Pál Teleki

Kont Pál János Ede Teleki de Szék (1 Kasım 1879 – 3 Nisan 1941), 1920'den 1921'e ve 1939'dan 1941'e kadar Macaristan Krallığı'nın Başbakanı olarak görev yapan bir^[1] siyasetçiydi. Aynı zamanda coğrafya uzmanı, üniversite profesörü, Macar Bilimler Akademisi üyesi ve Macar İzci Derneği'nin baş izcisiydi.Transilvanya'dan aristokrat bir aileden geliyordu.

Teleki, Macaristan'ın Trianon Antlaşması'nda kaybettiği toprakları geri almak için Nazi Almanyası ile işbirliği yapmasına rağmen, İkinci Dünya Savaşı'nın ilk aşamalarında Macaristan'ı tarafsız tutmaya çalıştı. Genelkurmay Başkanı ve aynı zamanda Alman kökenli olan Henrik Werth, Macaristan'ın II. Dünya Savaşı'na girmesini destekledi ve Macaristan'ın Almanlara yardım ederek kazanç sağlayabileceğine inanıyordu. Daha sonra, Almanlara tüm Macar Ordusu birliklerinin (Naip Miklós Horthy'nin izni olmadan) emrinde olacağına dair söz verdi (bunun için görevden alındı). Macaristan hükümetinin onayı olmadan, Alman birliklerinin Macaristan üzerinden taşınması için Alman Yüksek Komutanlığı ile özel anlaşmalar yaptı. Teleki, Werth'in eylemini vatana ihanet olarak kınadı.

Teleki, Alman birliklerinin Yugoslavya'yı işgal etmek üzere Macaristan'a girdiğini ve Macaristan'ın tarafsızlığının fiilen yok edildiği ɡerekçesiyle 3 Nisan 1941 gecesi bir tabancayla intihar etti. İntihar notunda kısmen şöyle yazıyordu:

"Sözümüzü bozduk, - korkaklıktan [...] Millet bunu hissediyor ve onurunu ayaklar altına aldık. Alçaklarla ittifak kurduk [...] Ceset hırsızı olacağız! Çöp bir millet. Sizi ben engellemedim, suçluyum."^[2]

Macar tarihinde tartışmalı bir figürdü çünkü başbakan olarak zorlu siyasi koşullar altında Macaristan'ın özerkliğini korumaya çalıştı, ama aynı zamanda geniş kapsamlı Yahudi karşıtı yasalar teklif etti ve yasalaştırdı.^[3]

Kaynakça

^ "Hungary". World Statesmen. 23 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Aralık 2008.
^ Horthy, Miklós; Andrew L. Simon (1957). "The Annotated Memoirs of Admiral Milklós Horthy, Regent of Hungary". Ilona Bowden. 4 January 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 July 2012.
^ Feren (22 Eylül 2009). Review: Pal Teleki (1874–1941): The Life of a Controversial Hungarian Politician. The Historian.

[1] "Hungary". World Statesmen. 23 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Aralık 2008.

[2] Horthy, Miklós; Andrew L. Simon (1957). "The Annotated Memoirs of Admiral Milklós Horthy, Regent of Hungary". Ilona Bowden. 4 January 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 July 2012.

[3] Feren (22 Eylül 2009). Review: Pal Teleki (1874–1941): The Life of a Controversial Hungarian Politician. The Historian.

[1]

[2]

[3]

g t d Macaristan Başbakanları
1848 Devrimi	Batthyány Récsey Kossuth Szemere
Macaristan Krallığı	Andrássy Lónyay Szlávy Bittó Wenckheim K. Tisza Szapáry Wekerle Bánffy Széll Khuen-Héderváry I. Tisza Fejérváry Wekerle Khuen-Héderváry Lukács I. Tisza Esterházy Wekerle Hadik
Geçiş dönemi	M. Károlyi Berinkey Garbai Peidl Karşı olarak G. Károlyi Pattantyús-Ábrahám Friedrich Huszár
Kral Naipliği	Simonyi-Semadam Teleki Bethlen Karşı olarak Rakovszky G. Károlyi Gömbös Darányi Imrédy Teleki Keresztes-Fischer Bárdossy Keresztes-Fischer Kállay Sztójay Lakatos
Geçiş dönemi	Szálasi Miklós Tildy F. Nagy Dinnyés
Komünist Macaristan	Dobi Rákosi I. Nagy Hegedüs (I. Nagy) Kádár Münnich Kádár Kállai Fock Lázár Grósz Németh
Macaristan	Antall Boross Horn Orbán Medgyessy Gyurcsány Bajnai Orbán
İtalik vekaleten olduğunu gösterir.