İber-Kafkas dilleri - Vikipedi
İçeriğe atla
Ana menü
Gezinti
  • Anasayfa
  • Hakkımızda
  • İçindekiler
  • Rastgele madde
  • Seçkin içerik
  • Yakınımdakiler
Katılım
  • Deneme tahtası
  • Köy çeşmesi
  • Son değişiklikler
  • Dosya yükle
  • Topluluk portalı
  • Wikimedia dükkânı
  • Yardım
  • Özel sayfalar
Vikipedi Özgür Ansiklopedi
Ara
  • Bağış yapın
  • Hesap oluştur
  • Oturum aç
  • Bağış yapın
  • Hesap oluştur
  • Oturum aç

İçindekiler

  • Giriş
  • 1 Sınıflandırma
    • 1.1 Soy ağacı
  • 2 Galeri
  • 3 Kaynakça

İber-Kafkas dilleri

  • Аԥсшәа
  • Afrikaans
  • Alemannisch
  • العربية
  • Asturianu
  • تۆرکجه
  • Boarisch
  • Беларуская
  • Български
  • বাংলা
  • Brezhoneg
  • Català
  • Нохчийн
  • Čeština
  • English
  • Esperanto
  • Español
  • فارسی
  • Suomi
  • Français
  • Nordfriisk
  • Frysk
  • Hrvatski
  • Magyar
  • Հայերեն
  • İtaliano
  • 日本語
  • ქართული
  • Кыргызча
  • Latina
  • Лезги
  • Malagasy
  • Македонски
  • Nederlands
  • Norsk nynorsk
  • Occitan
  • Ирон
  • Polski
  • Русский
  • Srpskohrvatski / српскохрватски
  • Slovenčina
  • Српски / srpski
  • Svenska
  • Татарча / tatarça
  • Українська
  • Oʻzbekcha / ўзбекча
  • 粵語
Bağlantıları değiştir
  • Madde
  • Tartışma
  • Oku
  • Değiştir
  • Kaynağı değiştir
  • Geçmişi gör
Araçlar
Eylemler
  • Oku
  • Değiştir
  • Kaynağı değiştir
  • Geçmişi gör
Genel
  • Sayfaya bağlantılar
  • İlgili değişiklikler
  • Kalıcı bağlantı
  • Sayfa bilgisi
  • Bu sayfayı kaynak göster
  • Kısaltılmış URL'yi al
  • Karekodu indir
Yazdır/dışa aktar
  • Bir kitap oluştur
  • PDF olarak indir
  • Basılmaya uygun görünüm
Diğer projelerde
  • Wikimedia Commons
  • Vikiveri ögesi
Görünüm
Vikipedi, özgür ansiklopedi
İber-Kafkas dilleri
Coğrafi dağılımKafkasya
SınıflandırmaÖnerilmiş dil ailesi
Alt bölümler
  • Kuzey Kafkas dilleri
  • Güney Kafkas dilleri

İber-Kafkas dilleri, Gürcü dilbilimci Arnold Çikobava'nın Kafkasya'da konuşulan üç otokton dil ailesine verdiği addır. Bu dillerin birbirleri ile soysal olarak bir akrabalık oluşturduğu dil bilimi dünyasında kanıt yetersizliği nedeni ile kabul görmez ve her dil ailesi birbirinden bağımsız kabul edilir.[1]

Sınıflandırma

[değiştir | kaynağı değiştir]

Bu üç dil ailesi şunlardır:

  • Kuzeybatı Kafkas dilleri; Abazaca, Abhazca ve Adigece dilleri veyahut Çerkesce dilleri olarak da adlandırılır.
  • Kuzeydoğu Kafkas dilleri; Nah - Dağıstan dilleri olarak da adlandırılır.
  • Kartveli dilleri; Güney Kafkas dilleri olarak da adlandırılır.

Kuzeydoğu Kafkas dillerinden olan Nah dillerinin de Batsça, Çeçence ve İnguşçayı içerdiği kabul edilir. Bu diller Orta-kuzey Kafkas dilleri olarak da anılırlar. İber-Kafkas dillerinin günümüzde konuşulmayan üç ölü dili içerdiği iddia edilmiştir. Bunlardan Hattice, bazı dilbilimcilere göre Kuzeybatı Kafkas dillerine yakın bir dildir. Diğer iki dil Hurrice ve Urartuca'nın ise, Nah-Dağıstan dillerine yakın olduğu kabul edilir.

Soy ağacı

[değiştir | kaynağı değiştir]

Aşağıdaki şemada Arnold Çikobava'ya göre İber-Kafkas dillerinin birbirleriyle olan akrabalıkları gösterilmektedir.

 Ana Kafkasça   
 Kuzey Kafkas dilleri 
 Kuzeybatı Kafkas Dilleri 

Ubıh - Abhaz dillleri: Ubıhça - Abhazca, Abazaca;
Çerkes dilleri: Adığece (Batı Çerkesce) ve Kabartayca (Doğu Çerkesce).
(Günümüzde artık konuşulmayan bir dil olan Hatticenin bu kola yakın olduğu iddia edilmiştir).

 
 Kuzeydoğu Kafkas dilleri 

Nah dilleri: Batsça, Çeçence ve İnguşça.
Dağıstan dilleri:
Avarca - Andice - Didoca / Çezce;
Dargice ve Lakça;
Lezgice - Tabasaran - Agul, Udi; Rutul, Çakhur; Budukh, Krıts, Arçi ve Khinalug.
(Ölü bir dil olan Hurrice ile Urartuca bu kola akraba olduğu iddia edilmiştir).

 
 
 Kartveli dilleri
(Güney Kafkas Dilleri)
 
 

Svanca

 
 Kartlice-  Kolhaca 
 İberce: 

Gürcüce ve Lehçeleri

 
 Zanice: 
 

Megrelce

 
 

Lazca

 
 
 
 
 

Galeri

[değiştir | kaynağı değiştir]
  • Abhaz-Adige dillerinin soy ağacı.
    Abhaz-Adige dillerinin soy ağacı.
  • Kuzey Kafkas dillerinin önerilmiş soy ağacı (Nikolayev & Starostin 1994)
    Kuzey Kafkas dillerinin önerilmiş soy ağacı (Nikolayev & Starostin 1994)
  • Kartveli dillerinin glottokronolojik modeli.
    Kartveli dillerinin glottokronolojik modeli.
  • Kuzey Kafkas dillerinin Starosin tarafından önerilmiş glottokronolojik modeli.
    Kuzey Kafkas dillerinin Starosin tarafından önerilmiş glottokronolojik modeli.

Kaynakça

[değiştir | kaynağı değiştir]
  1. ^ Encyclopædia Britannica, 15th edition (1986): Macropedia, "Languages of the World", "Caucasian languages" başlıklı kısım.
Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin
  • BNF: cb13163035c (data)
  • GND: 4120221-1
  • LCCN: sh85021427
  • NDL: 00576935
  • NKC: ph114118
  • NLI: 987007284990105171
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=İber-Kafkas_dilleri&oldid=34773877" sayfasından alınmıştır
Kategori:
  • Kafkas dilleri
Gizli kategoriler:
  • BNF tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • GND tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • LCCN tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • NDL tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • NKC tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • NLI tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • Sayfa en son 15.21, 9 Şubat 2025 tarihinde değiştirildi.
  • Metin Creative Commons Atıf-AynıLisanslaPaylaş Lisansı altındadır ve ek koşullar uygulanabilir. Bu siteyi kullanarak Kullanım Şartlarını ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursunuz.
    Vikipedi® (ve Wikipedia®) kâr amacı gütmeyen kuruluş olan Wikimedia Foundation, Inc. tescilli markasıdır.
  • Gizlilik politikası
  • Vikipedi hakkında
  • Sorumluluk reddi
  • Davranış Kuralları
  • Geliştiriciler
  • İstatistikler
  • Çerez politikası
  • Mobil görünüm
  • Wikimedia Foundation
  • Powered by MediaWiki
İber-Kafkas dilleri
Konu ekle