Pasinler Ovası
Pasinler Ovası, Doğu Anadolu Bölgesi'nin Erzurum-Kars bölümünde yer alan tektonik ova. Kuzey ve güney Anadolu dağlarının, Doğu Anadolu'da birbirlerine en çok yaklaştıkları mevkide bulunur. Batıda, Erzurum Ovasından volkanik Deveboynu Eşiği ile ayrılır. Doğuda, Çobandede köprüsü yakınlarında Bingöl ve Hasankale çaylarının birleştiği yere kadar uzanır.[1]
Batı-Doğu yönlü uzanış gösteren ova, etrafı yüksek dağlarla çevreli olup tektonik kökenli bir havza özelliğindedir.[2]
Ovanın güneyinde Alibaba, Şahveled, Nalbant, Sakaltutan, Akbaba dağ dizileri bulunmaktadır. Kuzeyinde ise, Kargapazarı, Ziyaret tepesi, Yeniköy düzü, Çilligül dağları ovayı çevrelemektedir.[1] Pasinler Ovası; Kuzeyi ve güneyindeki dağlar arasında kalan tektonik çöküntü alanın alüvyonla dolması sonucu oluşmuştur. Ova verimli alüvyon topraklara sahip olduğundan, ziraat açısından önemlidir. Yukarı ve Aşağı Pasin ovalarını geniş vadi tabanları ile birbirine bağlanır. Bu durumda ikisine birlikte Pasinler Ovası denir. Ovaların toplam yüzölçümü 700 km² civarındadır. Uzunluğu 40 km, genişliği 16 km olan ovanın, yüksekliği 1650 metredir.
Ova ve çevresi genellikle bütün mevsimlerde güneybatı ve güneyden, ikinci derecede de kuzey yönlerden sokulan hava kütlelerinin etkisi altında bulunmaktadır. Pasinler Ovası ve çevresi arasındaki yer şekilleri farklılığı sıcaklık, rüzgâr, yağış, basınç vb. iklim elemanları açısından büyük farklılıklar oluşturmaktadır. Bölgede Doğu Anadolu karasal iklimi yoğun bir şekilde etkilidir.[2] Ovayı Masat Deresi ve Posi Deresi sulamaktadır. Ovada kış mevsimi, Erzurum'a göre daha hafif geçer. Ovanın büyük bölümü tarla ve otlaktır. Pasinler Ovasında daha çok tahıl ekimi yapılır. İyi kaliteli buğday yetiştirilir. Kış sebzelerinin tamamı, yaz sebzelerinin ise bir kısmı yetiştirilebilmektedir. Geniş alanlara pancar ve patates ekimi yapılır. Ovadaki geniş otlaklarda çoğunlukla sığır ve koyun, az miktarda keçi beslenir. Ovadan Kars'a giden demir yolu ile Erzurum-Ağrı-İran kara yolu ve Erzurum-Kars karayolu geçer.