Ömer Kavur
Ömer Kavur | |
|---|---|
 | |
| Doğum | 18 Haziran 1944 Ankara, Türkiye |
| Ölüm | 12 Mayıs 2005 (60 yaşında) İstanbul, Türkiye |
| Ölüm sebebi | Lenfoma |
| Defin yeri | Zincirlikuyu Mezarlığı, İstanbul |
| Milliyet | Türk |
| Vatandaşlık |  Türkiye |
| Eğitim | Kabataş Erkek Lisesi Conservatoire Libre du Cinéma Français (Sinema) Sorbonne Üniversitesi |
| Meslek | Senarist, yapımcı, yönetmen |
| Ödüller | Tüm Liste |
Ömer Celâl Kavur (18 Haziran 1944, Ankara - 12 Mayıs 2005, İstanbul), Türk film yönetmeni, yapımcısı ve senaristtir.[1]
Eğitimi[2][3][4]
[değiştir | kaynağı değiştir]1944'te Ankara'da orta üst sınıf bir ailenin çocuğu olarak doğan Ömer Kavur, ilkokulu İstanbul Kızıltoprak'ta bitirdi. Orta okulu Robert Kolej'de, liseyi Kabataş Erkek Lisesi'nde okuduktan sonra üniversite eğitimi için Paris'e gitti. Conservatoire Libre du Cinéma Français'de sinema, Sorbonne Haute École du Journalisme'de gazetecilik okudu. Teknik-pratik sinema eğitimini Paris Üniversitesi'nde gerçekleştirdiği sinema tarihi yüksek lisansıyla bütünleyen Kavur, bu dönemde çektiği kısa filmlerle ilgi çekti ve çeşitli ödüller kazandı. Fransa yıllarında Alain Robbe-Grillet'nin yardımcılığını yapan Kavur, Türkiye'ye döndükten sonra Boğaziçi Köprüsü ile ilgili bir belgesel çekti.
Sinemaya girişi
[değiştir | kaynağı değiştir]1974'te, bir teklifle Refik Halit Karay'ın aynı adlı eserinden uyarlama Yatık Emine'yi Necla Nazır'la filme çekti. Sansür baskısından kaçamamış, farklı ve başarılı bu ilk film, Kavur'un Türk sinemasındaki kendine özgü kariyerinin habercisi olduysa da sanatçı ikinci filmini çekebilmek için beş yıl beklemek durumunda kaldı.
1979'da çektiği Yusuf ile Kenan, dönemin standart "toplumcu-gerçekçi" filmlerine alternatif oluşturan bir eserdi. Onat Kutlar ve Kavur'un etkileyici senaryosu üzerine kurulu, Kavur'un toplumun itilmişleri arasından çekip çıkardığı iki çocuğun hikâyesini yalın ve etkili bir sinema diliyle anlattığı bu eser uluslararası arenada da kabul gördü (Milan Film Festivali büyük ödülü).
Kavur'un üçüncü filmi, roman ve hikâye yazarı Firuzan’ın Kuşatma[5][6] adlı öykü kitabındaki hikâyesinden aynı adla filme uyarladığı Ah Güzel İstanbul'dur. Film fahişe rolünü kabul eden Müjde Ar'ı gündeme taşıyacak ve onun seksenlerde sürdüreceği parlak kariyerini başlatacaktı. Yine aynı yıl, senaryosunu Selim İleri ile birlikte yazdığı, başrollerinde Hümeyra ve Kadir İnanır'ın rol aldığı Kırık Bir Aşk Hikayesi filmini çekti. Bu film ile 1982 Antalya Altın Portakal Film Festivali'nde "En İyi Yönetmen" ödülüne layık görüldü. Kavur, Göl filmiyle, daha sonra sıklıkla ele alacağı türden psikolojik motiflere eğilmeye başladı.
1985'te çektiği Amansız Yol, Kavur'un sinemasının ana motiflerinden "yolculuk" temasının en belirgin olduğu ilk dönem filmidir.[7] Körebe ise, Göl'e benzer psikolojik bir gerilimi ele alır.
1987'de ise Kavur'un ilk başyapıtı Venedik Film Festivali'nde ses getirdi: Yusuf Atılgan'ın Anayurt Oteli'ni Macit Koper ve Serra Yılmaz'ın da yer aldığı bir kadroyla sinemaya aktardı.
Paris’te sinema eğitimi yaparken üç yıl bir otelde çalıştım, gece bekçiliği yaptım. Tabii Zebercet’in duygularıyla kendi duygularım arasında bir örtüşme söz konusu değil. Ama ben beklemek nedir, gelen müşteriyle ilgili tahminler kurmak nedir bilirdim. Hayal kurmanın ne olduğunu bilirdim. Yusuf beyin yazdığı ile benim düşündüklerim, duyumsadıklarım iyice örtüştü.[8]
Bir yıl sonra Kayaköy'de[9] çektiği ve "yolculuk" temasına bu kez hem içsel hem de dışsal anlamda geri döndüğü Gece Yolculuğu, Cannes Film Festivali'nde gösterilmiş ve beğenilmişti.
1991'de Orhan Pamuk'un "Kara Kitap" romanındaki öykülerden birinden hareketle çekilen Gizli Yüz, Kavur'un ve Türk sinemasının başyapıtlarından biri kabul edilir. Kavur'un esrarlı, içe dönen yolculuk arayışının, yolculuğunun doruğu olan bu filmi, 1996'da Kavur'un "kendini tekrarladığı" eleştirilerini aldığı Akrebin Yolculuğu izledi. Bu film de Cannes Film Festivali'nin "Un certain regard" adlı bölümüne kabul edildi. Kavur'un sinema kariyeri bu filmden sonra durakladı.
2000'de Melekler Evi, 2003'te Karşılaşma filmlerini yönetti.
Kavur, genellikle uluslararası yapımlar gerçekleştiren Alfa Film'in kurucusu ve sahibiydi. Uzun süre Lenfoma kanseri sebebiyle tedavi gören Ömer Kavur, 12 Mayıs 2005'te Teşvikiye'deki evinde öldü.
Çalışmaları
[değiştir | kaynağı değiştir]| Yıl | Yapım | Senarist | Yapımcı | Yönetmen | Belgesel | Not(lar) | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1974 | Yatık Emine | Evet | Evet | ||||
| 1979 | Yusuf ile Kenan | Evet | Evet | Evet | |||
| 1981 | Ah Güzel İstanbul | Evet | Evet | Evet | |||
| 1981 | Kırık Bir Aşk Hikayesi | Evet | Evet | Evet | |||
| 1982 | Göl | Evet | Evet | ||||
| 1982 | Mine | Evet | |||||
| 1984 | Bir Yudum Sevgi | Evet | |||||
| 1985 | Amansız Yol | Evet | Evet | ||||
| 1985 | Körebe | Evet | Evet | Evet | |||
| 1987 | Anayurt Oteli[10] | Evet | Evet | Evet | |||
| 1987 | Gece Yolculuğu | Evet | Evet | Evet | |||
| 1989 | İçimizden Biri: Yunus Emre | Evet | |||||
| 1991 | Gizli Yüz | Evet | Evet | ||||
| 1995 | Aşk Üzerine Söylenmemiş Her Şey | Evet | Evet | ||||
| 1997 | Akrebin Yolculuğu | Evet | Evet | Evet | |||
| 1998 | Parçalanma | Evet | |||||
| 2000 | Melekler Evi | Evet | Evet | Evet | |||
| 2002 | Karşılaşma | Evet | Evet | Evet | |||
| 2002 | Gönlümdeki Köşk Olmasa | Evet | |||||
| 2003 | Beybaba | Evet | Evet | ||||
| 2004 | Patroniçe | Evet | Evet | ||||
| 2004 | Beş Kollu Avize | Evet | Evet | ||||
| Atatürk ve Ankara | Evet | [4] | |||||
| Boğaziçi Köprüsü | Evet | [4] | |||||
| İstanbul | Evet | [4] | |||||
| İzmir | Evet | [4] |
Ödüller
[değiştir | kaynağı değiştir]- 1980: Uluslararası Milano Film Festivali, Yusuf İle Kenan, Büyük Ödül - Yusuf ile Kenan
- 1982: 19. Altın Portakal Film Festivali - En İyi Yönetmen - Kırık Bir Aşk Hikayesi
- 1987: 24. Altın Portakal Film Festivali - En İyi Yönetmen - Anayurt Oteli
- 1988: 25. Altın Portakal Film Festivali - En İyi Yönetmen - Gece Yolculuğu
- 1991: Fribourg Festival - Halk Jürisi En İyi Film Ödülü - Gizli Yüz
- 1991: Montreal Film Festivali - En İyi Film - Gizli Yüz
- 1992: 4. Ankara Uluslararası Film Festivali - En İyi Film - Gizli Yüz
- 1992: 4. Ankara Uluslararası Film Festivali - En İyi Yönetmen - Gizli Yüz
- 1997: 9. Ankara Uluslararası Film Festivali - En İyi Yönetmen - Akrebin Yolculuğu
- 2003: 15. Ankara Uluslararası Film Festivali - Mahmut Tali Öngören Özel Ödülü - Karşılaşma
- 2003: 15. Ankara Uluslararası Film Festivali - En İyi Yönetmen - Karşılaşma
- 2003: 36. Sinema Yazarları Derneği Ödülleri - En İyi Film - Karşılaşma
- 2003: 36. Sinema Yazarları Derneği Ödülleri - En İyi Yönetmen - Karşılaşma
- 2003: 40. Altın Portakal Film Festivali - Halk Jürisi Ödülü - Karşılaşma
- 2003: 40. Altın Portakal Film Festivali - En İyi Senaryo - Karşılaşma
- 2003: 40. Altın Portakal Film Festivali - En İyi Yönetmen - Karşılaşma
- 2003: Orhon Murat Arıburnu Ödülleri - Derya Arbaş Özel Ödülü - Karşılaşma
- 2003: Orhon Murat Arıburnu Ödülleri - En İyi Yönetmen - Karşılaşma
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "Sinematürk' te Ömer Kavur". 24 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mayıs 2023.
- ^ Şükran K. Esen (2002). Sinemamızda Bir ‘Auteur’: Ömer Kavur. İstanbul Alfa Yayınları. ISBN 975-297-229-2.
- ^ "Ömer Kavur: Bir Sinema Yolcusu". Filmloverss. 4 Ağustos 2015. 8 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ağustos 2021.
- ^ a b c d e "Ömer Kavur". kameraarkasi.org. 11 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ağustos 2021.
- ^ "Kuşatma". 15 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ağustos 2021.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 15 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ağustos 2021.
- ^ "Sinema Makaleleri". kameraarkasi.org. 20 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ağustos 2021.
- ^ Akpınar, Ertekin (2009). 10 Yönetmen ve Türk Sineması: Tür - Anlayış - Farklılık. Hayalet Kitap. ss. 1-20. 19 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ağustos 2021.
- ^ altyazı. "Bir An: Gece Yolculuğu - Altyazı Sinema Dergisi". 6 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ağustos 2021.
- ^ Anayurt Oteli, IMDb, Erişim tarihi: 5 Haziran 2016
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Beyazperde'de Ömer Kavur 16 Mayıs 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- IMDb'de Ömer Kavur 16 Mayıs 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- Sinemalar.com'da Ömer Kavur 19 Mayıs 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- SinemaTürk'te Ömer Kavur 21 Şubat 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- TSA'de Ömer Kavur 16 Mayıs 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- Ömer KAVUR'un Gizemli Dünyası, Atilla DORSAY Avrupa Filmleri Festivali Katalogu. 2002 20 Temmuz 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- Ömer Kavur | Sedef Kabaş ile Portreler 1997 19 Ağustos 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- Ömer Kavur'la Yola Çıkmak - Rıza Kıraç 19 Ağustos 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- Sinemamızda Bir ‘Auteur’: Ömer Kavur Şükran K. Esen 2002 İstanbul Alfa Yayınları ISBN 975-297-229-2[1]
- Auteur Sinema Bağlamında Türkiye’de Yönetmen Sineması Kitapları Literatürü: Bir Tasnif Denemesi, Havva YILMAZ, Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, Cilt 18, Sayı 36, 2020/2, 643-670 19 Ağustos 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- Akpınar, Ertekin. 10 Yönetmen ve Türk Sineması: Tür - Anlayış - Farklılık. İstanbul: Hayalet Kitap, 2009. ISBN 978-605-5942-07-6
- Ömer Kavur ve Zuhal Olcay, "Gizli Yüz" filmini konuşuyorlar(1991) 19 Ağustos 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- Sinemamıza Hayat Verenler 1. Bölüm | Ömer Kavur 19 Ağustos 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- ^ Kaynak hatası: Geçersiz
<ref>etiketi;:1isimli refler için metin sağlanmadı (Bkz: Kaynak gösterme)
- Altın Portakal En İyi Senaryo Ödülü sahipleri
- Altın Portakal En İyi Yönetmen Ödülü sahipleri
- 1944 doğumlular
- Ankara ili doğumlu yönetmenler
- 2005'te ölenler
- Girit Türkleri
- Türk film yapımcıları
- Türk film yönetmenleri
- Kabataş Erkek Lisesinde öğrenim görenler
- Robert Lisesinde öğrenim görenler
- Lenfomadan ölenler
- İstanbul ilinde ölenler
- Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedilenler
- Ankara Uluslararası Film Festivali Ödülü sahibi yönetmenler
- Ankara Uluslararası Film Festivali Ödülü sahibi senaristler
- Altın Portakal En İyi Film Ödülü kazanan yapımcılar
- 20. yüzyıl Türk senaristleri