İsmail Hami Danişmend
İsmail Hami Danişmend | |
|---|---|
| Doğum | 1889 Merzifon, Osmanlı Devleti |
| Ölüm | 12 Nisan 1967 (78 yaşında) İstanbul, Türkiye |
| Defin yeri | Zincirlikuyu Mezarlığı, İstanbul |
| Milliyet | Türk |
| Meslek | Tarihçi ve Türk Dili araştırmacısı |
İsmâil Hâmî Dânişmend (1889 - 12 Nisan 1967), Türk tarihi ve diliyle ilgili araştırmalarıyla tanı an tarihçidir.[1]
Babası Cebel-i Garbî mutasarrıfı Emir Mehmed Kâmil Beğ'dir. Orta tahsilini Beyrut ve Şam'da tamamladı. İstanbul'da Mekteb-i Mülkiye'yi bitirmeden evvel, Fransa'da Pâris College'de Fransızca okudu. İstanbul Mâliye Mektebi, Edebiyât Fakültesi ile Mülkiye Mektebi'nde dinler tarihi ve siyasî tarih dersleri verdi. Bağdat Hukuk Mektebi müdürlüğü yaptı. Kendi gayretiyle Nisan 1919'da çıkardığı Memleket gazetesi ile Hâkimiyet-i Milliye, İrâde-i Milliye gazetelerinde neşrettiği yazılarıyla Millî Mücâdele'yi destekleyen aydınlardandır. Sivas Kongresi'ne katılan delegeler arasında yer aldı. Cumhuriyetten sonra resmî bir görev almadı. Kendini tamâmıyla Türk ve İslâm târihi araştırmalarına verdi. Çalışmalarını otuzdan fazla kitapta topladı. 1939 ve 1940 yılları arasında on beş sayısı yayınlanabilen, Hüseyin Sadettin Arel'in sahibi ve yazarlarından biri olduğu Türklük Milliyetçi Kültür Mecmuası isimli dergide başyazarlık yapmıştır.
Îzâhlı Osmanlı Târîhi Kronolojisi başlıklı eserine târih araştırmalarında günümüzde de sıkça başvurulmaktadır. Bilhassa İzâhlı Osmanlı Târîhi Kronolojisi başlıklı kitâbında, devşirmelerin Türk milletine yaptığı ihânetlerin üstünde durdu. Eserlerinde Türk milliyetçiliğinin pek çok temel iddiasını dile getiren Dânişmend, 12 Nisan 1967'de İstanbul'da vefât etti. İsmail Hami Danişmend vefatından 3 gün sonra 15 Nisan 1967'de Zincirlikuyu Mezarlığında toprağa verildi.[2]
Türk-İslâm Târîhi'ne ait birçok eseri bulunan Dânişmend'in; Türkçe-Osmanlıca-Fransızca Lügat, Destan ve Dîvan Edebiyâtı'nda İstanbul Sevgisi, Türkçe Resimli Büyük Dil Kılavuzu adlı eserleri Türkçe husûsundaki mühim çalışmalarıdır.
Eserlerinden bazıları
[değiştir | kaynağı değiştir]- İzahlı Osmanlı Tarihi Kronolojisi
- Türklerle Hind Avrupalılarının Menşe Birliği
- Tarih ve Coğrafyaya Ait Değişik İsimler Lugatı
- İzahlı İslam Tarihi Kronolojisi
- Sümer - Türk Dil Birliği
- Fatih'in Hayatı ve Fetih Takvimi
- Ali Suavi'nin Türkçülüğü
- Türk Irkı Niçin Müslüman Oldu?
- Garb Menbâlarına Göre Garb Medeniyetinin Menbâı Olan İslâm Medeniyeti
- Garb Menbâlarına Göre Eski Türk Seciye ve Ahlâkı
- Garb Menbâlarına Göre Eski Türk Demokrasisi
- İstanbul Fethi'nin İnsânî ve Medeni Kıymeti
- 31 Mart Vak'ası
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ CEVDET KÜÇÜK. "DANİŞMEND, İsmail Hami". TDV İslâm Ansiklopedisi. 27 Eylül 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Nisan 2025.
- ^ "İsmâil Hâmi Danişmend (1889- 1967) - Adnan GÜL". www.turkyurdu.com.tr (İngilizce). 22 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Şubat 2022.