Şımarık Kız (bale)
| Şımarık Kız | |
|---|---|
 | |
| Özgün adı | La Fille mal gardée |
| Koreograf | Jean Dauberval |
| Prömiyer tarihi | 1 Temmuz 1789, Bordeaux Büyük Tiyatrosu, Fransa |
Şımarık Kız, ilk defa 18. yüzyılda meydana getirilen, günümüze kadar dünyanın dört bir yanındaki birçok bale topluluğunun repertuvarında yer alan bir Fransız komik balesidir.
Küçük bir köyde yaşayan bir anne kızın öyküsünü anlatır. 18. yüzyıldan itibaren farklı müzikal ve koreografik biçimlerde sahnelenmeye devam etmiş ve büyük bale topluluklarının repertuarında kalan en eski dramatik konulu bale olmuştur.
Konu
[değiştir | kaynağı değiştir]Fransız kırsalında çiftlik sahibi zengin ve dul bir kadın olan Madam Simone, kızı Lisa'yı zengin çiftçi Thomas'ın aptal oğlu Alain ile evlendirmek ister. Ancak Lisa, çiftçi Colas’a aşıktır. Genç çift, evlenebilmek için Madam Simone'un engellerini aşmaya çalışır.
Geçmişi
[değiştir | kaynağı değiştir]
Librettosu, ressam Pierre Antoine Baudouin'in Kınama / Annesi Tarafından Sorgulanan Genç Bir Kız adlı eserinden ilhamla koreograf Jean Dauberval tarafından oluşturuldu.[1] Orijinal adı Le Ballet de la Paille (Saman Balesi) idi. Dünyada ilk gösterimi, Jean Dauberval'in koreografisi ile 1789'da Fransa'nın Bordeux kentinde gerçekleşti. Müzik, çok sayıda popüler Fransız havasından düzenlenerek meydana getirilmişti.
Zaman içinde pek çok farklı versiyonu gelişti. İlk defa 3 0Mart 1791'de Londra'da La Fille Mal Gardée (Şımarık Kız) adıyla sahnelendi.[1] Paul Taglioni, 1864 yılında Berlin'deki Kraliyet Operası için Peter Ludwig Hertel'in müziğiyle yeni bir versiyonu sahneledi. Bu versiyona dayalı bir yeni versiyon, 1885'te Marius Petipa ve Lev Ivanov koreografisi ve Peter Ludwig Hertel'in müziği ile Rusya'da Bolşoy Tiyatrosu'nda sahnelenmeye başladı. 1903'te Petipa'nın çağdaşı Alexander Gorsky tarafından Petipa-Ivanov koreografisine dayalı daha modern bir koreografi yapıldı. Günümüzde yaygın olarak sahnelenen bir başka yorum 1960'da Frederick Ashton tarafından İngiliz Kraliyet Balesi için yapıldı.
Eser, Osmanlı Devleti'nde 19 Kasım 1860 yılında Naum Tiyatrosu’nda sahnelendi.[2] Türkiye’nin ilk baletlerinden Hüsnü Sunal’ın çabası ile Ankara Devlet Opera ve Balesi repertuvarına kazandırıldı, ilk kez 24 Kasım 1973'te tarafından Frederick Ashton’ın koreografisiyle sahnelendi.[3]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b "La Fille Mal Gardée to Be Performed March 17". Diablo Ballet (İngilizce). 25 Şubat 2016. 24 Mayıs 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Haziran 2025.
- ^ Güçer, Deniz (2016). "Çeşmebaşı Balesi'nin Türk Balesi'ne katkıları ve gelişimi". Yaşar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü yüksek lisans tezi. 14 Temmuz 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "'Şımarık Kız' sahnede". Milliyet. 2 Mayıs 2006. Erişim tarihi: 8 Haziran 2025.