Rasim Ocakov
Rasim Ocakov | |
|---|---|
 | |
| Doğum | Rasim Mirqasım oğlu Ocaqov 22 Kasım 1933 Şeki, Azerbaycan SSC, SSCB |
| Ölüm | 11 Temmuz 2006 (72 yaşında) Bakü, Azerbaycan |
| Milliyet | Azerbaycanlı |
| Eğitim | Moskova ÜDKİ (Kinooperatorluk Fakültesi) M.A.Aliyev ADİİ (Rejissörlük Fakültesi) |
| Meslek | Yönetmen, sinematograf, senarist |
| Etkin yıllar | 1956–2006 |
| Ödüller | Azerbaycan SSC Devlet Ödülü (1980) SSCB Devlet Ödülü (1981) Azerbaycan Cumhurbaşkanı'nın Bireysel Emekli Maaşı (2002) |
Rasim Mirkasım oğlu Ocakov (22 Kasım 1933, Nuha – 11 Temmuz 2006, Bakü) Azerbaycanlı film yönetmeni, görüntü yönetmeni, senarist, Azerbaycan Halk Sanatçısı (1982), Azerbaycan SSC (1967) ve Çeçen-İnguş Otonom SSC (1964) Emektar Sanat İşçisi, SSCB Devlet Ödülü sahibi (1981), Azerbaycan SSC Devlet Ödülü sahibidir (1980).
Hayatı
[değiştir | kaynağı değiştir]Rasim Ocakov, 22 Kasım 1933 tarihinde Azerbaycan’ın Şeki şehrinde doğdu.[1] 1951-1956 yılları arasında Moskova’da VGIK’in (Tüm Rusya Devlet Sinematografi Enstitüsü) görüntü yönetmenliği fakültesinde eğitim aldı. Daha sonra M.A. Aliyev adına Azerbaycan Devlet Tiyatro Enstitüsü’nün yönetmenlik fakültesini bitirdi. 1956 yılından itibaren "Azerbaycanfilm" film stüdyosunda görüntü yönetmeni olarak,[2] 1973 yılından itibaren ise yönetmen olarak çalıştı.[3]
50’li yılların sonlarında Bakü film stüdyosunda ilk çekimlerine başladı. 1957 yılında ilk kez görüntü yönetmeni olarak "Bir Mahalleden İki Çocuk" filmini çekti. Filmin baş görüntü yönetmeni Margarita Pilikhina idi. 1958 yılında çekilen "Onun Büyük Kalbi" filmi Rasim Ocakov’un ilk bağımsız işi oldu. Film, Sumgayıt demir-çelik işçilerinin hayatına adanmıştı. Bu zorlu meslek grubunun ekran yaşamı, görüntü yönetmeninin kamerası aracılığıyla romantik ve etkileyici bir forma bürünmüştü. Daha sonra çektiği "Gerçek Dost", "Bizim Sokak", "Ben Dans Edeceğim", "Sen Neden Susuyorsun?" ve "Kemanın Macerası" filmleriyle Rasim Ocakov, Azerbaycan sinemasında görüntü yönetmenliği sanatının en seçkin örneklerini yarattı.[2]
Yönetmen olarak ilk işi, 1975 yılında yarım kalmış "Gencebasarlı İntikamcı" filmini tamamlamak oldu. Tarihi-kahramanlık türünde çekilen bu filmde oyuncuları değiştirdi ve senaryoyu yeniden işledi. Katır Memmed karakterini ise aktör Şahmar Alekberov’a teslim etti. Film gösterime girdiğinde bazı eleştiriler alsa da, genel olarak filmin başarılı olduğu basında geniş bir şekilde yer aldı. İkinci yönetmenlik çalışması ise "Tütek Sesi" filmi oldu. "Tütek Sesi", özgün sahneleri, çekim tarzı ve konunun sanatsal çözümü açısından Azerbaycan sinemasına önemli yenilikler getirdi.
Ardından çektiği "Doğum Günü",[1] "Kapalı Kapı", "Başka Bir Hayat", "Park", "Ölürsem Beni Affet", "Hem Ziyaret, Hem Ticaret", "Soruşturma" filmlerinde Rasim Ocakov, çağdaşlarının gerçek portrelerini yaratarak izleyicileri çevrelerine dikkatle bakmaya ve toplumdaki olumsuzluklara göz yummamaya çağırdı.[4] "Tahmine" ve "Otel Odası" gibi son filmlerinde de ciddi konulara değinmiş ve insanın çevreye olan yaklaşımını konu almıştır.
Rasim Ocakov, 2006 yılında Bakü’de hayatını kaybetmiştir.[5]
Ödülleri
[değiştir | kaynağı değiştir]- Azerbaycan SSC Halk Sanatçısı — 01.12.1982
- Azerbaycan ve SSCB Devlet Ödülleri Sahibi
- Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı'nın Bireysel Emekli Maaşı — 11 Haziran 2002[6]
Hatırası
[değiştir | kaynağı değiştir]- 22 Kasım 2013 tarihinde Bakü'de, Azerbaycan sinemasının temsilcisi, yönetmen, SSCB ve Azerbaycan Devlet Ödülleri sahibi, Halk Sanatçısı Rasim Ocakov'un yaşadığı evde bir barölyef açılış töreni düzenlenmiştir. Barölyefin yaratıcıları Azerbaycan Halk Ressamı Selhab Memmedov ve Emekdar Ressam Ali İbadullayev'dir.[7]
- 2018 yılında Rasim Ocakov'un 85. doğum yılı münasebetiyle "Şeki, seni seviyorum" adlı bir sinema ve fotoğraf yarışması düzenlenmiştir.[8]
Filmleri
[değiştir | kaynağı değiştir]Tam Metrajlı Filmler
Yönetmen Olarak
- Katır Memmed (1974)
- Tütek Sesi (1975)
- Doğum Günü (1977)
- Soruşturma (1979)
- Kapalı Kapı (1981)
- Park (1983)
- Başka Ömür (1987)
- Ölürsem... Affet (1989)
- Cinayetten Yedi Gün Sonra (1991)
- Tahmine (1993)
- Hem ziyaret, hem ticaret... (1995)
- Otel Odası (1998)
Görüntü Yönetmeni Olarak
[değiştir | kaynağı değiştir]- Bir Mahalleden İki Kişi (1957)
- Onun Büyük Kalbi (1958)
- Gerçek Dost (1959)
- Bizim Sokak (1961)
- Emek ve Gül (1962)
- Sen Neden Susuyorsun? (1966)
- Güneyde Bir Şehirde (1969)
- Absheron Ritimleri (1970)
- En Önemli Röportaj (1971)
- Kemanın Macerası (1972)
- Ömrün İlk Saati (1973)
Sanat Yönetmeni Olarak
- İlave İz (1981)
- Süt Dişinin Ağrısı (1987)
- Mahkumlar (2007)
Yardımcı Yönetmen Olarak
- Sen Neden Susuyorsun? (1966)
Yardımcı Görüntü Yönetmeni Olarak
- Uzak Sahillerde (1958)
Kısa Metrajlı Filmler
Yönetmen Olarak
- Şosede Olay (1960)
Görüntü Yönetmeni Olarak
- Şosede Olay (1960)
- Matteo Falcone (1960)
- Çekim Gücü (1964)
Belgesel Filmler
Yönetmen Olarak
- Bakü Bugün (1958)
- Anıtlar Konuşuyor (1964)
- Dağıstan Konseri (1964)
- Çiçek Yağmuru (1971)
Görüntü Yönetmeni Olarak
- Bakü Bugün (1958)
- Muhammed Fuzuli (1958)
- Anıtlar Konuşuyor (1964)
- Dağıstan Konseri (1964)
- Azerbaycan’ın Sahne Sanatçıları (1965)
- Çiçek Yağmuru (1971)
Yer Aldığı Filmler
- Azerbaycan Sineması - 80 (1996)
- Yönetmen Hasan Seyidbeyli (2002)
Belgesel Televizyon Filmleri
Görüntü Yönetmeni Olarak
- Konser Programı (1964)
- Aşk Hakkında Efsane (1967)
- Şur (1967)
Yer Aldığı Film
- Başkasının Zamanında Kendi Anları (2002)
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b "Azərbaycan kinosunun Ad günü" (Azerice). azerbaijan-news. 1 Ocak 1970. 13 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ocak 2025.
- ^ a b "RASİM MİRQASIM OĞLU OCAQOV". azertag.az (Azerice). Erişim tarihi: 26 Ocak 2025.
- ^ Юткевич, С. И.; Афанасьев, Ю. С.; Баскаков, В. Е.; Вайсфельд, И. В., (Ed.) (1987). Кино: Энциклопедический словарь. Москва: Советская энциклопедия. s. 13.
- ^ "Rasim Ocaqov". portal.azertag.az (Azerice). 11 Ağustos 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ocak 2025.
- ^ "Məşhur rejissorun reanimasiyada həkimdən xahişi: "Ölümümə bais olmayın" - kinorejissor Rasim Ocaqov haqqında rejissor və aktyor Əbdül Mahmudbəyovun xatirələri". Milli.Az (Azerice). 13 Temmuz 2015. 15 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ocak 2025.
- ^ "Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdlərinin verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı" (Azerice). e-qanun.az. 7 Eylül 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ekim 2023.
- ^ "Bakıda Rasim Ocaqovun barelyefinin açılışı olub". Olaylar.az (Azerice). 22 Kasım 2013. Erişim tarihi: 26 Ocak 2025.
- ^ CBC (22 Ağustos 2018). "Rasim Ocaqovun 85 illiyinə həsr olunmuş müsabiqə keçirilir" (Azerice). Youtube.com. 31 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ağustos 2018.