Vajrabodhi
Vajrabodhi (Sanskritçe: वज्रबोधि Çince: 金剛智, pinyin: Jīngāng Zhì, 671–741), Tang Hanedanlığı döneminde Çin'de bulunmuş Hint bir ezoterik Budist keşiş ve öğretmendi. Shingon Budizmi'ndeki sekiz atadan biridir. Srivijaya İmparatorluğu topraklarında Vacrayana Budizmini tanıtmasıyla da tanınır.[1] Bu Budizm, daha sonra Endonezya Ezoterik Budizmi olarak bilinen ayrı bir forma dönüşmüştür.
Biyografi
[değiştir | kaynağı değiştir]Vajrabodhi, sekizinci yüzyıl Çin'ine giden üç Vacrayana misyonerinden ikincisiydi. Güney Hint bir brahmin ailesinden gelen Vajrabodhi'nin babası kraliyet için rahiplik görevi yapmaktaydı.[2]
Budizmin tüm mezheplerini incelediği ve bir süre ünlü Budist mantıkçı Dharmakīrti'nin yanında çalıştığı söylenir. Santijnana 'nın öğrencisi olarak, Vajrayāna öğretilerini inceledi ve usulüne uygun olarak yogaya başladı.
Hindistan'ın Pothigai sıradağlarından Agastya Mala'dan ayrılan Vajrabodhi, görünüşe göre kendisine Nālandā'da öğretilenden farklı bir Vajrayāna geleneği öğretildiği Sri Lanka ve Sriwijaya'ya (bugünkü Sumatra Adası, Endonezya'nın güneyindeki Palembang) gitti. Bu Tamraparniyan rotası, daha önce aralarında Agastya'nın da olduğu birkaç bilgin tarafından tercih edilmişti. Srivijaya'dan otuz beş Pers ticaret gemisinin refakatinde[3] Çin'e yelken açtı ve MS 720'de Çin'in başkenti Chang'an'da yer alan (bugünkü Xian) Jianfu Tapınağı'na yerleşti. Ona yakında ünlü olacak öğrencisi Amoghavajra eşlik ediyordu.
Kendisinden dört yıl önce gelen Subhakarasimha gibi, Vajrabodhi de zamanının çoğunu ayinlerle, Budist metinlerini Sanskritçeden Çinceye çevirmekle ve ezoterik sanatın üretiminde geçirdi. 723 ve 724 yılları arasında Sarvatathāgatatattvasagraha'nın kısmi çevirisi özellikle önemliydi. Bu Yoga Tantra - aynı yıl Subhakarasimha tarafından tercüme edilen Mahāvairocana Sutra ile birlikte - Çin'deki Zhenyan okulunun ve Japonya'daki Shingon ekolüyle Tendai okulunun ezoterik şubesinin temelini oluşturur. Subhakarasimha gibi, Vajrabodhi'nin de saray çevreleriyle bağları vardı ve imparatorluk prenseslerinin himayesinden yararlandı. Ayrıca, Hindistan'ı ve Emeviler dönemi İran'ını dolaşan Koreli keşiş Hyecho'ya da dersler verdi. Vajrabodhi 741'de hayatını kaybetti ve Longmen Mağaralarının güneyine gömüldü. Ölümünden sonra kendisine Guoshi ("Diyarın Öğretmeni") unvanı verildi.
Dipnotlar
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Nalanda, Srivijaya and Beyond: Re-exploring Buddhist Art in Asia. Asian Civilisations Museum and University of Hawaii Press. 2016. s. 192. ISBN 9789810999124. 7 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mayıs 2023.
- ^ Cho, Yi-Liang (2006). Tantrism in China. In: Payne, Richard, K. "Tantric Buddhism in East Asia", Wisdom Publications, pp.47-51.
- ^ "Iranian cultural impact on south-east Asia". 21 Kasım 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mayıs 2023.
