Adana İnkılap İlkokulu
Adana Islahanesi / Adana Hamidiye Sanayi Mektebi | |
 | |
 | |
| Genel bilgiler | |
|---|---|
| Tür | Okul |
| Koordinatlar | 36°59′04″K 35°19′49″D / 36.98444°K 35.33028°D |
| Mevcut kullanan | Adana İnkılap İmam Hatip Ortaokulu |
| Yükseklik | |
| Mimari | Osmanlı mimarisi |
| Teknik ayrıntılar | |
| Kat sayısı | 2 |
Adana İnkılap İlkokulu, Adana'nın Seyhan ilçesinde Adana Ulu Cami külliyesi içinde bulunan, 2000'li yıllardan itibaren imam hatip ortaokulu olarak kullanılan tarihî bina.
Osmanlı döneminde ıslahhane, sanayi mektebi olarak kullanıldı; cumhuriyet döneminde 1928'den itibaren ilkokul olarak hizmet verdi. 1998 Adana-Ceyhan depreminde hasar gören yapı, 2000'li yıllarda restore edildi.
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]Bina, 16. yüzyılda Ramazanoğlu Beyleri tarafından yaptırılan Ulu Camii külliyesi içindeki imaret binasının yerinde inşa edilmiştir. Bina ilk olarak, kunduracılık ve terzilik eğitimi verilen ıslahhane olarak kulanılmıştır.[1] Adana Islahhanesi, II. Abdülhamid’in tahta geçişinin 25. yıldönümü şerefine 1900'de Adana Hamidiye Sanayi Mektebi haline dönüştürüldü ve Adana’ya hizmet veren ustaların birçoğu bu okulda yetişti.[2]
Bina, I. Dünya Savaşında askerî imalathane olarak; savaştan sonra Adana'yı işgal eden Fransızlar tarafından garaj olarak kullanıldı. 1922'de Adana'nın kurtuluşu ile birlikte bina yeniden sanayi mektebi oldu. Okulda tesviyecilik, dökümcülük, tornacılık, ocakçılık, motorculuk bölümlerini içine alan demirhane, terzihane, kundurahane ve marangozhane bulunmaktaydı. Mustafa Kemal Paşa Adana'yı 15 Mart 1923'teki ziyareti sırasında okulu ziyaret etti.[3]
Sanayi Mektebi, 1924'te kapandı. Harap ve bakımsız durumdaki binada bir süre Türk Sözü gazetesi faaliyet gösterdi. Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Paşa'nın 1925'te Adana'yı ziyareti sırasında verdiği talimat sonucu bina yeniden okula dönüştürüldü; 1928'de İnkılap İlkokulu adıyla yeniden açıldı.[1]
1940-1945 arasında binada Erkek Sanat Enstitüsü eğitim verdi. İnkılap İlkokulu ise önce Gazipaşa İlkokulu'nda, sonra İstiklal İlkokulu'nda öğretime devam etti. Erkek Sanat Enstitüsü, yapımı tamamlanan kendi binasına taşındıktan sonra Ulu Cami külliyesindeki yapı 1945-1946 öğretim döneminde yeniden İnkılap İlkokulu tarafından kullanılmaya başladı.
Bina, 27 Haziran 1998’de meydana gelen Adana-Ceyhan depreminde kullanılmayacak derecede hasar gördü. Okul, önce Seyhan ilçesindeki Kazım Karabekir İlköğretim Okulu'na, sonra Meryem Abdurrahim Gizer İlköğretim Okulu'na ardından 23 Nisan İlköğretim Okulu'na taşınarak öğrenime devam etti.
2003'te tarihî okul binasının restorasyonu tamamlandı ve İnkılap İlkokulu yeniden eski binasına döndü. Okul, daha sonra İnkılap İmam Hatip Ortaokulu’ na dönüştürüldü.
Mimari özellikleri
[değiştir | kaynağı değiştir]Geleneksel yapım tekniğiyle inşa edilmiş, iki katlı yarı kâgir bir yapıdır. "L" şeklinde ve bir kol üzerinde açık koridorlu plan şemasına sahiptir. En önemli özellikleri, planı, pencere üstü süsleme detayları, kemerli kapı ve pencere detaylarıdır.[4]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b "İnkılap İmam Hatip Ortaokulu Tarihçesi". İnkılap İmam Hatip Ortaokulu web sitesi. 3 Mayıs 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ Gönüllü, Ali Rıza (17 Temmuz 2019). "SULTAN II. ABDÜLHAMİD'İN BİR YADİGÂRI: ADANA HAMİDİYE SANAYİ MEKTEBİ". Selçuk Üniversitesi Selçuklu Araştırmaları Dergisi.
- ^ Kaş, Pınar (2012). "Atatürk'ün Adana ziyaretleri". Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü yüksek lisans tezi. 14 Şubat 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "İnkılap İlkokulu". Kültür Portalı. 25 Nisan 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Şubat 2025.