
| Partisi | Müslüman Boşnak Örgütü |
| Evlilik(ler) | Tatjana Nikšić |
| Mesleği | Siyasetçi, avukat, iş insanı |
Adil Zülfikarpaşiç (Boşnakça: Adil Zulfikarpašić; 23 Aralık 1921-21 Temmuz 2008), Bosna Savaşı sırasında Bosna-Hersek Cumhuriyeti'nin cumhurbaşkanı yardımcısı olarak görev yapan Bosnalı siyasetçi. Savaştan sonra siyasetten emekli oldu ve Saraybosna'da Boşnak kültürüne odaklanan bir müze olan Boşnak Enstitüsü'nü açtı.
Hayatının erken dönemlerinde Hırvat ulusal fikrine yakın olsa da, Zülfikarpaşiç zamanla Bosnalı Müslümanların kendi ulusal kimliklerini inşa etmeleri gerektiği görüşünü savundu ve Boşnak isminin benimsenmesini savundu. İlk başta bu fikre, Bosnalı Müslümanların önde gelen siyasi partisi olan Demokratik Eylem Partisi de dahil olmak üzere, bir direnç olsa da 1993'te Bosnalı Müslüman siyasi ve kültürel temsilcilerinin katıldığı Boşnak Kongresi'nde bu yeni ismin benimsendi.
Biyografi
[değiştir | kaynağı değiştir]Adil Zülfikarpaşiç, 23 Aralık 1921 tarihinde Sırp, Hırvat ve Sloven Krallığı'nın Drina Nehri'nin batı kıyısındaki bir kasaba olan Foça'da doğdu.[1] Aile tarafından Çengiç ailesine mensuptu.
1938 yılında Yugoslavya Komünistler Birliği'ne katıldı ve kurucuları arasında yer aldı. 1942'de II. Dünya Savaşı sırasında Ustaşalar tarafından yakalandı, işkence gördü ve ölüme mahkûm edildi. Yugoslav Partizanları'nın çabaları sonucu kaçmayı başardılar ve 1945 yılında partizanlar Mihver devletlerine karşı zafer kazanarak komünist bir devlet kurma yoluna girdiler. Daha sonra komünist bir devlet olarak yeniden kurulan Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti'nde Zulfikarpaşiç, Ticaret bakan yardımcısı olarak görev yaptı.[1] Ancak kısa süre sonra Josip Broz Tito ile anlaşmazlığa düştü ve İsviçre'nin Zürih kentine sürgüne gitti.[1]
Yugoslavya'nın dağılmaya başlamasıyla Bosna-Hersek'e geri döndü ve ülkenin bağımsızlığını ilan etmesinden ve Bosna Savaşı'nın başlamasından kısa bir süre önce ülkenin ilk cumhurbaşkanı olan Aliya İzzetbegoviç'in tarafını tuttu.[2] İzzetbegoviç liderliğindeki Demokratik Eylem Partisi'ne üye oldu, ancak kısa bir süre sonra İzzetbegoviç ile siyasi anlaşmazlıkları nedeniyle Muhammed Filipović ile birlikte yeni bir Müslüman Boşnak Örgütü'nü kurdu.[3]
2001 yılında Saraybosna'da Boşnak Enstitüsü'nü kurdu.[4] 2002 yılında Bosna-Hersek Bilim ve Sanat Akademisi'nin fahri üyesi yapıldı.[5]
Adil ZÜülfikarpaşiç, 21 Temmuz 2008 tarihinde Saraybosna'da hayatını kaybetti.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b c M A Sherif (2007). "Review of The Bosniak". salaam. 27 Kasım 2010 tarihinde kaynağından (HTML) arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mart 2025.
- ^ Zoran Jelicic (12 Aralık 1994). "History's Witness: Adil Zulfikarpasic". Vreme News Digest Agency No 168. 19 Eylül 2003 tarihinde kaynağından (HTML) arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mart 2025.
- ^ "Mr. Milosevic's examination-in-chief in relation to Bosnia". ICTY. 7 Şubat 2006. 4 Mart 2006 tarihinde kaynağından (HTML) arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mart 2025.
- ^ "Archives, Documentation, and Institutions of Social Memory: Essays from the ... - Google ブックス". Google Books. 4 Ağustos 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Temmuz 2025.
- ^ "AKADEMIJA NAUKA I UMJETNOSTI BOSNE I HERCEGOVINE". anubih.ba (Boşnakça). 23 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Temmuz 2025.