Tehrik-i Taliban Pakistan
| Pakistan Talibanı | |
|---|---|
 | |
| Kuruluş | 2007-Günümüz |
| Bağlılık | |
| İdeoloji | |
| Siyasi yelpaze | Aşırı sağ |
| Saldırılar | Veziristan Savaşı |
| Müttefikler | |
| Rakip(ler) | |
Tehrik-i Taliban Pakistan (Urduca: تحریک طالبان پاکستان; kısaca TTP), bilinen adıyla Pakistan Talibanı, esas olarak Afganistan-Pakistan sınırında faaliyet gösteren Diyubendi eğilimli bir cihatçı militan örgüttür.[12] Birleşmiş Milletler ve Pakistan hükûmeti tarafından terör örgütü olarak tanımlandı. 2007'de Beytullah Mehsud tarafından kurulan örgüt, 2018'den bu yana Noor Wali Mehsud'un liderliğinde faaliyet göstermektedir. TTP, 2021'den itibaren Afganistan'ı yöneten Taliban'a bağlılığını açıkça ilan edip ve onunla birlikte savaşmış olsa da, bağımsız hareket etmeyi sürdürdü ve Taliban'ın komuta yapısına dâhil olmadı.[13][14] Taliban'a benzer şekilde TTP de Peştunvali'ye ve Sünni İslam'ın son derece muhafazakâr bir yorumuna bağlıdır.
Pakistan'da TTP, özellikle intihar bombalamaları ile hükûmet hedeflerine, siyasi rakiplere ve sivillere yönelik saldırılarıyla bilinir.[15] Örgüt, Şii Müslümanlara ve diğer Sünni olmayan azınlıklara yönelik sık sık mezhepçi şiddet eylemleri gerçekleştirmektedir.[16] Pakistan'daki birçok İslamcı örgüt zamanla TTP çatısı altında toplandı.[17] Hayber Pahtunhva isyanının önde gelen militan gruplarından biri olan TTP, Pakistan Silahlı Kuvvetleri'ne karşı çok sayıda ölümcül saldırının sorumluluğunu üstlendi ve nihai olarak Pakistan hükûmetini devirmek ve kendi Diyubendi ideolojisine dayalı bir İslam devleti kurmak hedefini ilan etti.[18] Örgüt ayrıca Peştun merkezli bir söylem benimsemiş ve Hazaralar gibi Peştun olmayan etnik gruplara yönelik şiddeti sık sık teşvik etti.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "Did you know that there are two different Taliban groups?". www.digitaljournal.com. 1 Nisan 2013. 11 Nisan 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "Tehrik-i-Taliban Swat/Bajaur/Mohmand". DOPEL. 24 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Aralık 2018.
- ^ "Deobandi Islam: The Religion of the Taliban". U.S. Navy Chaplain Corps, 15 October 2001.
- ^ Maley, William (2001). Fundamentalism Reborn? Afghanistan and the Taliban. C Hurst & Co. s. 14. ISBN 978-1-85065-360-8.
- ^ "Taliban - Oxford Islamic Studies Online". 31 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Eylül 2019.
- ^ "Understanding taliban through the prism of Pashtunwali code". CF2R. 30 Kasım 2013. 10 Ağustos 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ağustos 2014.
- ^ "MMP: Tehrik-i-Taliban Pakistan". cisac.fsi.stanford.edu (İngilizce). 1 Eylül 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ağustos 2022.
- ^ Shane, Scott (22 Ekim 2009). "Insurgents Share a Name, but Pursue Different Goals". The New York Times. 16 Ekim 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ocak 2011.
- ^ Siddiqa, Ayesha (2011). "Pakistan's Counterterrorism Strategy: Separating Friends from Enemies" (PDF). The Washington Quarterly. 34 (1): 149-162. doi:10.1080/0163660X.2011.538362. 24 Aralık 2010 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi8 Şubat 2011.
- ^ Elias, Barbara (2 Kasım 2009). "Know Thine Enemy". Foreign Affairs. 20 Kasım 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi11 Şubat 2011.
- ^ "4 Pakistani soldiers killed in separate clashes". Anadolu Agency. 14 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ocak 2021.
- ^ Yusufzai, Rahimullah (22 Eylül 2008). "A Who's Who of the Insurgency in Pakistan's North-West Frontier Province: Part One – North and South Waziristan". Terrorism Monitor. 6 (18). 26 Aralık 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi30 Mart 2011.
- ^ Hashim, Asad (10 Aralık 2021). "Pakistani Taliban ends ceasefire, future of peace talks uncertain". Al Jazeera (İngilizce). Erişim tarihi: 25 Aralık 2021.
TTP ve Afgan Talibanı, ayrı operasyon ve komuta yapılarını sürdürmekle birlikte müttefiktir.
- ^ "Militants ambush Pakistani troops in northwest, killing 7". ABC News (İngilizce). 15 Nisan 2022. Erişim tarihi: 5 Ocak 2023.
Afgan Talibanı ve TTP ayrı kuruluşlar olsalar da yakın müttefiklerdir ve Pakistan Talibanı liderleri ve savaşçıları yıllardır Afganistan sınırının ötesinde sığınak aramaktadırlar.
- ^ Carlotta Gall; Ismail Khan; Pir Zubair Shah; Taimoor Shah (26 Mart 2009). "Pakistani and Afghan Taliban Unify in Face of U.S. Influx". The New York Times. 1 Nisan 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mart 2009.
- ^ Firdous, Afeera (10 Ocak 2025). "Why is Parachinar Stuck in an Endless Loop of Violence?". South Asian Voices (İngilizce). Erişim tarihi: 28 Haziran 2025.
- ^ Yusufzai, Rahimullah (22 Eylül 2008). "A Who's Who of the Insurgency in Pakistan's North-West Frontier Province: Part One – North and South Waziristan". Terrorism Monitor. 6 (18). 26 Aralık 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi30 Mart 2011.
- ^ "Country Reports on Terrorisms 2016 – Foreign Terrorist Organizations Tehrik-e Taliban Pakistan TTP". Refworld. United States Department of State. Temmuz 2017. 28 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Nisan 2019.
 | Pakistan ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |
- Pakistan taslakları
- Afganistan-Pakistan ilişkileri
- Suriye'deki milis gruplar
- İslamcı gruplar
- Cihatçı örgütler
- Birleşik Arap Emirlikleri tarafından terör örgütü olarak tanımlanmış örgütler
- Amerika Birleşik Devletleri tarafından terör örgütü olarak tanımlanmış örgütler
- 2007'de Asya'da kurulan oluşumlar
- 2007'de kurulan kuruluşlar
- Pakistan tarafından terör örgütü olarak tanımlanmış örgütler