Valmy Muharebesi

Valmy Muharebesi
	Birinci Koalisyon Savaşı, Fransız Devrim Savaşları
Tarih	20 Eylül 1792
Bölge	Valmy yakınları, Fransa
Sonuç	Kesin Fransız stratejik zaferi, bir gün sonra Cumhuriyet ilan edildi
Taraflar
Fransa Cumhuriyeti	Prusya Krallığı ; Avusturya İmparatorluğu ; Condé Ordusu
Komutanlar ve liderler
Charles François Dumouriez ; François Christophe de Kellermann	Charles William Ferdinand ; Friedrich Wilhelm ; François Sebastien Charles Joseph de Croix
Güçler
32,000	34,000
Kayıplar
~300	~200

Valmy Muharebesi ya da Valmy Topçu Harekâtı, Fransız İhtilali'ni izleyen Devrim Savaşları sırasında Fransız ordusunun kazandığı ilk büyük zaferdir. 20 Eylül 1792 tarihinde gerçekleşen çatışmada, Brunswick Dükü komutasındaki Prusya birlikleri Paris'e ilerlemeyi amaçladı; ancak Generaller François Kellermann ve Charles Dumouriez komutasındaki Fransız kuvvetleri, Champagne-Ardenne bölgesindeki Valmy köyü yakınlarında bu harekâtı durdurdu.

Devrim Savaşları'nın ilk aşaması olan Birinci Koalisyon Savaşı sırasında yeni kurulan Fransız hükûmeti henüz siyasi, askeri ve diplomatik açıdan kendini kanıtlamamıştı. Bu nedenle Valmy'de elde edilen görece küçük çaplı zafer, Devrim açısından büyük bir psikolojik anlam taşıdı. Çatışmanın sonucu çağdaş gözlemciler için beklenmedik oldu; Fransız devrimcileri için bir meşruiyet kaynağına, Prusya ordusu için ise şaşırtıcı bir yenilgiye dönüştü. Valmy Zaferi, kısa süre sonra toplanan Ulusal Konvansiyon'u cesaretlendirerek Fransa'da monarşinin resmen kaldırılmasına ve Fransız Cumhuriyeti'nin ilan edilmesine zemin hazırladı. Savaş, Devrim'in seyrini ve Avrupa'daki siyasal gelişmeleri doğrudan etkileyen sonuçları nedeniyle, tarihçiler tarafından modern tarihin en önemli muharebelerinden biri olarak değerlendirilmektedir.

Muharebenin gelişimi

Verdun Muharebesi'ni kazanan Prusyalılar, Avusturyalılar'ın desteğini alarak Fransa'nın içlerine doğru girmeye başladı.^[1] Bunu duyan Mareşal Dumouriez, Hollanda'ya ilerlemekte olan ordusunu durdurup, Prusya Ordusu'na arkadan saldırabilmek için geri döndü.^[2] Mareşal Kellerman da Dumouriez'e katılmak için Metz'den yola çıktı. İki mareşalin ordusu 19 Eylül'de Sainte-Menehould'da buluştu. Böylece ordu, Prusya Ordusu'nun doğusunda kalmış oluyordu.^[1]

Fransızların karşı saldırıya geçtiğini duyan Prusya-Avusturya birleşik ordusu, Fransa'nın içlerine ilerlemek yerine, geri dönüp gelen orduyu karşılamaya hazırlandı. Ordu manevrayı tamamlayınca, bölgenin kuzeyindeki ağaçlık bölüme yöneldi. Bu sırada Kellerman ise, tepede duran yel değirmeninde konuşlandı.^[1] Prusya ordusu ağaçlık yerden çıkınca, muharebe karşılıklı top atışlarıyla başladı. Prusyalılar top atışlarında başarısız olunca, piyade askerleriyle ilerlemeye çalıştı.^[3]

Prusyalıların ilerlemesi de başarısız olunca, Kellerman şapkasını çıkartıp "Vive la Nation" diye bağırdı. Bu söz Fransız ordusunda dalga halinde halinde yayıldı. Sözün etkisi, Prusya ordusunda çok büyük etkisi oldu. ordu demoralize olup, doğuya doğru geri çekilmeye başladı.^[4] General Ferdinand da savaş alanında kaçtı. Fazla kayıp olmamasına karşın, bu geri çekilişin nedeni hiçbir zaman bilinmedi.^[5]

Sonrası

Bu çatışma, Prusya seferinin dönüm noktası oldu. Gıda kıtlığı ve dizanteriyle mücadele eden Prusya ordusu, Ren Nehri'ni geçtikten sonra da geri çekilmeyi sürdürdü.^[6] Fransız kuvvetleri kısa sürede Almanya içlerine ilerleyerek Ekim ayında Mainz'ı ele geçirdi.^[6] Dumouriez yeniden Avusturya Hollandası'na karşı harekete geçerken, Kellermann Metz'deki cepheyi ustaca güvence altına aldı.^[6]

Dumouriez'in talihi kısa sürede değişti. Kasım 1792'de Jemappes'te önemli bir başarı kazanmasına rağmen ertesi yıl ağır yenilgiler sonucu itibarı sarsıldı ve sonunda yaşamının geri kalanında kraliyetçi tarafa geçti.^[7] Ordusunun büyük kayıpları bu sürecin başlıca nedeni oldu. Kellermann ise uzun ve seçkin bir askerî kariyer sürdürdü; 1808'de Napolyon tarafından asalet unvanı ile onurlandırılarak Valmy Dükü ilan edildi.^[8]

Mirası

Askeri tarih açısından bu savaş, modern savaşı yeniden şekillendiren özellikler ortaya koydu. Siyasi propaganda, psikolojik savaş ve çok sayıda siyasallaşmış sivilin istekli katılımı açısından “topyekûn savaş”ın temel bileşenlerini örnekledi.^[9]

Kaynakça

^ ^a ^b ^c Britannica 1910, s. 171.
^ Schama, s. 640.
^ Azema ss. 84–85.
^ Soboul, s. 589.
^ Lanning, s. 145.
^ ^a ^b ^c Schama, s. 641.
^ Thiers, s. 298.
^ Dunn-Pattinson, s. 321.
^ E. H. Wainwright, "The cannonade of Valmy." (1973), ss. 62-76.

[FOOTNOTEBritannica1910171-1] Britannica 1910, s. 171.

[Schama640-2] Schama, s. 640.

[3] Azema ss. 84–85.

[4] Soboul, s. 589.

[5] Lanning, s. 145.

[:0-6] Schama, s. 641.

[7] Thiers, s. 298.

[8] Dunn-Pattinson, s. 321.

[H._Wainwright_1973-9] E. H. Wainwright, "The cannonade of Valmy." (1973), ss. 62-76.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

g t d Fransız Devrim Savaşları
Birinci Koalisyon	Verdun – Valmy – Jemappes – 1. Mainz – Neerwinden – Famars – 1. Arlon - Hondshoote – Wattignies – Kaiserslautern - Toulon - Wissembourg - 2. Arlon - Villers-en-Cauchies – Tourcoing – Tournay – 3. Arlon - Ushant – Fleurus – Vosges– Lüksemburg – Genoa – Groix – Quiberon - Hyères – 2. Mainz – Loano - Montenotte – Millesimo – Mondovì – Fombio – Lodi – Borghetto – Lonato – Castiglione – Neresheim – Amberg – Würzburg – Rovereto - İrlanda Seferi – Mantova – Fishguard – Neuwied - Camperdown
Vendée İsyanı	Thouars - Fontenay-le-Comte – Saumur - Nantes – Luçon – Tiffauges - Montaigu - Cholet – Galerne - Entrames - Fougères – Granville – Dol - Angers - Le Mans – Savenay
Pireneler Savaşı	Truillas – Boulou – Black Mountain
Hollanda Seferi	Neerwinden - Famars - Dunkirk - Hondshoote - Wattignies - Villers-en-Caurchies - Beaumont - Tourcoing -Tournay - Fleurus – Boxtel
İngiliz–İspanya Savaşı	St. Vincent Burnu – San Juan – Cádiz – Santa Cruz – Minorca – St. George's Caye – Algeciras – Cape Santa Maria – Boulogne – Finisterre Burnu – Trafalgar – Río de la Plata
İkinci Koalisyon Savaşı	Ostrach - 1. Stockach - Magnano - Cassano - Trebbia - Mantova - Novi - Bergen - Castricum - Cenova - 2. Stockach - Messkirch - Montebello - Marengo - Höchstädt - Hohenlinden - Kopenhag - Algeciras - Callantsoog - Vlieter - Krabbendam - Bergen - Alkmaar - Castricum
Mısır Seferi	Shubra Khit – Piramitler (1. Abukır) – Nil – El Ariş – Yafa – Akka – Mount Tabor – Heliopolis – 2. Abukır – Canope – İskenderiye
İsviçre Seferi	Winterthur - 1. Zürih – 2. Zürih
İtalya Seferi	1. Dego - Loano – Montenotte – Millesimo – 2. Dego – Ceva – Mondovì – Fombio – Lodi – Borghetto – Lonato – Castiglione – Rovereto – 1. Bassano – 2. Bassano – Calliano – Caldiero – Arcole – Rivoli – 1. Mantua – Magnano – Cassano – Trebbia – 2. Mantua – Novi – Genoa – Montebello – Marengo – Pozzolo