İçerik analizi
İçerik analizi, metinler, fotoğraflar, konuşmalar veya kısa yazılar dahil olmak üzere belgeler ve iletişim araçlarının incelemesini yapan bir araştırma yöntemidir. Sosyal bilimciler, iletişimdeki kalıpları tekrarlanabilir ve sistematik bir şekilde incelemek için içerik analizini kullanır.[1] İçerik analizinin uygulamaları akademik disiplinler arasında farklılık gösterir. Ancak bu yöntemin başarıya uygulanabilmesi için, çalışmada kullanılan kurallar, mesajın içeriğindeki her türlü değişimi hesaba katacak denli etraflı, ayrıntılı olmalı; tutarlı ve sabit bir şekilde uygulanmalıdırlar.[2]
Bu yöntemde, metinlerin veya eserlerin sistematik olarak okumasını yaparken, ilginç ve anlamlı içerik parçalarının varlığını belirtmek için etiketler (bazen kodlar olarak da adlandırılır) atanır. Böylece araştırmacılar, metnin içeriğini istatistiksel yöntemler kullanarak nicel olarak analiz edebilir veya nitel yöntemler kullanarak içeriğin anlamlarını sözel olarak analiz edebilir.
Bilgisayarlar, belgelerin etiketlenmesini (veya kodlanmasını) otomatikleştirmek için içerik analizinde giderek daha fazla kullanılmaktadır. Basit hesaplama teknikleri, kelime sıklıkları ve belge uzunlukları gibi tanımlayıcı veriler sağlayabilir. Makine öğrenimi sınıflandırıcıları, etiketlenebilen metinlerin sayısını büyük ölçüde artırabilir, ancak bunun bilimsel yararı tartışma konusudur. Ayrıca, önceden belirlenmiş dilbilimsel, anlamsal ve psikolojik özellikler için metni analiz eden çok sayıda bilgisayar destekli metin analizi bilgisayar programı mevcuttur.
Gelişimi
[değiştir | kaynağı değiştir]İçerik analizi, konuşma, yazılı metin, röportaj, görüntü veya diğer iletişim biçimlerinin kategorize edilmesi ve sınıflandırılması yoluyla yapılan araştırmadır. Bu yaklaşımın kökeni, 1893 yılında Shakespeare edebiyatındaki kalıpları inceleyen çalışmalara kadar geri götürülebilir. 19. yüzyılın sonlarında çoğunlukla gazeteler bu amaçla kullanıldı. Bu dönemde analiz bir konuya ayrılan sütun sayısını ölçerek manuel olarak yapılıyordu.
Yıllar içinde içerik analizi çeşitli alanlarda uygulanmıştır. Hermenötik ve filoloji, kutsal ve dünyevi metinleri yorumlamak ve çoğu durumda metinlerin yazarlığını ve özgünlüğünü belirlemek için uzun süredir içerik analizini kullanmaktadır.
Son zamanlarda, özellikle kitle iletişiminin ortaya çıkmasıyla birlikte, içerik analizi medya içeriğini ve medya mantığını derinlemesine analiz etmek ve anlamak için giderek daha fazla kullanılmaktadır.
Amaçlar
[değiştir | kaynağı değiştir]Bir araştırma sırasında araştırmacılar, önemli sorularını yanıtlamalarına en çok yardımcı olacak teknikleri seçerler. İçerik analizi, farklı teknikleri birleştiren ve farklı disiplinlerde kullanılan geniş bir çerçeve olarak anlaşılabilir. Klaus Krippendorff'a göre,[3] her içerik analizinde altı soru ele alınmalıdır:
- Hangi veriler analiz edilir?
- Veriler nasıl tanımlanır?
- Veriler hangi popülasyondan alınır?
- İlgili bağlam nedir?
- Analizin sınırları nelerdir?
- Neler ölçülür?
En basit ve en objektif içerik analizi biçimi, kelime sıklığı, gazete sütununda kapladığı sayfa alanı veya radyo ya da televizyon programının süresi gibi metnin belirli özelliklerini dikkate almaktır. Analizin bir sonraki adımı, sözlük tabanlı (nicel) yaklaşımlar ile nitel yaklaşımlar arasındaki ayrımdır. Sözlük tabanlı yaklaşımlar, kelimelerin sıklık listesinden türetilen bir kategori listesi oluşturur ve metinler üzerinde kelimelerin ve ilgili kategorilerin dağılımını kontrol eder. Bu şekilde nicel içerik analizindeki yöntemler, bulunan kategorilerin gözlemlerini nicel istatistiksel verilere dönüştürürken, nitel içerik analizi daha çok niyet ve bunun sonuçlarına odaklanır. Nitel içerik analizi ile tematik analiz arasında güçlü paralellikler vardır.
İçerik analizi, daha sağlam ve çok katmanlı bulgular elde etmek için sıklıkla diğer nitel yöntemlerle birleştirilebilir. Söylem analizi, tematik analiz, Foucaultcu söylem analizi gibi yöntemler bunlardan bazılarıdır. Her araştırma yönteminde olduğu içerik analizinin de çeşitli avantajlı ve dezavantajlı yanları bulunmaktadır.[4]
Güvenirlik ve geçerlilik
[değiştir | kaynağı değiştir]Günümüzün raporlama standartlarına göre, nicel içerik analizleri eksiksiz kod kitaplarıyla birlikte yayınlanmalı ve kod kitabındaki tüm değişkenler veya ölçütler için, ampirik ön testlere dayalı olarak uygun kodlayıcılar arası veya değerlendiriciler arası güvenilirlik katsayıları raporlanmalıdır. Ayrıca, kod kitabındaki tüm değişkenlerin veya ölçütlerin geçerliliği sağlanmalıdır. Bu, önceki çalışmalarda geçerliliği kanıtlanmış yerleşik ölçütlerin kullanılmasıyla sağlanabilir. Ayrıca, ölçümlerin içerik geçerliliği, kod kitabındaki kodlama talimatlarını, tanımları ve örnekleri inceleyip onaylayan veya düzelten alan uzmanları tarafından kontrol edilebilir.[3]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Lune, Howard; Berg, Bruce L. (2019). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Akay, E. Ş. tarafından çevrildi. Eğitim Yayinevi. s. 344. ISBN 978-605-7557-92-6.
- ^ Hepkul, A. (2002). "Bir Sosyal Bilim Araştırma Yöntemi Olarak İçerik Analizi". Anadolu Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 18(1). Dergipark,.
- ^ a b Krippendorff, Klaus (2004). Content analysis: an introduction to its methodology (İngilizce). Sage Publ. ISBN 978-0-7619-1545-4.
- ^ Koçak, A.; Arun, Ö. (2013). "İçerik Analizi Çalışmalarında Örneklem Sorunu". Selçuk İletişim, 4(3). Dergipark,. ss. 21-28.
