Şehrezûrî
| Şehrezûrî | |
|---|---|
| Tam adı | Şemsüddîn Muhammed bin Mahmûd eş-Şehrezûrî |
| Doğumu | ? Şehrezur |
| Ölümü | 1288'den sonra |
| Çağı | 13. Yüzyıl (İslam'ın Altın Çağı) |
| İlgi alanları | Tarih, Felsefe, Tıp |
Etkilendikleri | |
Şehrezûrî, İşrakî Okulunun fiili anlamda kurucusu ve okulun maktul manevi lideri Şahabeddin Sühreverdi'nin (Şeyh-ül-işrak'ın) sadık bir izleyicisi olarak bilinir.[1] İlk işraki filozofu olarak kabul edilir. İşrakiliğin kurulması, felsefi ve tarihi bilgilerinin kaydedilmesi anlamında Şehrizori'nin çalışmaları çok önemlidir. Kimi yapıtları, özellikle de işrakilik hakkındaki çalışmaları bilinmekle birlikte, kendisi hakkında çok az bilgi mevcuttur. Eldeki bilgilerin kesinliği de söz konusu değildir. Örneğin Sehrüverdi'nin Halep'te hapsedildiği sırada birlikte Şems adlı bir öğrencisinin bulunduğu ve bunun Şehrizori olduğu ileri sürülmektedir, ancak kesin bir şey söylenememektedir. Hilmi Ziya Ülken bu iddianın geçerli olamayacağını ileri sürmektedir, onun felsefe ansiklopedisinin (Risail-üş-şeceret-il-İlahiyye ve'l esrar-ür-Rabbaniyye) bitiriliş tarihine göre (Sühreverdi'nin ölümünden 90 yıl sonra), Şehrizori 1300'lerin sonunda hala yaşamaktadır çünkü.[2] Doğumu ve ölümü ile ilgili tarihlerde de karmaşıklar vardır. Kesin olan şey İşrakilik felsefesinin daha sonraki gelişmesini derinden etkilemiş ve belirlemiş olduğudur. Sühreverdi'nin Telvihat´ı için ve ayrıca Hikmet-ül-işrak için iki ayrı şerh düşmüş ve bunlar kendisinden sonraki iki önemli işraki düşünürü tarafından büyük ölcüde değerlendirilmiştir. Bunlar İbn Kemmûne ve Kutbüddin Şîrazi'dir.
Şihabeddin Sühreverdî'nin İşrakilik felsefesini devam ettirmiştir. İlk işraki filozofu olarak kabul edilir. İşrakiliğin kurulması, felsefi ve tarihi bilgilerinin kaydedilmesi anlamında Şehrezuri'nin çalışmaları çok önemlidir. Kimi yapıtları, özellikle de işrakilik hakkındaki çalışmaları bilinmekle birlikte, hayatı hakkında fazla bilgi yoktur ancak 1288'lerde hayatta olduğu biliniyor. tarih felsefe ve tıp ile ilgili birçok eser yazan Şemseddin Şehrezuri'nin günümüze sadece beş eseri ulaşmıştır.[3]
Eserleri
[değiştir | kaynağı değiştir]- Resailu şeceretul îlahiyye fi ulmil heqayiqî rabbaniye
- Kitabul Rumuz
- Ravzatul efrah ve nuzhetul ervah
- Şerh ûl hîkmet
- Et Tenkîhat fî şerhî telwîhat
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Türkiye Diyanet Vakfı İslâm ansiklopedisi, 23. cilt s. 438
- ^ İslam Felsefesi, Hilmi Ziya Ülken, Cem Yayınevi
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 11 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Nisan 2015.
