Prekanseröz lezyon

Prekanseröz lezyon, bazı hastalıklarda kanser olmayan ancak kanserleşme riski olabilen lezyonlardır. Bu eğilim bazılarında fazla, bazılarında daha azdır. Kanserojen etkilerle bir ya da birden fazla hücrede oluşan DNA zararları ile klinikte tanımlanabilen tümör kitlesinin oluşması arasında sessiz bir dönem (lag period) vardır. Prekanseröz bir lezyonun kansere dönüşmesi (epikarsinogenez) “lag period” ile ilgilidir.^[1]^[2]^[3]^[4]

Prekanseröz lezyonlar ve Kanser riskini olan hastalık örnekleri

**Nörofibromatozis**: Deride saptanan çok sayıdaki "nörofibroma"lardan bazıları sarkomlaşabilmektedir.

Xeroderma pigmentosum: Deride skuamöz hücreli karsinom
Kronik arsenik zehirlenmesi: Deride skuamöz hücreli karsinom
Poliposis coli (kalın bağırsak polipleri): Poliplerden kalın bağırsak adenokarsinomu
Nörofibromatozis (von Recklinghausen hastalığı): Nörofibromlarda sarkomlaşma
Atrofik gastrit (+pernisiöz anemi): Mide karsinomu
Memedeki süt kanallarının (duktal) papillomu: Meme kanseri
Lökoplaki ve Eritroplaki: Ağız mukozasının skuamöz hücreli karsinomu
Aktinik dermatit (güneş etkisi): Deri kanserleri (bazal hücreli karsinom, skuamöz hücreli karsinom, malign melanoma)
Tuberöz skleroz: Beyin tümörü (glioma)
Barret özofagusu: Yemek borusunda adenokarsinom
Safra kesesi taşları (kolesistit): Safra kesesi adenokarsinomu
Karaciğer sirozu: Hepatosellüler karsinom
Kemiğin Paget hastalığı: Kemik kanseri (osteosarkoma)
HIV/AIDS: Kaposi sarkomu, lenfomalar, çeşitli tümörler
Genital HPV enfeksiyonu: Rahim boynu (serviks) karsinomu
EBV enfeksiyonu: Nazofarinks kanseri, Lenfoma
Kronik yangılar ve Nedbeler: Skuamöz hücreli karsinom (yanıklar, kronik varis ülserleri, osteomyelit fistüllerinin çevresi); Adenokarsinom (H. Pylori, kronik mide ülseri, ülseratif kolit)
Sendromlar: Perlman sendromu, Simpson-Golabi-Behmel sendromu, Beckwith-Wiedemann sendromu, Down sendromu, Plummer-Vinson sendromu, Myelodisplastik sendromlar, Dyskeratosis congenita

Kaynakça

^ Kumar V, Abbas AK, Aster JC. Robbins and Cotran Pathologic Basis of Disease. 9th edt., Elsevier Saunders, Philadelphia, 2015
^ Niederhuber JE, Armitage JO, Doroshow JH, Kastan MB, Tepper JE. Abeloff’s Clinical Oncology, 6th edition. Elsevier, Philadelphia, 2020
^ Tahsinoğlu M, Çöloğlu AS, Erseven G. Dişhekimleri için Genel Patoloji, Altın Matbaacılık, İstanbul, 1981
^ Çöloğlu AS. Oral Patoloji (Ağız Patolojisi). TC Yeditepe Üniversitesi Yayını, Mor Ajans, İstanbul, 2007

[1] Kumar V, Abbas AK, Aster JC. Robbins and Cotran Pathologic Basis of Disease. 9th edt., Elsevier Saunders, Philadelphia, 2015

[2] Niederhuber JE, Armitage JO, Doroshow JH, Kastan MB, Tepper JE. Abeloff’s Clinical Oncology, 6th edition. Elsevier, Philadelphia, 2020

[3] Tahsinoğlu M, Çöloğlu AS, Erseven G. Dişhekimleri için Genel Patoloji, Altın Matbaacılık, İstanbul, 1981

[4] Çöloğlu AS. Oral Patoloji (Ağız Patolojisi). TC Yeditepe Üniversitesi Yayını, Mor Ajans, İstanbul, 2007

[1]

[2]

[3]

[4]