Çakvistavi
Çakvistavi (Gürcüce: ჩაქვისთავი), Gürcistan'a bağlı Acara Özerk Cumhuriyeti'nde, Kobuleti Belediyesi sınırları içinde bir köydür.
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]Çakvistavi köyünün bulunduğu yer, antik çağda Kolheti Krallığı'nın sınırları içindeydi. Orta Çağ'da Gürcü krallıkları ve prensliklerinin idaresinde kalıyordu. Osmanlılar bu yerleşimi 18. yüzyılın ikinci yarısında Gürcülerden ele geçirdiler. Osmanlı idaresinden önce başlamak üzere, bu bölge 17. yüzyılın ortalarından 1770'lere değin Tavdgiridze ailesinin mülküydü.
Çakvistavi köyü, 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesinde Çakvistav (چاقوستاو) şeklinde kaydedilmiştir. Bu sırada köy, Trabzon vilayetinin Lazistan sancağının Batum kazasına bağlıydı. Bu yer adı salnamenin yeni basımında "Dakve" şeklinde okunmuştur. Salnameye göre köyün nüfusu 88 hanede yaşayan 195 kişiden oluşuyordu. Ancak bu sayının sadece erkek nüfusu olması ihtimali vardır. Köyde vergiye tabi hayvan varlığı olarak 529 keçi ve 1709 koyun kaydedilmiştir.[1]
Çakvistavi köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 nüfus sayımında Çakvistavi (Чаквиставн) olarak kaydettiği köy, bu tarihte Batum sancağının Kintrişi kazasına bağlı Çakvistavi nahiyesinin tek köyü ve bu nahiyenin idari merkeziydi. Nüfusu, 85'i erkek ve 73'ü kadın olmak üzere, 33 hanede yaşayan 158 kişiden oluşuyordu. Bu nüfus Müslüman Gürcü anlamında "Acaralı" diye yazılmıştır.[2] On yıllık sürede, göçe bağlı olarak köyün nüfusunun iyice azaldığı görülmektedir. Nitekim Gürcü tarihçi Zakaria Çiçinadze, 1877-1878 savaşının ardından gerçekleşen Gürcü göçününü ele aldığı kitabında Çakvistavi köyünden 1891 yılına değin 40 hanenin göç ettiğini yazmıştır.[3]
Coğrafya
[değiştir | kaynağı değiştir]Çakvistavi köyü, Çakvistzkali adının taşıyan derenin kıyısında, deniz seviyesinde yaklaşık 315 metre yükseklikte yer alır. Kobuleti kasabasına 32 kilometre, Çakvi kasabasına 17 kilometre uzaklıktadır.
Nüfus
[değiştir | kaynağı değiştir]Çakvistavi köyünde 1911 yılında 405 kişi, 2002 yılında 74 ve 2014 yılında 60 kişi yaşıyordu.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 348-349, ISBN 9789157871117.
- ^ "Свод статистических данных о населении Закавказскаго края, извлеченных из посемейных списков 1886 г. (Transkafkasya Bölgesinin Nüfusuna Dair 1886 Yılı Aile Listelerinden Edinilmiş istatistik Verilerin Özeti), Tiflis, 1893, "Batum oblastı" 1307". 11 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Temmuz 2024.
- ^ "Zakaria Çiçinadze, Müslüman Gürcülerin Osmanlı Ülkesine Göçü (ქართველ მაჰმადიანთ გადასახლება ოსმალეთში), Tiflis, 1912, s. 123". 7 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Temmuz 2024.
Merkez: Kobuleti | ||
| Şehirler |  | |
| Kasabalar | ||
| Köyler | Alambari · Açi · Açkvistavi · Bobokvati · Buknari · Çahati · Çaisubani · Çakvistavi · Gvara · Gogmaçauri · Gorgadzeebi · Didvake · Hala · Hinotzminda · Hutsubani · Kakuça · Kakuti · Keçieti · Kobalauri · Kobuleti · Kohi · Kveda Açkva · Kveda Dagva · Kveda Kvirike · Kveda Kondidi · Kveda Sameba · Kvirike · Leğva · Mukhaestate · Nakaidzeebi · Natshavatevi · Ohtomi · Şuağele · Cihancuri · Saçino · Sahalvaşo · Skura · Stalinisubani · Tsihisdziri · Tshrapona · Tzkavroka · Varjanauli · Tkemakaravi · Zeda Açkva · Dagva · Zeda Kvirike · Zeda Kondidi · Zeda Sameba · Zeniti | |