Santiago Ramón y Cajal

Santiago Ramón y Cajal
Santiago Ramón y Cajal
Doğum	1 Mayıs 1852; Petilla de Aragón, Navarre, İspanya
Ölüm	17 Ekim 1934; Madrid, İspanya
Milliyet	İspanyol
Ödüller	Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü (1906)
İmza

Santiago Ramón y Cajal (1 Mayıs 1852 - 17 Ekim 1934), İspanyol patolog, histolog, sinirbilimci ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibidir. Cajal, beynin mikroskobik yapısıyla ilgili orijinal ve öncü niteliğindeki araştırmaları nedeniyle modern sinirbilimin babası olarak birçok kişi tarafından kabul edilmektedir. Çizim konusundaki yeteneği sayesinde beyin hücreleri ile ilgili yaptığı yüzlerce çizim bugün hâlâ eğitim amaçlı kullanılmaktadır. Sinir sisteminin yapısıyla ilgili yaptığı çalışmalardan dolayı 1906 yılında Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü'nü kazanmıştır.^[1]

Biyografi

Santiago Ramón y Cajal, 1 Mayıs 1852'de İspanya’nın Navarra bölgesindeki Petilla de Aragón kasabasında doğdu.^[2] Çocukluğunda, asi ve otoriteye karşı olarak nitelendirilen davranışları nedeniyle birçok defa bir okuldan diğerine nakledildi. 1863 yılında, henüz on bir yaşındayken, ev yapımı bir top ile komşusunun bahçe kapısını yıktığı için hapse atılması, buna belirgin bir örnektir.^[3] Cajal, resim, sanat ve jimnastikte çok yetenekliydi; ancak babası bu alanlarda olan yeteneklerini ne takdir etti ne de teşvik etti, oysaki sahip olduğu bu sanatsal beceriler gelecekteki yaşamında elde ettiği başarılara büyük katkılar sağlayacaktı.^[4] Babası, oğlunun "ihtiyacı olan disiplini ve istikrarı" kazanması için onu bir ayakkabıcı ve berberin yanına çırak olarak verdi.^[4]

1868 yılının yazında babası, onu anatomi çalışmaları için insan kalıntıları bulmak amacıyla mezarlıklara götürdü. Kemiklerin erken dönem çizimleri, onu tıp okumaya yöneltti.^[5]^:207 Ramón y Cajal, daha sonra babasının anatomi öğretmeni olarak görev yaptığı Zaragoza Üniversitesi Tıp Fakültesi'ne devam etti. 1873'te 21 yaşında mezun oldu ve ardından İspanya Kara Kuvvetleri'nde sağlık görevlisi olarak görev yaptı. 1874-1875 yıllarında Küba'ya yapılan bir sefere katıldı ve burada sıtma ve verem hastalıklarına yakalandı.^[6] Bunun sonucunda, iyileşme sürecine yardımcı olması için, bir süre boyunca Pirene Dağları'ndaki kaplıca kasabası Panticosa'da kaldı.^[7]

1877 yılında İspanya'ya döndükten sonra, Madrid'de tıp doktorasını aldı. İki yıl sonra Zaragoza Üniversitesi'nde Anatomi Müzesi'nin direktörü oldu ve Silveria Fañanás García ile evlendi; bu evlilikten yedi kız ve beş erkek çocuğu dünyaya geldi. Ramón y Cajal, 1883 yılına kadar Zaragoza Üniversitesi'nde çalıştı ve bu tarihte Valencia Üniversitesi'nde anatomi profesörü olarak atandı.^[6]^[8] Bu iki üniversitede yaptığı ilk çalışmalarda, iltihap patolojisi, koleranın mikrobiyolojisi ve epitel hücreleri ile dokuların yapısına odaklandı.^[9]

Ramón y Cajal, 1887 yılında profesörlük için Barselona'ya taşındı.^[6] Burada, potasyum dikromat ve gümüş nitrat kullanarak bazı nöronları koyu siyah renkte rastgele boyarken çevredeki hücreleri saydam bırakan bir hücre boyama yöntemi olan Golgi yöntemini öğrendi. Bu yöntemi geliştirdi ve bu, çalışmalarında merkezi bir rol oynadı. Nöronların çok yoğun bir şekilde iç içe geçtiği merkezi sinir sistemine (beyin ve omurilik) odaklanmasını sağladı ki bu bölgeleri incelemek standart mikroskobik incelemelerle neredeyse imkânsız olabilirdi. Bu dönemde, beynin ana bölgelerinin büyük bir kısmında bulunan sinir dokularıyla ilgili ayrıntılı çizimler yaptı.^[10]

1892 yılında Madrid'de profesör oldu.^[6]

17 Ekim 1934'te, 82 yaşında Madrid'de hayatını kaybetti;^[11] ölüm döşeğinde olduğu sırada bile çalışmalarına devam etti.^[6]^[12]

Kaynakça

^ "Brittanica.com". Erişim tarihi: 1 Haziran 2013. ^{[ölü/kırık bağlantı]}
^ "Santiago Ramón y Cajal: The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1906". NobelPrize.org (İngilizce). 6 Ekim 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Haziran 2020.
^ Santiago Ramón y Cajal, Recuerdos de mi Vida Volume I, Chapter X 7 Ekim 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Madrid Imprenta y Librería de N. Moya, Madrid 1917, online at Instituto Cervantes (Spanish)
^ ^a ^b A Mind for Numbers. Tarcher Penguin. 2014. s. 193. ISBN 978-0-399-16524-5.
^ Finger, Stanley (2000). "Chapter 13: Santiago Ramón y Cajal. From nerve nets to neuron doctrine". Minds behind the brain: A history of the pioneers and their discoveries. New York: Oxford University Press. ss. 197-216. ISBN 0-19-508571-X.
^ ^a ^b ^c ^d ^e Nobelprize.org'ta Santiago Ramón y Cajal , accessed 29 Nisan 2020
^ Ramón y Cajal, Santiago (1917). "Recuerdos de mi vida. Volume I: Mi infancia y juventud. Chapter XXVII". Centro Virtual Cervantes cvc.cervantes.es (İspanyolca). 20 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Temmuz 2024.
^ "Santiago Ramón y Cajal | Spanish histologist". Encyclopedia Britannica (İngilizce). 26 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Haziran 2020.
^ Ramón y Cajal, Santiago (1917). "Recuerdos de mi vida. Volume II: Historia de mi labor científica, Chapter II". Centro Virtual Cervantes cvc.cervantes.es (İspanyolca). 20 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Temmuz 2024.
^ Newman, Eric (2017). The beautiful brain : the drawings of Santiago Ramón y Cajal. New York: Abrams. ISBN 978-1-4197-2227-1. OCLC 938991305.
^ Sherrington, C. S. (1935). "Santiago Ramón y Cajal. 1852–1934". Obituary Notices of Fellows of the Royal Society. 1 (4): 424-441. doi:10.1098/rsbm.1935.0007 .
^ Yuste, Rafael (21 Nisan 2015). "The discovery of dendritic spines by Ramón y Cajal". Frontiers in Neuroanatomy. 9 (18): 18. doi:10.3389/fnana.2015.00018 . PMC 4404913 . PMID 25954162.

Dış bağlantılar

Fishman RS. (2007). The Nobel Prize of 190622 Şubat 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Arch Ophthalmol. 125:690-4.PMID 17502511 (Review of the work of the 1906 Nobel Prize in Physiology or Medicine winners Camillo Golgi and Santiago Ramon y Cajal)
The Nobel Prize in Physiology or Medicine 19064 Aralık 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Yaşamı ve keşifleri, Cajal9 Temmuz 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Special Collection: Santiago Ramón y Cajal (of Barcelona Üniversitesi kütüphanesi)
Brief overview of Cajal's career12 Şubat 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

[1] "Brittanica.com". Erişim tarihi: 1 Haziran 2013. ^{[ölü/kırık bağlantı]}

[:1-2] "Santiago Ramón y Cajal: The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1906". NobelPrize.org (İngilizce). 6 Ekim 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Haziran 2020.

[3] Santiago Ramón y Cajal, Recuerdos de mi Vida Volume I, Chapter X 7 Ekim 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Madrid Imprenta y Librería de N. Moya, Madrid 1917, online at Instituto Cervantes (Spanish)

[:0-4] A Mind for Numbers. Tarcher Penguin. 2014. s. 193. ISBN 978-0-399-16524-5.

[Finger2000-5] Finger, Stanley (2000). "Chapter 13: Santiago Ramón y Cajal. From nerve nets to neuron doctrine". Minds behind the brain: A history of the pioneers and their discoveries. New York: Oxford University Press. ss. 197-216. ISBN 0-19-508571-X.

[Nobel_lectures-6] Nobelprize.org'ta Santiago Ramón y Cajal , accessed 29 Nisan 2020

[7] Ramón y Cajal, Santiago (1917). "Recuerdos de mi vida. Volume I: Mi infancia y juventud. Chapter XXVII". Centro Virtual Cervantes cvc.cervantes.es (İspanyolca). 20 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Temmuz 2024.

[8] "Santiago Ramón y Cajal | Spanish histologist". Encyclopedia Britannica (İngilizce). 26 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Haziran 2020.

[9] Ramón y Cajal, Santiago (1917). "Recuerdos de mi vida. Volume II: Historia de mi labor científica, Chapter II". Centro Virtual Cervantes cvc.cervantes.es (İspanyolca). 20 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Temmuz 2024.

[Newman_2017_p.-10] Newman, Eric (2017). The beautiful brain : the drawings of Santiago Ramón y Cajal. New York: Abrams. ISBN 978-1-4197-2227-1. OCLC 938991305.

[11] Sherrington, C. S. (1935). "Santiago Ramón y Cajal. 1852–1934". Obituary Notices of Fellows of the Royal Society. 1 (4): 424-441. doi:10.1098/rsbm.1935.0007 .

[12] Yuste, Rafael (21 Nisan 2015). "The discovery of dendritic spines by Ramón y Cajal". Frontiers in Neuroanatomy. 9 (18): 18. doi:10.3389/fnana.2015.00018 . PMC 4404913 . PMID 25954162.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

g t d Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahipleri
1901-1925	Emil Behring (1901) Ronald Ross (1902) Niels Finsen (1903) İvan Pavlov (1904) Robert Koch (1905) Camillo Golgi / Santiago Ramón y Cajal (1906) Alphonse Laveran (1907) İlya Meçnikov / Paul Ehrlich (1908) Emil Kocher (1909) Albrecht Kossel (1910) Allvar Gullstrand (1911) Alexis Carrel (1912) Charles Robert Richet (1913) Robert Bárány (1914) Jules Bordet (1919) August Krogh (1920) Archibald Hill / Otto Meyerhof (1922) Frederick Banting / John Macleod (1923) Willem Einthoven (1924)
1926-1950	Johannes Andreas Grib Fibiger (1926) Julius Wagner-Jauregg (1927) Charles Nicolle (1928) Christiaan Eijkman / Frederick Gowland Hopkins (1929) Karl Landsteiner (1930) Otto Warburg (1931) Charles Scott Sherrington / Edgar Adrian (1932) Thomas Morgan (1933) George Whipple / George Minot / William Murphy (1934) Hans Spemann (1935) Henry Dale / Otto Loewi (1936) Albert Szent-Györgyi (1937) Corneille Heymans (1938) Gerhard Domagk (1939) Henrik Dam / Edward Doisy (1943) Joseph Erlanger / Herbert Gasser (1944) Alexander Fleming / Ernst Chain / Howard Walter Florey (1945) Hermann Muller (1946) Carl Cori / Gerty Theresa Cori / Bernardo Houssay (1947) Paul Müller (1948) Walter Hess / António Egas Moniz (1949) Edward Kendall / Tadeus Reichstein / Philip Hench (1950)
1951-1975	Max Theiler (1951) Selman Abraham Waksman (1952) Hans Krebs / Fritz Lipmann (1953) John Enders / Thomas Weller / Frederick Robbins (1954) Hugo Theorell (1955) André Cournand / Werner Forssmann / Dickinson Woodruff Richards (1956) Daniel Bovet (1957) George Beadle / Edward Tatum / Joshua Lederberg (1958) Severo Ochoa / Arthur Kornberg (1959) Frank Burnet / Peter Medawar (1960) Georg von Békésy (1961) Francis Crick / James Dewey Watson / Maurice Wilkins (1962) John Eccles / Alan Hodgkin / Andrew Huxley (1963) Konrad Bloch / Feodor Lynen (1964) François Jacob / André Lwoff / Jacques Monod (1965) Francis Rous / Charles B. Huggins (1966) Ragnar Granit / Haldan Hartline / George Wald (1967) Robert William Holley / Har Khorana / Marshall Nirenberg (1968) Max Delbrück / Alfred Hershey / Salvador Edward Luria (1969) Bernard Katz / Ulf von Euler / Julius Axelrod (1970) Earl Sutherland, Jr. (1971) Gerald Edelman / Rodney Porter (1972) Karl von Frisch / Konrad Lorenz / Nikolaas Tinbergen (1973) Albert Claude / Christian de Duve / George Palade (1974) David Baltimore / Renato Dulbecco / Howard Temin (1975)
1976-2000	Baruch Blumberg / Daniel Gajdusek (1976) Roger Guillemin / Andrew Schally / Rosalyn Yalow (1977) Werner Arber / Daniel Nathans / Hamilton O. Smith (1978) Allan Cormack / Godfrey Hounsfield (1979) Baruj Benacerraf / Jean Dausset / George Snell (1980) Roger Sperry / David H. Hubel / Torsten N. Wiesel (1981) Sune Bergström / Bengt I. Samuelsson / John Robert Vane (1982) Barbara McClintock (1983) Niels Jerne / Georges Köhler / César Milstein (1984) Michael Brown / Joseph L. Goldstein (1985) Stanley Cohen / Rita Levi-Montalcini (1986) Susumu Tonegawa (1987) James W. Black / Gertrude B. Elion / George H. Hitchings (1988) J. Michael Bishop / Harold E. Varmus (1989) Joseph Murray / E. Donnall Thomas (1990) Erwin Neher / Bert Sakmann (1991) Edmond Fischer / Edwin G. Krebs (1992) Richard J. Roberts / Phillip Sharp (1993) Alfred G. Gilman / Martin Rodbell (1994) Edward B. Lewis / Christiane Nüsslein-Volhard / Eric F. Wieschaus (1995) Peter C. Doherty / Rolf M. Zinkernagel (1996) Stanley B. Prusiner (1997) Robert F. Furchgott / Louis Ignarro / Ferid Murad (1998) Günter Blobel (1999) Arvid Carlsson / Paul Greengard / Eric Kandel (2000)
2001-günümüz	Leland H. Hartwell / Tim Hunt / Paul Nurse (2001) Sydney Brenner / H. Robert Horvitz / John E. Sulston (2002) Paul Lauterbur / Peter Mansfield (2003) Richard Axel / Linda B. Buck (2004) Barry Marshall / Robin Warren (2005) Andrew Z. Fire / Craig C. Mello (2006) Mario Capecchi / Martin Evans / Oliver Smithies (2007) Harald zur Hausen / Luc Montagnier / Françoise Barré-Sinoussi (2008) Elizabeth Blackburn / Carol W. Greider / Jack Szostak (2009) Robert G. Edwards (2010) Bruce Beutler / Jules A. Hoffmann / Ralph M. Steinman (ölümünden sonra) (2011) John Gurdon / Shinya Yamanaka (2012) James Rothman / Randy Schekman / Thomas C. Südhof (2013) John O'Keefe / May-Britt Moser / Edvard Moser (2014) William C. Campbell / Satoshi Ōmura / Tu Youyou (2015) Yoshinori Ohsumi (2016) Jeffrey C. Hall / Michael Rosbash / Michael W. Young (2017) James P. Allison / Tasuku Honjo (2018) Gregg L. Semenza / Peter J. Ratcliffe / William Kaelin (2019) Harvey J. Alter / Michael Houghton / Charles M. Rice (2020) David Julius / Artem Pataputyan (2021) Svante Pääbo (2022) Katalin Karikó / Drew Weissman (2023) Victor Ambros / Gary Ruvkun (2024) Mary E. Brunkow / Fred Ramsdell / Shimon Sakaguchi (2025)