2025 Hollanda genel seçimleri
2025 Hollanda genel seçimleri, Hollanda'da 29 Ekim 2025 tarihinde, 150 üyeli Temsilciler Meclisi üyelerini seçmek için düzenlenen erken genel seçimlerdir. Seçimlerin 2028 yılında yapılması bekleniyordu, ancak Özgürlük Partisi'nin (PVV) koalisyondan çekilmesi nedeniyle Dick Schoof kabinesinin düşmesi üzerine erken seçim kararı alındı.[1] Protestan geleneğe sahip ülkede seçimler pazar günü değil, çarşamba günü yapılmaktadır.[2]
Kesin olmayan ilk sonuçlara göre, seçimde liberal çizgideki Demokratlar 66 Partisi (D66) 27 sandalye ile birinci görünse de[3] oy sayımı devam ettikçe D66 ile PVV'nin sandalye sayılarının 26'şar olacağı öngörüldü.[4] Böylece önceki seçimin birincisi ve bu seçimde de favori gösterilen PVV önemli derecede oy kaybı yaşamış oldu. Sosyal demokrat-yeşil sol koalisyonu GroenLinks-PvdA da beklediği sonuçları alamadı ve lideri Frans Timmermans parti liderliğinden istifa ettiğini açıkladı.
Arka plan
[değiştir | kaynağı değiştir]Hollanda'da siyasi kriz bir süredir devam etmektedir. Seçim sonrası koalisyon kurma görüşmeleri oldukça uzun sürerken kurulan koalisyonlar da uzun süreli olmamaktadır. Özellikle göçmen politikaları konusunda görüş ayrılıkları bulunmaktadır. Ülkede sosyal demokrat ve liberal görüşteki partiler güç kaybederken milliyetçi ve aşırı-sağ görüşler yükselmektedir.[5]
2023 Hollanda genel seçimleri, son olarak Mark Rutte liderliğinde koalisyon kuran tüm partilerin kaybıyla sonuçlanmıştı. Bu seçimde aşırı-sağ görüşleriyle bilinen PVV ilk kez birinci oldu ve Temsilciler Meclisi'nin en büyük partisi haline geldi. Ancak ikinci sıradaki GL/PvdA koalisyonu bu partiyle koalisyon kurmak istemedi. PVV, Özgürlük ve Demokrasi için Halk Partisi (VVD), Yeni Sosyal Sözleşme (NSC) ve Çiftçi-Vatandaş Hareketi (BBB) ile koalisyon kurdu. PVV lideri Geerts yerine, bağımsız Dick Schoof'un başbakan olduğu Schoof kabinesi 2 Temmuz 2024'te yemin etti. Ancak 3 Haziran 2025'te PVV, göç ve sığınmacı politikası konusunda anlaşmazlıklar nedeniyle koalisyondan ayrıldı ve bu da Schoof'un kabinenin istifasını sunmasına yol açtı. Bu nedenle 15 Mart 2028'te olması gereken seçimler, 29 Ekim 2025'e alındı.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "Hollanda'da seçim çalışmaları son düzlükte: Seçmen kararsız". euronews. 28 Ekim 2025. 28 Ekim 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ekim 2025.
- ^ "Hollanda seçimleri neden önemli?". www.aa.com.tr. 29 Ekim 2025. 29 Ekim 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ekim 2025.
- ^ "Hollanda seçimlerinde sürpriz: Aşırı sağ kaybetti, liberaller sandıktan zaferle çıktı". BBC News Türkçe. 29 Ekim 2025. 2 Kasım 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ekim 2025.
- ^ "Hollanda: Wilders kaybetti ama aşırı sağ kaybetmedi". dw.com. 31 Ekim 2025. 31 Ekim 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ekim 2025.
- ^ Henley, Jon (29 Ekim 2025). "Voting opens in Netherlands as polls suggest second Geert Wilders win". The Guardian. Erişim tarihi: 29 Ekim 2025.