Özden Örnek
| Özden Örnek DZ.1962-3024 | |
|---|---|
 | |
| Lakabı | Donanmanın Altın Çocuğu |
| Doğum | 2 Şubat 1943 İzmit, Kocaeli, Türkiye[1] |
| Ölüm | 29 Nisan 2018 (75 yaşında) Koç Üniversitesi Hastanesi, Zeytinburnu, İstanbul, Türkiye[2] |
| Defin yeri | Zincirlikuyu Mezarlığı, İstanbul |
| Bağlılığı |  Türkiye |
| Branşı |  Türk Deniz Kuvvetleri |
| Hizmet yılları | 1962-2005 |
| Rütbesi |  Oramiral |
| Birimi | Türk Deniz Kuvvetleri Kurmay Başkanlığı |
| Komutası | Kuzey Deniz Saha Komutanlığı, Donanma Komutanlığı, Türk Deniz Kuvvetleri |
| Ailesi | |
| Eşi | Sevil Örnek |
| Çocukları | 2 (Tolga Örnek dâhil) |
Özden Örnek (2 Şubat 1943, Kocaeli - 29 Nisan 2018, İstanbul) Türk asker. Eski Türk Deniz Kuvvetleri Komutanı.[3]
Eğitimi ve askerî kariyeri
[değiştir | kaynağı değiştir]Yoksul bir ailede doğdu. Babası İzmit'te bir liman işçisiydi. İlk ve orta öğrenimini İzmit'te tamamladı. 1957 yılında Deniz Lisesine girdi. 1960 yılında Deniz Lisesinden, 1962 yılında Deniz Harp Okulundan asteğmen rütbesiyle mezun oldu. İki yıl subay olarak öğrenimine devamla, dört yıllık Deniz Harp Okulu tahsilini tamamladı ve 1964 yılında Deniz Kuvvetleri'ne katıldı. Donanma Komutanlığı bünyesindeki gemilerde bölüm amirliği ve branş subaylığı yaptı, 1967 yılında ABD'de işletme dalında lisansüstü öğrenim görmeye başladı. ABD'deki öğrenimini 1969 yılında tamamladı. 1975 yılında Deniz Harp Akademisi'ni bitirdi. 1978 yılında Harp Filosu Komutanlığı Harekât Şube Müdürlüğü görevini yürüttü. 1978 yılından itibaren iki yıl boyunca Donanma Komutanlığı Harekât ve Eğitim Şube Müdürlüğü görevinde bulundu. 1980 yılında Adatepe Muhribi Komutanlığı görevine atandı. 1982 yılında ABD Deniz Komuta Koleji'nden mezun oldu. 1982 yılında Albay rütbesine terfi etti ve Deniz Kuvvetleri Harekât Şube Müdürlüğü görevine atandı. Bu rütbede Washington Deniz Ataşesi, I. Hücumbot Filotillası Komodoru ve II. Muhrip Filotillası Komodoru olarak görev yaptı.[3]
30 Ağustos 1988 tarihinde tuğamiral rütbesine terfi etti. Bu rütbede Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Harekât Başkanlığı ve Lojistik Başkanlığı görevlerinde bulundu.
1992 yılında tümamiral rütbesine terfi etti. Bu rütbede 1994-1995 yılları arasında Hücumbot Filosu Komutanlığı, 1995-1996 yılları arasında da Donanma Komutanlığı Kurmay Başkanlığı görevlerini yürüttü. MİLGEM'in kuramcılarından biri oldu.
30 Ağustos 1996 tarihinde koramiral rütbesine terfî etti. Bu rütbede 1996-1997 yılları arasında Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Denetleme ve Değerlendirme Başkanlığı, 1997-1999 yılları arasında Deniz Kuvvetleri Kurmay Başkanlığı görevlerini yürüttü. 1999 yılında Kuzey Deniz Saha Komutanlığı görevine atandı.
30 Ağustos 2001 tarihinde oramiral rütbesine terfi etti ve Donanma Komutanlığına atandı. 30 Ağustos 2003 tarihinde atandığı Deniz Kuvvetleri Komutanlığı görevinden 2005 yılında emekli oldu.
Film yönetmeni Tolga Örnek'in babasıdır.[3]
Darbe günlükleri
[değiştir | kaynağı değiştir]Nokta dergisi 29 Mart 2007 tarihli sayısında Oramiral Özden Örnek'e ait olduğu iddia edilen günlükleri yayınladı.[4][5] Örnek'in tuttuğu iddia edilen günlüklerde bazı orgenerallerin 2004'te askerî darbe yapmayı düşünüp, hazırlıklarını yaptığı ancak sonradan Genelkurmay Başkanı Org. Hilmi Özkök'ün bu darbe teşebbüslerini engellediği belirtiliyordu. Bu haberler üzerine Özden Örnek derginin genel yayın yönetmeni Alper Görmüş hakkında iftira ve hakaret davası açtı. Alper Görmüş davadan beraat etti.[6] Örnek hayatında hiç günlük tutmadığını söylemesine rağmen, Deniz Kuvvetleri Komutanı görevindeyken genç Bahriyelilerin çıkardığı Pusula dergisi'ne verdiği bir röportajda askeri öğrencilere mutlaka günlük tutmalarını tavsiye ettiği ortaya çıkmıştır.[7]
16 Mart 2009 günü tempo24.com.tr internet haber sitesinde yayınlanan ve Mustafa Balbay'ın bilgisayarından elde edilen günlüklerinde de, emekli Oramiral Özden Örnek'in günlüklerini teyit eder mahiyette, İlhan Selçuk, bazı Cumhuriyet gazetesi yazarları ile bazı komutanların 2000-2004 yılları arasında askeri darbe planları yaptığı iddia edilmektedir.[8]
İddialarda adı geçen Şener Eruygur ve Hurşit Tolon 1 Temmuz 2008 tarihinde Ergenekon soruşturması kapsamında gözaltına alındı. 25 Mart 2009 tarihinde açıklanan iddianamede Eruygur ve Tolon için üçer kez ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası istendi.[9] İddianamede Sarıkız kod adlı planın; Eruygur, Yalman, Örnek ve Fırtına tarafından yapıldığı savunulmuş ancak Eruygur dışındaki üç kuvvet komutanın "Ergenekon örgütü ile irtibatı tespit edilemediği için Ergenekon sanıkları ile birlikte iştirak ettikleri eylemler ile ilgili evrakın tefrik edildiği" belirtilmişti.[10][11] Hakkında dava açılmayan 2004 yılında görevli olan Kara Kuvvetleri Komutanı Aytaç Yalman, Deniz Kuvvetleri Komutanı Özden Örnek ve Hava Kuvvetleri Komutanı İbrahim Fırtına, 5 Aralık 2009'da Ergenekon soruşturması kapsamında darbe teşebbüsü iddiaları ile ilgili "şüpheli" olarak ifade verdi.[12]
Balyoz davası
[değiştir | kaynağı değiştir]22. Şubat 2010 tarihinde "Balyoz" soruşturması çerçevesinde gözaltına alındı. 21 Eylül 2012 tarihinde sona eren Balyoz Davası'nda 20 yıl hapis cezasına çarptırıldı.[13] Daha sonra davanın bozulması üzerine yeniden yapılan yargılama sonucunda hakkındaki iddiaların tamamının uydurma ve delillerin sahte olduğu anlaşıldığından hakkında beraat kararı verildi. Bu iddiaları uyduranlar hakkında suç duyurusunda bulundu.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "Özden Örnek hayatını kaybetti". hurriyet.com.tr. 15 Mayıs 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Nisan 2018.
- ^ https://www.aa.com.tr/tr/turkiye/emekli-oramiral-ozden-ornek-vefat-etti/1130740 [yalın URL]
- ^ a b c "20. Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral Özden Örnek". Deniz Kuvvetleri Komutanlığı. 23 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ocak 2010.
- ^ "2004'te iki darbe atlatmışız!". Zaman. 29 Mart 2007. 3 Haziran 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Ağustos 2009.
- ^ "Askeri günlük muamması". Milliyet. 14 Mart 2007. 16 Mart 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Ağustos 2009.
- ^ "Nokta'ya 'darbe günlükleri'nden beraat, soruşturmanın genişlemesine ret". Zaman. 12 Nisan 2008. 12 Nisan 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Ağustos 2009.
- ^ "Özden Örnek: Mutlaka günlük tutun". Haber7. 30 Temmuz 2008. 27 Ekim 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mayıs 2009.
- ^ "Mustafa Balbay'ın günlüklerinden darbe planı çıktı". Zaman. 31 Ocak 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Ağustos 2009.
- ^ "Hurşit Tolon ve Şener Eruygur'a yöneltilen suçlamalar". Hürriyet. 26 Mart 2009. 28 Mart 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Şubat 2010.
- ^ "Ergenekon iddianamesi". Milliyet. 25 Mart 2009. s. 190. Erişim tarihi: 22 Şubat 2010.[ölü/kırık bağlantı]
- ^ "Ergenekon iddianamesi". Milliyet. 25 Mart 2009. s. 300. Erişim tarihi: 22 Şubat 2010.[ölü/kırık bağlantı]
- ^ "3 eski kuvvet komutanı serbest!". NTVMSNBC. 5 Aralık 2009. 14 Aralık 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ocak 2010.
- ^ "Mahkeme kararını açıkladı". Anadolu Ajansı. 21 Eylül 2012. 24 Şubat 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Eylül 2012.
| Askerî görevi | ||
|---|---|---|
| Önce gelen: Bülent Alpkaya |
Türk Deniz Kuvvetleri Komutanı 28 Ağustos 2003 - 26 Ağustos 2005 |
Sonra gelen: Yener Karahanoğlu |
| Önce gelen: Bülent Alpkaya |
Donanma Komutanı 24 Ağustos 2001 - 28 Ağustos 2003 |
Sonra gelen: Yener Karahanoğlu |
- Türk Deniz Kuvvetleri komutanları
- Donanma komutanları
- 1943 doğumlular
- Deniz Lisesinde öğrenim görenler
- Ergenekon davası
- Balyoz davası sanıkları
- 2018'de ölenler
- Deniz Harp Okulunda öğrenim görenler
- İzmit doğumlular
- Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedilenler
- İstanbul ilinde ölenler
- Türkiye tarafından tutuklanan kişiler
- Denizci subaylar