İber vaşağı
| İber vaşağı | ||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 | ||||||||||||||||||||||
| Korunma durumu | ||||||||||||||||||||||
| Biyolojik sınıflandırma | ||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||
Lynx pardinus
Temminck, 1827 | ||||||||||||||||||||||
 Dağılımı |
İber vaşağı (Lynx pardinus), kedigiller (Felidae) familyasından İspanya ve Portekiz'de yaşayan çok ender bir vaşak türü.
Özellikler
[değiştir | kaynağı değiştir]İber vaşağı görünüm olarak Avrasya vaşağına çok benzer ama önemli ölçüde daha küçüktür. 12 kg vücut ağırlığıyla bir Avrasya vaşağı ağırlığının üçte ikisinden biraz daha hafiftir. Postu kuzeydeki akrabasından genelde daha belirgin ve güçlü şekilde lekelidir. Bunların dışında iber vaşağı, tüm tipik vaşak özelliklerine sahiptir: kısa kuyruk, fırça tüylü kulaklar, kısa güçlü vücut ve uzun bacaklar.
Yaşam alanı
[değiştir | kaynağı değiştir]Başlangıçtaki dağılım tüm İspanya ve Portekiz üzerinde uzanıyordu. Bugün yaklaşık 100 birey, birbirinden az ayrılmış popülasyon olarak İber Yarımadası üzerinde dağınık olarak yaşar. Yalnız iber vaşakları, Portekiz Algarve'de, kalanlar İspanya'da yaşar. Her iki büyük popülasyon, Milli park Coto de Doñana ve Sierra de Andújar, Jaén'de yaşar.
Tercih edilen habitat, ağaçları olan açık arazidir. İber vaşakları, Avrasya vaşaklarından çok daha az orman hayvanı olarak göze çarpar. İber vaşaklarının bugün genelde dağlarda yaşaması, habitat olarak yüksek konumları tercih etmelerine değil, güçlü kovuşturma ve zulüme dayanmaktadır.
Yaşam tarzı
[değiştir | kaynağı değiştir]İber vaşakları geceleri aktif yalnız dolaşan hayvanlardır. Başlıca avları, besinlerinin neredeyse %95'ini oluşturan yaban tavşanlarıdır. İber vaşakları, tavşan mevcudiyetine bu kadar bağımlı olmasından, tavşanların popülasyonlarındaki oynamalar, vaşakların mevcudiyetinde bir etkiye sahiptir. Yaygın tavşan salgını myxomatosis (tavşan vebası), vaşakların nüfuslarını dolaylı olarak tehdit eder.
Besinlerinin geri kalan %5'i, kuşlar ve kemirgenlerden oluşur. Bunlar ancak sadece, yaban tavşanı mevcut olmadığı zamanlarda yenir.
İnsan himayesi
[değiştir | kaynağı değiştir]Şu anda esaret altında 15 vaşak vardır. Mart 2005'te insani himaye ile iber vaşağı üretmek, dişi vaşak Sally ile başarılı olmuş, Milli Park Coto de Doñana'nın üretim istasyonunda 3 yavru vaşak dünyaya gelmiştir. Mart 2006'da Sally, 2 yavru dünyaya getirerek ikinci kez anne olur.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- The Iberian Lynx Emergency
- A BBC report on the population decline27 Şubat 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- IUCN species information5 Mayıs 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- About the birth of the cubs in captivity27 Şubat 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- ARKive İber vaşağı (Lynx pardinus) fotografları
