Ulaş Bardakçı
Rasih Ulaş Bardakçı | |
|---|---|
 | |
| Doğum | Rasih Ulaş Bardakçı 1947 Hacıbektaş, Nevşehir, Türkiye |
| Ölüm | 19 Şubat 1972 (25 yaşında) Arnavutköy, Beşiktaş, İstanbul, Türkiye |
| Ölüm sebebi | Silahla vurulma |
| Defin yeri | Karşıyaka Mezarlığı, Ankara |
| Milliyet | Türk |
| Etnik köken | Türk |
| Vatandaşlık |  Türkiye |
| Organizasyon | THKP-C |
| Tanınma nedeni | Militan |
Rasih Ulaş Bardakçı (1947, Hacıbektaş, Nevşehir - 19 Şubat 1972, İstanbul), TİP, FKF, Devrimci Gençlik, THKP-C gibi örgütlerde faaliyet göstermiş Türk Marksist-Leninist militan.
Yaşamı
[değiştir | kaynağı değiştir]
1947 yılında Nevşehir'in Hacıbektaş ilçesinde doğdu. İlk ve ortaöğreniminden sonra ODTÜ'ye girdi ve burada ana hedeflerini "devrim" olarak belirleyen sol ideolojilerle tanıştı, sosyalizmi benimsedi ve FKF ile TİP içinde yer aldı. Dev-Genç'in oluşumunda etkin bir biçimde yer aldı. 6 Ocak 1969'da ABD'nin Ankara Büyükelçisi Robert Komer'in arabasının yakılması eylemine katıldı. 1970 sonlarında Mahir Çayan'la birlikte THKP-C'nin kurulması çalışmalarında yer aldı. THKP-C'nin ilk silahlı eylemlerine katıldı. THKP-C'nin ilk eylemi sayılan, 12 Şubat 1971'de, Ankara'da Ziraat Bankası Küçükesat Şubesinin soyulmasına katıldı.[1] 17 Mayıs 1971'de yakalanan Türkiye Halk Kurtuluş Ordusu (THKO) liderleri Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan'ın serbest bırakılmaları için İsrail Başkonsolosu Efraim Elrom'un kaçırılması eyleminde Mahir Çayan ve Hüseyin Cevahir ile birlikte yer almıştır. Talepleri yerine getirilmeyince İsrail Başkonsolosu Elrom'u öldürdüler. Bu eylem sırasında sürmekte olan Balyoz Harekâtı kapsamındaki operasyonlar sonucunda yakalandı. Dava sürerken 29 Kasım 1971 tarihinde Maltepe Cezaevi'nden, THKP-C'den Mahir Çayan, Ziya Yılmaz ile THKO'dan Cihan Alptekin ve Ömer Ayna ile birlikte tünel kazarak firar etti. Kaçtıktan sonra İstanbul'da faaliyetlerini sürdürdü. 19 Şubat 1972 günü saat 07.00 sularında Arnavutköy'de kaldığı evde kuşatıldı. Rasih Ulaş Bardakçı evin arka kapısından kaçmaya çalışırken Üvez Sokak'ta emniyet güçleriyle girdiği silahlı çatışmada öldürüldü.[2][3]
Mehmet Eymür, 2021 yılında verdiği bir röportajda “Operasyonda vardım. Yargısız infaz yoktu, ben de ölebilirdim. Milim kaldı ölmeme Bardakçı’nın kaldığı eve gittik. Bina sahibi Mahmut Dikler’di. Siyasi şubenin başıydı Dikler. Evde girdik arama yaptık. Peruk buldum ben odada. Aldım peruğu evin kiracısı olan Lale Arıkdal’a gittim, bu peruk kimin dedim. O arkadaşımın dedi. O arada bir kıyamet koptu. Benim girdiğim odaya giren polis memuru, fermuarlı dolabı açıyor. Ben de bakabilirdim orada, bakmadım. Kıza sormam beni kurtardı. Polis memuru ağır yaralandı. O da ateş ediyor, dolap yıkılıyor. Ulaş Bardakçı böyle öldü” dedi.[4]
Etkileri
[değiştir | kaynağı değiştir]Yaşar Kemal, 2010 yılında yayımladığı Bugünlere Bahar İndi adlı kitabında Ulaş adlı şiirini Ulaş Bardakçı için yazmıştır.[5] Bu şiir kitabı, Yaşar Kemal'in 1940 ile 1973 yıllarında yazdığı şiirlerden oluşur. Zülfü Livaneli, Chants Révolutionnaires Turcs adını taşıyan ilk albümünde bu şiirin bir bölümünü Ulaş'a Ağıt olarak bestelemiştir. Lakin albümde söz yazarı geleneksel olarak belirtilir. Bu türkü daha sonra Ali Asker tarafından seslendirilmiş, ayrıca Grup Yorum'un 1997 yılında Kalan Müzik etiketiyle yayımlanan Marşlarımız albümünde de yer almıştır.
Yazar Turhan Feyizoğlu, arkadaşı olan Hüseyin Cevahir ile birlikte İki Adalı adlı kitapta onu da anlatmıştır.
Türkiye'de 12 Eylül 1980 Darbesi'ne giden süreçte, 1979 yılının 19 Şubat'ında, Ulaş Bardakçı'nın ölüm yıl dönümünde, Marksist-Leninist militanlar Bardakçı'yı anmak için bir dizi saldırı gerçekleştirmiştir. Kartal'da eski MHP ilçe başkanı, Ankara'da bir polis, Adana'da bir öğrenci, Mersin'de ve Tarsus'ta sağ görüşlü iki kişi öldürülmüştür. Bursa'da TOFAŞ'ın buhar santrali havaya uçurulmuş, İstanbul'un çeşitli yerlerine 30 bombalı pankart asılmış; Eskişehir'de MHP, Ülkücü Gençlik Derneği ve Tabipler Odası binaları bombalanmış, Kars'ta vali konağı dâhil dört yere bomba atılmıştır.[6] 15 Şubat 1980 yılında yapılan Ulaş Bardakçı anma töreninde İbrahim Parmakçı açılan ateş sonucu öldürüldü.[7]
2006-2008 yılları arasında ATV'de yayımlanan ve başrolleri Beren Saat-Cansel Elçin tarafından paylaşılan dönem dizisi Hatırla Sevgili'de Osman Akça tarafından canlandırılmıştır.
Dış Bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]https://www.livaneli.gen.tr/portfolio/chants-revolutionnaires-turcs/=}}[ölü/kırık bağlantı]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "Arşivlenmiş kopya". 13 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Aralık 2020.
- ^ Bjeduğ, Murat. "Ulaş Bardakçı 44 yıl önce bugün öldürüldü: THKP-C'nin kutup yıldızı". t24. 25 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Nisan 2017.
- ^ "19 Şubat 1972... THKP-C Liderlerinden Ulaş Bardakçı Arnavutköy'de Öldürüldü". Birgün. Şubat 2008. 11 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Nisan 2017.
- ^ Haber, Tr724 (2021-11-05). "Mehmet Eymür: İşkence yaptım, pişmanlık duymuyorum, bugün daha ağırları var". TR724. 5 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2025-08-01.
- ^ Yürek, Hasan (Güz 2013). "Bir Romancının Şairliği: Yaşar Kemal'in Şiirlerine Genel Bir Bakış" (PDF). Mersin Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü. 8 Nisan 2017 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Nisan 2017.
- ^ Kenan Evren, Kenan Evren'in Anıları 1, 1990.
- ^ "İbrahim'in saati". bianet.org. 9 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2025-08-01.
