William Thurston - Vikipedi
İçeriğe atla
Ana menü
Gezinti
  • Anasayfa
  • Hakkımızda
  • İçindekiler
  • Rastgele madde
  • Seçkin içerik
  • Yakınımdakiler
Katılım
  • Deneme tahtası
  • Köy çeşmesi
  • Son değişiklikler
  • Dosya yükle
  • Topluluk portalı
  • Wikimedia dükkânı
  • Yardım
  • Özel sayfalar
Vikipedi Özgür Ansiklopedi
Ara
  • Bağış yapın
  • Hesap oluştur
  • Oturum aç
  • Bağış yapın
  • Hesap oluştur
  • Oturum aç

İçindekiler

  • Giriş
  • 1 İlk yılları ve eğitimi
  • 2 Kariyeri
  • 3 Ödüller ve onurlar
  • 4 Kişisel hayatı
  • 5 Seçilmiş Yayınları
  • 6 Ayrıca bakınız
  • 7 Kaynakça
  • 8 Dış bağlantılar

William Thurston

  • العربية
  • مصرى
  • تۆرکجه
  • Беларуская
  • বাংলা
  • Català
  • Čeština
  • Deutsch
  • Ελληνικά
  • English
  • Español
  • Euskara
  • فارسی
  • Suomi
  • Français
  • עברית
  • Kreyòl ayisyen
  • Bahasa Indonesia
  • İtaliano
  • 日本語
  • 한국어
  • Latviešu
  • မြန်မာဘာသာ
  • Nederlands
  • Norsk bokmål
  • Polski
  • پنجابی
  • Português
  • Русский
  • Slovenčina
  • Slovenščina
  • Українська
  • Oʻzbekcha / ўзбекча
  • Tiếng Việt
  • 中文
  • 閩南語 / Bân-lâm-gí
Bağlantıları değiştir
  • Madde
  • Tartışma
  • Oku
  • Değiştir
  • Kaynağı değiştir
  • Geçmişi gör
Araçlar
Eylemler
  • Oku
  • Değiştir
  • Kaynağı değiştir
  • Geçmişi gör
Genel
  • Sayfaya bağlantılar
  • İlgili değişiklikler
  • Kalıcı bağlantı
  • Sayfa bilgisi
  • Bu sayfayı kaynak göster
  • Kısaltılmış URL'yi al
  • Karekodu indir
Yazdır/dışa aktar
  • Bir kitap oluştur
  • PDF olarak indir
  • Basılmaya uygun görünüm
Diğer projelerde
  • Wikimedia Commons
  • Vikiveri ögesi
Görünüm
Vikipedi, özgür ansiklopedi
William Thurston
Thurston, 1991
DoğumWilliam Paul Thurston
30 Ekim 1946(1946-10-30)
Washington, D.C., ABD
Ölüm21 Ağustos 2012 (65 yaşında)
Rochester, New York, ABD
MilliyetAmerikan
EğitimNew College of Florida
University of California, Berkeley
ÖdüllerFields Madalyası (1982)
Oswald Veblen Geometri Ödülü (1976)
Alan T. Waterman Ödülü (1979)
Ulusal Bilimler Akademisi (1983)
Doob Ödülü (2005)
Leroy P. Steele Ödülü (2012).
Kariyeri
DalıMatematik
Çalıştığı kurumlarCornell University
University of California, Davis
Mathematical Sciences Research Institute
University of California, Berkeley
Princeton University
Massachusetts Institute of Technology
Institute for Advanced Study
Doktora
danışmanı
Morris Hirsch

William Paul Thurston (30 Ekim 1946 – 21 Ağustos 2012), Amerikalı matematikçi. Düşük boyutlu topoloji alanında bir öncü olarak kabul edilir. 1982'de 3-manifold çalışmasına yaptığı katkılardan dolayı Fields Madalyası ile ödüllendirildi.

Thurston, Princeton Üniversitesi, Kaliforniya Üniversitesi, Davis ve Cornell Üniversitesi'nde matematik profesörüydü. Aynı zamanda Matematiksel Bilimler Araştırma Enstitüsü'nün yöneticiliğini yaptı.

İlk yılları ve eğitimi

[değiştir | kaynağı değiştir]

William Thurston, Washington DC'de bir terzi olan Margaret Thurston (eski soyadı Martt) ve bir havacılık mühendisi olan Paul Thurston'ın çocuğu olarak dünyaya geldi.[1] William Thurston çocukken doğuştan şaşılıktan muzdaripti ve burum onda derinlik algısıyla ilgili sorunlara neden oldu.[1] Annesi, iki boyutlu olanlardan üç boyutlu görüntüleri yeniden oluşturması için çocukken onunla çalıştı.[1]

Lisans derecesini 1967'de New College'dan aldı.[1][2] Lisans tezi amacıyla topoloji için sezgisel bir temel geliştirdi. Bunu takiben, 1972'de California Üniversitesi, Berkeley'den Morris Hirsch'in gözetiminde- Foliations of Three-Manifolds which are Circle Bundles- adlı teziyle matematik alanında doktora derecesi aldı.[1][3]

Kariyeri

[değiştir | kaynağı değiştir]

Doktorasını tamamladıktan sonra Thurston, Institute for Advanced Study'de bir yıl [1][4] ve ardından Massachusetts Institute of Technology'de yardımcı doçent olarak bir yıl çalıştı.[1]

1974'te, Princeton Üniversitesi'ne profesör olarak atandı.[1][5] 1991'de Berkeley'e döndü ve 1992'den 1997'ye kadar Matematik Bilimleri Araştırma Enstitüsü'nün (MSRI) direktörlüğünü yaptı.[1][6] 1996'dan Cornell Üniversitesi'ne geçtiği 2003 yılına kadar UC Davis'te görev aldı.[1]

Thurston saf matematik araştırmalarında hesaplamayı erken benimseyenlerden biriydi.[1] SnapPea bilgi işlem programını geliştirmesi için Jeffrey Weeks'e ilham verdi.[1]

Thurston'ın MSRI'daki direktörlüğü sırasında enstitü, o zamandan beri araştırma enstitüleri için standart hale gelen birkaç yenilikçi eğitim programı başlattı.[1]

Doktora öğrencileri arasında Danny Calegari, Richard Canary, David Gabai, William Goldman, Benson Farb, Richard Kenyon, Steven Kerckhoff, Yair Minsky, Igor Rivin, Oded Schramm, Richard Schwartz, William Floyd ve Jeffrey Weeks bulunmaktadır.[7]

Ödüller ve onurlar

[değiştir | kaynağı değiştir]

1976'da Thurston ve James Harris Simons, Oswald Veblen Geometri Ödülü'nü paylaştılar.[1]

Thurston 1982'de "topoloji çalışmasında 2 ve 3 boyutta devrim yarattığı, analiz, topoloji ve geometri arasındaki etkileşimi gösterdiği" için Fields Madalyası kazandı.[8][9]

2005 yılında, Üç Boyutlu Geometri ve Topoloji dalında ilk Amerikan Matematik Topluluğu Kitap Ödülü'nü kazandı. Ödül, "araştırma literatürüne ufuk açıcı bir katkı yapan seçkin bir araştırma kitabını takdir etmek" amacıyla verilmişti.[10] Araştırmalarıyla ufuk açıcı katkılarından dolayı Amerikan Matematik Derneği tarafından 2012 Leroy P. Steele Ödülü'ne layık görüldü.Ödülü "3-manifold teorisinde devrim yaratan" çalışmaları nedeniyle kazanmıştı.[11]

Kişisel hayatı

[değiştir | kaynağı değiştir]

Thurston ve ilk karısı Rachel Findley'nin üç çocuğu oldu: Dylan, Nathaniel ve Emily.[5] Thurston'ın ikinci eşi Julian Muriel Thurston'dan iki çocuğu oldu: Hannah Jade ve Liam.[5] Oğlu Dylan Thurston da bir matematikçidir.[5]

Thurston 21 Ağustos 2012'de Rochester, New York'ta 2011'de teşhis edilen sinüs mukozal melanom nedeniyle öldü.[5][6][12]

Seçilmiş Yayınları

[değiştir | kaynağı değiştir]
  • William Thurston, Üç manifoldun geometrisi ve topolojisi, Princeton ders notları (1978–1981).
  • William Thurston, Üç boyutlu geometri ve topoloji. cilt 1 . Silvio Levy tarafından düzenlendi. Princeton Matematik Serisi, 35. Princeton University Press, Princeton, New Jersey, 1997. x+311 s. 0-691-08304-5
  • William Thurston, 3-manifoldlar üzerindeki hiperbolik yapılar . I. Silindirik manifoldların deformasyonu. Ann. Matematik . (2) 124 (1986), no. 2, 203–246.
  • William Thurston, Üç boyutlu manifoldlar, Klein grupları ve hiperbolik geometri, Bull. Amr. Matematik. Sos. (NS) 6 (1982), 357–381.
  • William Thurston, Yüzeylerin diffeomorfizmlerinin geometrisi ve dinamikleri üzerine . Boğa. Amr. Matematik. Sos. (NS) 19 (1988), no. 2, 417–431
  • Epstein, David BA; Cannon, James W.; Holt, Derek F.; Levy, Silvio VF; Paterson, Michael S.; Thurston, William P. Gruplarda Kelime İşleme . Jones and Bartlett Publishers, Boston, Massachusetts, 1992. xii+330 pp. 0-86720-244-0ISBN 0-86720-244-0
  • Eliashberg, Yakov M.; Thurston, William P. Confoliations . Üniversite Ders Serisi, 13. American Mathematical Society, Providence, Rhode Island ve Providence Plantations, 1998. x+66 pp. 0-8218-0776-5ISBN 0-8218-0776-5
  • William Thurston, Matematikte ispat ve ilerleme üzerine 15 Aralık 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. . Boğa. Amr. Matematik. Sos. (NS) 30 (1994) 161–177
  • William P. Thurston, "Matematiksel eğitim" . AMS Bildirimleri 37:7 (Eylül 1990) s. 844–850

Ayrıca bakınız

[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça

[değiştir | kaynağı değiştir]
  1. ^ a b c d e f g h i j k l m n Gabai (2015). "William P. Thurston, 1946–2012" (PDF). Notices of the American Mathematical Society. 62 (11): 1318-1332. doi:10.1090/noti1300. 9 Ekim 2022 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. 
  2. ^ "Home | Cornell Chronicle". 19 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Aralık 2022. 
  3. ^ "William Thurston – the Mathematics Genealogy Project". 25 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Aralık 2022. 
  4. ^ "Institute for Advanced Study: A Community of Scholars". Ias.edu. 22 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Eylül 2013. 
  5. ^ a b c d e Leslie Kaufman (23 Ağustos 2012). "William P. Thurston, Theoretical Mathematician, Dies at 65". New York Times. s. B15. 16 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Aralık 2022. 
  6. ^ a b "William P. Thurston, 1946-2012". American Mathematical Society. 22 Ağustos 2012. 3 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mart 2022. 
  7. ^ "William Thurston – the Mathematics Genealogy Project". 20 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Aralık 2022. 
  8. ^ "William P. Thurston, 1946–2012". 30 Ağustos 2012. 21 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ağustos 2014. 
  9. ^ "Fields Medals and Nevanlinna Prize 1982". mathunion.org. International Mathematical Union. 3 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Aralık 2022. 
  10. ^ "William P. Thurston Receives 2005 AMS Book Prize". 5 Ağustos 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Haziran 2008. 
  11. ^ "AMS prize booklet 2012" (PDF). 9 Ekim 2022 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. 
  12. ^ "Department mourns loss of friend and colleague, Bill Thurston 25 Mayıs 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.", Cornell University

Dış bağlantılar

[değiştir | kaynağı değiştir]
  • Wikimedia Commons'ta William Thurston ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur
  • Thurston's page at Cornell 21 Ekim 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  • Tribute and remembrance page at Cornell 25 Mayıs 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  • Etienne Ghys : La géométrie et la mode 16 Aralık 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  • g
  • t
  • d
Fields Madalyası alanlar
    • 1936  Ahlfors
    • Douglas
    • 1950  Schwartz
    • Selberg
    • 1954  Kodaira
    • Serre
    • 1958  Roth
    • Thom
    • 1962  Hörmander
    • Milnor
    • 1966  Atiyah
    • Cohen
    • Grothendieck
    • Smale
    • 1970  Baker
    • Hironaka
    • Novikov
    • Thompson
    • 1974  Bombieri
    • Mumford
    • 1978  Deligne
    • Fefferman
    • Margulis
    • Quillen
    • 1982  Connes
    • Thurston
    • Yau
    • 1986  Donaldson
    • Faltings
    • Freedman
    • 1990  Drinfeld
    • Jones
    • Mori
    • Witten
    • 1994  Bourgain
    • Lions
    • Yoccoz
    • Zelmanov
    • 1998  Borcherds
    • Gowers
    • Kontsevich
    • McMullen
    • 2002  Lafforgue
    • Voevodsky
    • 2006  Okounkov
    • Perelman
    • Tao
    • Werner
    • 2010  Lindenstrauss
    • Ngô
    • Smirnov
    • Villani
    • 2014  Avila
    • Bhargava
    • Hairer
    • Mirzakhani
    • 2018  Birkar
    • Figalli
    • Scholze
    • Venkatesh
    • 2022  Duminil-Copin
    • Huh
    • Maynard
    • Viazovska
  • Vikipedi kitap Kitap
  • Kategori Kategori
  • g
  • t
  • d
Geometride Oswald Veblen Ödülü sahipleri
  • (1964) Christos Papakyriakopoulos; Raoul Bott
  • (1966) Stephen Smale; Morton Brown & Barry Mazur
  • (1971) Robion Kirby; Dennis Sullivan
  • (1976) William Thurston; James Harris Simons
  • (1981) Mikhail Gromov; Shing-Tung Yau
  • (1986) Michael Freedman
  • (1991) Andrew Casson & Clifford Taubes
  • (1996) Richard S. Hamilton & Gang Tian
  • (2001) Jeff Cheeger, Yakov Eliashberg & Michael J. Hopkins
  • (2004) David Gabai
  • (2007) Peter Kronheimer & Tomasz Mrowka; Peter Ozsváth & Zoltán Szabó
  • (2010) Tobias Colding & William Minicozzi; Paul Seidel
  • (2013) Ian Agol & Daniel Wise
  • (2016) Fernando Codá Marques & André Neves
  • (2019) Xiuxiong Chen, Simon Donaldson & Song Sun
  • (2022) Michael A. Hill, Michael J. Hopkins & Douglas Ravenel
Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin
  • ACM DL: 81100092725
  • BIBSYS: 90891423
  • BNF: cb131698607 (data)
  • CiNii: DA00322040
  • DBLP: 73/1835
  • GND: 172417635
  • ISNI: 0000 0001 1079 0622
  • LCCN: n85156270
  • MGP: 11749
  • NDL: 00719625
  • NKC: ctu2016906870
  • NLI: 987007269080405171
  • NTA: 071733752
  • SNAC: w6b0962q
  • SUDOC: 035140763
  • VIAF: 98260131
  • WorldCat (LCCN): n85-156270
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=William_Thurston&oldid=36546077" sayfasından alınmıştır
Kategoriler:
  • Cornell Üniversitesi öğretim üyeleri
  • Kaliforniya Üniversitesi, Berkeley öğretim üyeleri
  • Fields Madalyası sahipleri
  • 21. yüzyıl Amerikalı matematikçileri
  • 20. yüzyıl Amerikalı matematikçileri
  • Ulusal Bilimler Akademisi üyeleri
  • Diferansiyel geometriciler
  • Topolojistler
  • Kaliforniya Üniversitesi, Berkeley'de öğrenim görenler
  • 2012'de ölenler
  • 1946 doğumlular
  • Rochester, New York'ta ölenler
Gizli kategoriler:
  • Webarşiv şablonu wayback bağlantıları
  • Bilgi alt kutulu maddeler
  • Türkçe Vikipedi ile Vikiveride aynı resim olan maddeler
  • Commons kategori bağlantısı Vikiveri'den çekilen sayfalar
  • ACM-DL tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • BIBSYS tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • BNF tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • CINII tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • DBLP tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • GND tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • ISNI tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • LCCN tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • MGP tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • NDL tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • NKC tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • NLI tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • NTA tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • SNAC-ID tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • SUDOC tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • VIAF tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • WorldCat-LCCN tanımlayıcısı içeren Vikipedi maddeleri
  • Sayfa en son 18.58, 20 Aralık 2025 tarihinde değiştirildi.
  • Metin Creative Commons Atıf-AynıLisanslaPaylaş Lisansı altındadır ve ek koşullar uygulanabilir. Bu siteyi kullanarak Kullanım Şartlarını ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursunuz.
    Vikipedi® (ve Wikipedia®) kâr amacı gütmeyen kuruluş olan Wikimedia Foundation, Inc. tescilli markasıdır.
  • Gizlilik politikası
  • Vikipedi hakkında
  • Sorumluluk reddi
  • Davranış Kuralları
  • Geliştiriciler
  • İstatistikler
  • Çerez politikası
  • Mobil görünüm
  • Wikimedia Foundation
  • Powered by MediaWiki
William Thurston
Konu ekle