Üçgen dalga - Vikipedi
İçeriğe atla
Ana menü
Gezinti
  • Anasayfa
  • Hakkımızda
  • İçindekiler
  • Rastgele madde
  • Seçkin içerik
  • Yakınımdakiler
Katılım
  • Deneme tahtası
  • Köy çeşmesi
  • Son değişiklikler
  • Dosya yükle
  • Topluluk portalı
  • Wikimedia dükkânı
  • Yardım
  • Özel sayfalar
Vikipedi Özgür Ansiklopedi
Ara
  • Bağış yapın
  • Hesap oluştur
  • Oturum aç
  • Bağış yapın
  • Hesap oluştur
  • Oturum aç

İçindekiler

  • Giriş
  • 1 Frekans analizi
  • 2 Diğer tanımlar
  • 3 Ayrıca bakınız
  • 4 Kaynakça

Üçgen dalga

  • العربية
  • Bosanski
  • Català
  • Deutsch
  • English
  • Español
  • Eesti
  • Euskara
  • فارسی
  • Suomi
  • Français
  • İtaliano
  • 日本語
  • 한국어
  • Македонски
  • Português
  • Українська
  • Tiếng Việt
  • 中文
Bağlantıları değiştir
  • Madde
  • Tartışma
  • Oku
  • Değiştir
  • Kaynağı değiştir
  • Geçmişi gör
Araçlar
Eylemler
  • Oku
  • Değiştir
  • Kaynağı değiştir
  • Geçmişi gör
Genel
  • Sayfaya bağlantılar
  • İlgili değişiklikler
  • Kalıcı bağlantı
  • Sayfa bilgisi
  • Bu sayfayı kaynak göster
  • Kısaltılmış URL'yi al
  • Karekodu indir
Yazdır/dışa aktar
  • Bir kitap oluştur
  • PDF olarak indir
  • Basılmaya uygun görünüm
Diğer projelerde
  • Wikimedia Commons
  • Vikiveri ögesi
Görünüm
Vikipedi, özgür ansiklopedi
Zaman domeni (üst) ve frekans domeni (alt) grafikleri verilmiş bir üçgen dalga. Ana harmonik bileşen 220 Hz (A3)'dedir.

Üçgen dalga, ismini üçgen şeklinden alan bir sinüzoidal olmayan dalga şeklidir. Üçgen dalga periyodik, parçalı lineer, sürekli gerçel bir fonksiyondur.

Aynı kare dalga gibi, üçgen dalga da sadece tek harmoniklere sahiptir. Ancak üçgen dalganın artan dereceli harmoniklerinde düşüş, kare dalgaya göre daha hızlıdır.

Frekans analizi

[değiştir | kaynağı değiştir]
Artan sayıda harmoniğin toplanarak üçgen dalga elde edilmesi animasyonu.

Bir üçgen dalgaya, temel frekansa tek harmonikleri eklenerek yaklaşım mümkündür. Bunun için her (4n−1). harmonik −1 ile çarpılmalı (ya da π kadar faz kaydırılmalı) ve harmonikler, harmonik derecesinin tersinin karesiyle orantılı olarak düşürülmelidir.

Elde edilen sonsuz Fourier serisi üçgen dalgaya yakınsar:

x u c g e n ( t ) = 8 π 2 ∑ k = 0 ∞ ( − 1 ) k sin ⁡ ( ( 2 k + 1 ) ω t ) ( 2 k + 1 ) 2 = 8 π 2 ( sin ⁡ ( ω t ) − 1 9 sin ⁡ ( 3 ω t ) + 1 25 sin ⁡ ( 5 ω t ) − ⋯ ) {\displaystyle {\begin{aligned}x_{\mathrm {ucgen} }(t)&{}={\frac {8}{\pi ^{2}}}\sum _{k=0}^{\infty }(-1)^{k}\,{\frac {\sin \left((2k+1)\omega t\right)}{(2k+1)^{2}}}\\&{}={\frac {8}{\pi ^{2}}}\left(\sin(\omega t)-{1 \over 9}\sin(3\omega t)+{1 \over 25}\sin(5\omega t)-\cdots \right)\end{aligned}}} {\displaystyle {\begin{aligned}x_{\mathrm {ucgen} }(t)&{}={\frac {8}{\pi ^{2}}}\sum _{k=0}^{\infty }(-1)^{k}\,{\frac {\sin \left((2k+1)\omega t\right)}{(2k+1)^{2}}}\\&{}={\frac {8}{\pi ^{2}}}\left(\sin(\omega t)-{1 \over 9}\sin(3\omega t)+{1 \over 25}\sin(5\omega t)-\cdots \right)\end{aligned}}}
ifadede ω {\displaystyle \scriptstyle \omega } {\displaystyle \scriptstyle \omega } açısal frekanstır.

Diğer tanımlar

[değiştir | kaynağı değiştir]
Sinüs, kare, üçgen ve testere dişi dalga şekilleri

Sınırları -1 ile 1 olan 2a periyotlu bir üçgen dalga şu şekilde tanımlanabilir:

x ( t ) = 2 a ( t − a ⌊ t a + 1 2 ⌋ ) ( − 1 ) ⌊ t a + 1 2 ⌋ {\displaystyle x(t)={\frac {2}{a}}\left(t-a\left\lfloor {\frac {t}{a}}+{\frac {1}{2}}\right\rfloor \right)(-1)^{\left\lfloor {\frac {t}{a}}+{\frac {1}{2}}\right\rfloor }} {\displaystyle x(t)={\frac {2}{a}}\left(t-a\left\lfloor {\frac {t}{a}}+{\frac {1}{2}}\right\rfloor \right)(-1)^{\left\lfloor {\frac {t}{a}}+{\frac {1}{2}}\right\rfloor }}
ifadede ⌊ n ⌋ {\displaystyle \scriptstyle \lfloor n\rfloor } {\displaystyle \scriptstyle \lfloor n\rfloor } sembolü n'in tam değer fonksiyonunu gösterir.

Başka bir ifade şekliyle, üçgen dalga, testere dişi dalganın mutlak değeridir:

x ( t ) = | 2 ( t a − ⌊ t a + 1 2 ⌋ ) | {\displaystyle x(t)=\left|2\left({t \over a}-\left\lfloor {t \over a}+{1 \over 2}\right\rfloor \right)\right|} {\displaystyle x(t)=\left|2\left({t \over a}-\left\lfloor {t \over a}+{1 \over 2}\right\rfloor \right)\right|}

ya da sınırlar -1 ile 1 alınırsa:

x ( t ) = 2 | 2 ( t a − ⌊ t a + 1 2 ⌋ ) | − 1 {\displaystyle x(t)=2\left|2\left({t \over a}-\left\lfloor {t \over a}+{1 \over 2}\right\rfloor \right)\right|-1} {\displaystyle x(t)=2\left|2\left({t \over a}-\left\lfloor {t \over a}+{1 \over 2}\right\rfloor \right)\right|-1}

Bunların dışında üçgen dalga, kare dalganın integrali olarak da yazılabilir:

∫ sgn ⁡ ( sin ⁡ ( x ) ) d x {\displaystyle \int \operatorname {sgn}(\sin(x))\,dx\,} {\displaystyle \int \operatorname {sgn} (\sin(x))\,dx\,}

Ayrıca bakınız

[değiştir | kaynağı değiştir]
  • Matematiksel fonksiyonların listesi

Kaynakça

[değiştir | kaynağı değiştir]
  • Eric W. Weisstein, Fourier Series - Triangle Wave (MathWorld)
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Üçgen_dalga&oldid=32597094" sayfasından alınmıştır
Kategori:
  • Dalga şekilleri
  • Sayfa en son 14.31, 27 Nisan 2024 tarihinde değiştirildi.
  • Metin Creative Commons Atıf-AynıLisanslaPaylaş Lisansı altındadır ve ek koşullar uygulanabilir. Bu siteyi kullanarak Kullanım Şartlarını ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursunuz.
    Vikipedi® (ve Wikipedia®) kâr amacı gütmeyen kuruluş olan Wikimedia Foundation, Inc. tescilli markasıdır.
  • Gizlilik politikası
  • Vikipedi hakkında
  • Sorumluluk reddi
  • Davranış Kuralları
  • Geliştiriciler
  • İstatistikler
  • Çerez politikası
  • Mobil görünüm
  • Wikimedia Foundation
  • Powered by MediaWiki
Üçgen dalga
Konu ekle