Valeriepieris çemberi
Valeriepieris çemberi veya Valeriepieris dairesi, dünya nüfusunun yarısının yaşadığı Doğu, Güneydoğu ve Güney Asya'nın bir bölümünü içine alan hayali bir çember.[1][2] Dünya üzerindeki en kalabalık bölgeyi tanımlayan ve yaklaşık 4.2 milyar insana ev sahipliği yapan bölgede aynı zamanda 800 milyon Müslüman yaşamaktadır.
Haritanın ortaya çıkışı ve tanımlanması
[değiştir | kaynağı değiştir]Harita, ilk olarak 2013 yılında Reddit'te Ken Myers adlı Teksaslı bir İngilizce öğretmeni (kullanıcı adı "Valeriepieris") tarafından tasarlandı.[3][4] Myers, bu dairenin içinde yaşayan nüfusun dünyanın geri kalanından daha fazla olduğunu, dünya yüzeyinin yaklaşık %9,8'ini kapladığını ve yaklaşık 4.000 kilometrelik (2.500 mil) bir yarıçapa sahip olduğunu belirledi.[5] Çember, Ken Myers'ın Reddit kullanıcı adı olan Valeriepieris'den adını almıştır.[1]
Valeriepieris çemberi, dünyanın en kalabalık ilk iki ülkesi olan ve 2.8 milyardan fazla nüfusa sahip Hindistan ve Çin'in yanı sıra Endonezya, Pakistan, Bangladeş, Japonya, Vietnam ve Filipinler gibi nüfusu 100 milyondan fazla olan ülkeleri de içine almaktadır.[6] Çemberde başka herhangi bir yerden daha fazla insan olmasına rağmen, aynı zamanda alanının büyük bir kısmı seyrek nüfuslu veya tamamen ıssızdır. Örneğin, Gobi Çölü, Sibirya'nın bazı bölgeleri, Himalayalar ve Moğolistan gibi dünyanın en düşük nüfus yoğunluğuna sahip ülkesi de burada yer almaktadır. Ayrıca, alanının üçte biri Güney Çin Denizi ve Hint Okyanusunun batısı ile kaplıdır.[7]
37 megakentin yirmi ikisi ve dünyanın en büyük beş metropol alanından dördü (2024 itibarıyla) dairenin içinde yer almaktadır. Ayrıca, hem dünyanın en yüksek noktası olan Everest Dağı hem de dünyanın en alçak noktası olan Mariana Çukuru orijinal Valeriepieris dairesi içinde yer almaktadır. Çember, Winkel-Tripel projeksiyonuna dayanmaktadır, yani dünyanın küresel yüzeyine uymamaktadır.[8] Harita popüler bir internet meme'i haline geldi ve çok sayıda haber kanalında ve sosyal medya platformunda yer aldı.[9]
Sonraki geliştirmeler ve teoriler
[değiştir | kaynağı değiştir]
2015 yılında Londra Ekonomi Okulu'ndan Singapurlu profesör Danny Quah, Myers'ın orijinal iddiasını doğruladı ve daha küçük yarıçapa sahip eşit alanlı azimutal projeksiyonda Valeriepieris çemberinin güncellenmiş bir versiyonunu yayınladı.[1] Quah'ın çemberinin merkezi, Myanmar'daki Mong Khet köyüdür ve bu merkezden çemberin kenarına kadar yaklaşık 3.300 kilometrelik (2.050 mil) bir ortodrom vardır, bu da dünya yüzeyinin sadece %6,7'sine karşılık gelmektedir.[10] Özellikle Japonya ve yoğun nüfuslu Cava adasının çoğu bu versiyona dahil edilmedi. Quah, çemberinin mümkün olan en küçük çember olduğunu, çünkü onu daha titiz hesaplamalar ve güncellenmiş veriler temelinde oluşturduğunu ve orijinalinin aksine dünyanın küresel yüzeyine göre ayarlandığını iddia etti.[1]
2022 yılında Myers'ın orijinal çemberi, Hult Uluslararası İşletme Okulu'nda profesör olan Riaz Shah tarafından tekrar test edildi. Shah, Birleşmiş Milletler'in Dünya Nüfus Beklentileri'nden yakın zamanda yayınlanan verileri kullanarak, 2022 itibarıyla toplam 8 milyarlık insan nüfusunun 4,2 milyarının dairenin içinde yaşadığını tahmin etti.[11] Endonezya, Pakistan ve Hindistan gibi yoğun Müslüman nüfusa ev sahipliği yapan ülkeleri kapsamasından dolayı ayrıca dünya üzerindeki Müslümanların %20'si bu bölgede yaşamaktadır.[12]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b c d Lumb, Rebecca (16 Aralık 2015). "Danny Quah – The world's tightest cluster of people - Maths@LSE". Maths@LSE -. Londra Ekonomi Okulu. 4 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Haziran 2025.
- ^ Jennings, Ken (12 Haziran 2017). "More Than Half the World's Population Lives Inside This Circle". Condé Nast Traveler (İngilizce). 1 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Haziran 2025.
- ^ Desjardins, Jeff (9 Eylül 2016). "The Majority of the World's Population Lives in This Circle". Visual Capitalist (İngilizce). 29 Mayıs 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Haziran 2025.
- ^ Fisher, Max (9 Aralık 2015). "40 maps that explain the world". The Washington Post (İngilizce). ISSN 0190-8286. 12 Eylül 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Haziran 2025.
- ^ "The World's Tightest Cluster of People | Global Policy Journal". www.globalpolicyjournal.com (İngilizce). 26 Nisan 2016. 10 Haziran 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Haziran 2025.
- ^ "Dünyanın yarısı burada yaşıyor: Valeriepieris Çemberi". Cumhuriyet. 23 Şubat 2025. 10 Haziran 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Haziran 2025.
- ^ Yglesias, Matthew (7 Mayıs 2013). "Everybody Lives in Asia". Slate (İngilizce). ISSN 1091-2339. 5 Ağustos 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Haziran 2025.
- ^ Gonzalez, Robbie (6 Mayıs 2013). "More than half of the world's population lives inside this circle". Gizmodo (İngilizce). 10 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Haziran 2025.
- ^ "A Small Circle in Asia Contains More Than Half the World's Population". HowStuffWorks (İngilizce). 1 Ocak 1970. 7 Ağustos 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Haziran 2025.
- ^ Antwerp, Jeremy Van; Heun, Matthew Kuperus (6 Mayıs 2022). A Framework for Sustainability Thinking: A Student’s Introduction to Global Sustainability Challenges (İngilizce). Morgan & Claypool Publishers. s. 45. ISBN 978-1-63639-339-1.
- ^ Shah, Riaz (10 Kasım 2022). "Half the world's population lives inside this circle". Medium (İngilizce). 13 Mayıs 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Haziran 2025.
- ^ Erduran, Yasin Görkem (17 Ocak 2025). "Büyük kısmı dağ, deniz, çöl ve ıssız orman! Dünyanın yarısı ve Müslümanların yüzde 20'si bu çemberde yaşıyor". Türkiye Gazetesi. 10 Haziran 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Haziran 2025.