Ukrayna Millî Güvenlik ve Savunma Konseyi
Рада національної безпеки і оборони України (РНБО) | |
 | |
| Genel bilgiler | |
|---|---|
| Kuruluş tarihi | 11 Ekim 1991 |
| Üst kuruluş | Ukrayna Cumhurbaşkanı |
| Adres | 8, Petro Bolbochan street, Kiev, Ukraine, 01601[1] |
| Yönetici(ler) |
|
| Web sitesi | http://www.rnbo.gov.ua/en/ |
Ukrayna Milli Güvenlik ve Savunma Konseyi (Ukraynaca: Рада національної безпеки і оборони України) Ukrayna cumhurbaşkanına danışmanlık yapan bir devlet organıdır.[3]
Ukrayna Cumhurbaşkanı'na tavsiyelerde bulunmak üzere ulusal ve uluslararası konularda bir ulusal güvenlik politikası geliştirmek ve koordine etmekle görevli bir devlet kurumudur.[3] Konseyin tüm oturumları Cumhurbaşkanlığı İdare Binasında gerçekleşir. Konseyin üyeliği Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir, ancak üyeleri arasında Ukrayna başbakanı, savunma bakanı, içişleri bakanı ve dışişleri bakanı bulunmalıdır. Konseye 3 Ekim 2019'dan beri (sekreteri) Oleksiy Danilov başkanlık ediyor.[2][3]
2014 yılından itibaren, kurum yaptırımların uygulanması da dahil olmak üzere genişletilmiş yetkiler elde etti. Volodimir Zelenski’nin cumhurbaşkanlığı döneminde, özellikle 2021 yılından itibaren, UGSK Ukrayna vatandaşlarına karşı yaptırımları aktif biçimde kullanmaya başladı. Bu uygulama, hukuk devleti ilkelerine aykırı olduğu ve siyasi saiklerle hareket edildiği gerekçesiyle insan hakları savunucuları ve hukukçular tarafından eleştirilmektedir.[4][5][6][7]
İşlevleri
[değiştir | kaynağı değiştir]Ukrayna Vatandaşlarına Yönelik Yaptırımlar
[değiştir | kaynağı değiştir]Ukrayna Milli Güvenlik ve Savunma Konseyi’nin (UGSK) yaptırım politikası, Ukrayna vatandaşlarına mahkeme kararı olmaksızın bireysel kısıtlayıcı tedbirler uygulaması nedeniyle yoğun eleştirilere maruz kalmaktadır. Bu uygulama, Anayasa hükümleriyle ve hukuk devleti ilkeleriyle çeliştiği gerekçesiyle eleştirilmektedir.[4][5][6] Yaptırımlar, “Yaptırımlar Hakkında” Kanun temelinde UGSK kararıyla uygulanmaktadır; ancak bu mekanizma yargı sürecinin katılımını öngörmemektedir[8][9] ve bu durum Avrupa Birliği ve diğer demokratik devletlerin hukuk standartlarına aykırı kabul edilmektedir.[10]
Sivil özgürlükleri savunan örgütler, özellikle Sivil Özgürlükler Merkezi[7], Ukrayna Helsinki İnsan Hakları Birliği ve Harkiv İnsan Hakları Grubu, bu uygulamanın anayasaya aykırı olduğunu belirtmektedir. Bu kuruluşlar UGSK'nın siyasi bir organ olduğunu ve yarı-yargısal işlevleri yerine getirme yetkisine sahip olmadığını vurgulamaktadır.[5][6] Şubat 2025'te birkaç Ukraynalı insan hakları örgütü, yaptırımların muhalefet üzerinde baskı kurmak için kullanılmasına karşı ortak bir bildiri yayımlamıştır.[5]
Eleştirmenlere göre, yaptırım mekanizması giderek daha fazla Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski’nin siyasi rakiplerini saf dışı bırakmak ve medya ile iş dünyası üzerindeki etkisini artırmak için bir araç olarak kullanılmaktadır.[5][6][7] Yaptırımlar muhalefet siyasetçileri, gazeteciler ve iş insanlarını hedef almıştır. Bu kişiler arasında Ukrayna’nın beşinci cumhurbaşkanı Petro Poroşenko[11], iş insanları İhor Kolomoyskyi ve Hennadiy Boholyubov[12][13], gazeteci Svitlana Kryukova[14], Cumhurbaşkanlığı Ofisi eski danışmanı Oleksiy Arestovych[15] ve iş insanı Kostyantyn Zhevago[16] yer almaktadır.
Benzer eleştiriler uluslararası insan hakları örgütleri tarafından da dile getirilmiştir. Örneğin, Amnesty International, yaptırımların “sistematik olarak siyasi zulüm aracı” olarak kullanıldığını açıklamıştır.[17]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "Official website". Mar 2017. 26 Haziran 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ a b Ex-deputy secretary of NSDC Danilov appointed its secretary – decree 11 Nisan 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Interfax-Ukraine (3 October 2019)
- ^ a b c Ukraine’s unlikely new political heavyweight 11 Nisan 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. UkraineAlert by Adrian Karatnycky, Atlantic Council (31 March 2021)
- ^ a b "UBA calls for reform of Ukraine's sanctions mechanism". Ukrainian Bar Association (İngilizce). 17 Ekim 2024. 22 Mayıs 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mayıs 2025.
- ^ a b c d e "Human rights groups denounce Ukraine's sanctions as unconstitutional". Kharkiv Human Rights Protection Group (Ukraynaca). 15 Şubat 2025. 27 Mayıs 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mayıs 2025.
- ^ a b c d Sanctions against Ukrainian citizens: Legal analysis and human rights concerns 27 Mayıs 2025 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. – ZMINA Human Rights Centre, October 2023 (in Ukrainian).
- ^ a b c "Human rights defenders criticize NSDC sanction lists". Center for Civil Liberties (Ukraynaca). 14 Şubat 2025. 27 Mayıs 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mayıs 2025.
- ^ Official text of the Law of Ukraine "On Sanctions" 31 Mayıs 2025 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., adopted on August 14, 2014. Verkhovna Rada of Ukraine.
- ^ "The National security and defense council instead of the court: how the sanctions mechanism works in Ukraine". RBC-Ukraine (İngilizce). 23 Mayıs 2025. 28 Mayıs 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mayıs 2025.
- ^ Svitlana Kryukova (12 Mayıs 2025). "Zelenskyy's Decree on Personal Sanctions Against a Number of Ukrainians: Why It Won't Work". Obozrevatel (Ukraynaca). 21 Mayıs 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mayıs 2025.
- ^ "The rise of sanctions in Ukraine: Political tool or rule of law?". Ukrainska Pravda (İngilizce). 17 Şubat 2025. 28 Mayıs 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mayıs 2025.
- ^ "Sanctions against Poroshenko mark a dramatic escalation in Ukraine's political battle". CNN (İngilizce). 13 Şubat 2025. 6 Mayıs 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mayıs 2025.
- ^ "Sanctions against Poroshenko: the start of Ukraine's election campaign". Centre for Eastern Studies (OSW) (İngilizce). 14 Şubat 2025. 28 Mayıs 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mayıs 2025.
- ^ "Zelensky imposes sanctions on MPs Boyko, Shufrych, and journalist Kryukova". BBC News Ukrainian (İngilizce). 19 Ocak 2025. 22 Mayıs 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mayıs 2025.
- ^ "Arestovych in the sanctions list: Zelenskyy approves new NSDC decision". RBC-Ukraine (Rusça). 15 Şubat 2025. 16 Mayıs 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mayıs 2025.
- ^ "Zhevago responds to NSDC sanctions". Ekonomichna Pravda (Ukraynaca). 16 Şubat 2025. 27 Mayıs 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mayıs 2025.
- ^ Ukraine: Use of sanctions undermines human rights 20 Mayıs 2025 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. – Amnesty International, March 2023.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Konsey'in resmi web sitesi 1 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Ukraynaca)
- Ukrayna Cumhurbaşkanının resmi web sitesi 9 Şubat 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- Resmi twitter sayfası 30 Kasım 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)
- Resmi Ukraynaca Twitter sayfası 11 Şubat 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
