Porto - Vikipedi
İçeriğe atla
Ana menü
Gezinti
  • Anasayfa
  • Hakkımızda
  • İçindekiler
  • Rastgele madde
  • Seçkin içerik
  • Yakınımdakiler
Katılım
  • Deneme tahtası
  • Köy çeşmesi
  • Son değişiklikler
  • Dosya yükle
  • Topluluk portali
  • Wikimedia dükkânı
  • Yardım
  • Özel sayfalar
Vikipedi Özgür Ansiklopedi
Ara
  • Bağış yapın
  • Hesap oluştur
  • Oturum aç
  • Bağış yapın
  • Hesap oluştur
  • Oturum aç

İçindekiler

  • Giriş
  • 1 İklim
  • 2 Mimari
  • 3 Bucaklar
  • 4 Dış bağlantılar
  • 5 Kaynakça

Porto

  • Afrikaans
  • አማርኛ
  • Aragonés
  • العربية
  • Asturianu
  • Azərbaycanca
  • تۆرکجه
  • Basa Bali
  • Беларуская (тарашкевіца)
  • Беларуская
  • Български
  • বাংলা
  • বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী
  • Brezhoneg
  • Bosanski
  • Català
  • Нохчийн
  • Cebuano
  • کوردی
  • Corsu
  • Čeština
  • Чӑвашла
  • Cymraeg
  • Dansk
  • Deutsch
  • Zazaki
  • Ελληνικά
  • English
  • Esperanto
  • Español
  • Eesti
  • Euskara
  • Estremeñu
  • فارسی
  • Suomi
  • Français
  • Nordfriisk
  • Frysk
  • Gaeilge
  • Gàidhlig
  • Galego
  • Hausa
  • עברית
  • हिन्दी
  • Hrvatski
  • Hornjoserbsce
  • Magyar
  • Հայերեն
  • Արեւմտահայերէն
  • İnterlingua
  • Bahasa Indonesia
  • Interlingue
  • Ido
  • Íslenska
  • İtaliano
  • 日本語
  • ქართული
  • Қазақша
  • 한국어
  • Kernowek
  • Кыргызча
  • Latina
  • Ladino
  • Lëtzebuergesch
  • Лезги
  • Lombard
  • Lietuvių
  • Latviešu
  • Македонски
  • മലയാളം
  • Монгол
  • मराठी
  • Bahasa Melayu
  • Malti
  • Mirandés
  • مازِرونی
  • Nederlands
  • Norsk nynorsk
  • Norsk bokmål
  • Novial
  • Occitan
  • Ирон
  • ਪੰਜਾਬੀ
  • Polski
  • پنجابی
  • Português
  • Runa Simi
  • Română
  • Русский
  • Sardu
  • Scots
  • Srpskohrvatski / српскохрватски
  • Simple English
  • Slovenčina
  • Slovenščina
  • Shqip
  • Српски / srpski
  • Svenska
  • Kiswahili
  • Ślůnski
  • Tetun
  • Тоҷикӣ
  • ไทย
  • Tagalog
  • Татарча / tatarça
  • Українська
  • اردو
  • Oʻzbekcha / ўзбекча
  • Tiếng Việt
  • Volapük
  • Winaray
  • 吴语
  • მარგალური
  • 閩南語 / Bân-lâm-gí
  • 粵語
  • 中文
Bağlantıları değiştir
  • Madde
  • Tartışma
  • Oku
  • Değiştir
  • Kaynağı değiştir
  • Geçmişi gör
Araçlar
Eylemler
  • Oku
  • Değiştir
  • Kaynağı değiştir
  • Geçmişi gör
Genel
  • Sayfaya bağlantılar
  • İlgili değişiklikler
  • Kalıcı bağlantı
  • Sayfa bilgisi
  • Bu sayfayı kaynak göster
  • Kısaltılmış URL'yi al
Yazdır/dışa aktar
  • Bir kitap oluştur
  • PDF olarak indir
  • Basılmaya uygun görünüm
Diğer projelerde
  • Wikimedia Commons
  • Vikiveri ögesi
Görünüm
Koordinatlar: 41°9′K 8°38′B / 41.150°K 8.633°B / 41.150; -8.633
Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Oporto sayfasından yönlendirildi)
Başlığın diğer anlamları için Porto (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
Porto
Şehir
Porto bayrağı
Bayrak
Porto arması
Arma
Portekiz üzerinde Porto
Porto
Porto
ÜlkePortekiz Portekiz
BölgeNorte
Alt BölgeGrande Porto
İdare
 • Belediye BaşkanıRui Moreira
Yüzölçümü
 • Şehir41,42 km²
Rakım104 m
Nüfus
 (2021)[2]
 • Şehir231.800[1]
 • Yoğunluk6,900/km²
 • Metropol
1,721,038
Zaman dilimiUTC±00.00 (BAS)
 • Yaz (YSU)UTC+01.00 (BAS)
Posta kodu
4000-286 Porto
Alan kodu(+351) 22
Resmî site
www.cm-porto.pt

Porto, Portekiz'in Lizbon'dan sonraki ikinci büyük şehridir. Porto Bölgesi'nin başkenti ve İber Yarımadası'nın önemli kentsel alanlarından biridir. Porto'nun tüm belediyesini kapsayan Porto şehir merkezi, 41,42 km²'lik (16 mil kare) bir belediye alanında tahmini 252.687 kişilik nüfusuyla metropol alanına kıyasla küçüktür. 2025 yılı itibarıyla Porto metropol alanı, 2.395 km²'lik (925 mil kare) bir alanda yaklaşık 1,8 milyon kişiye ev sahipliği yaparak Portekiz'in ikinci büyük kentsel alanıdır. Küreselleşme ve Dünya Şehirleri Araştırma Ağı'ndan Gamma+ derecesiyle küresel bir şehir olarak tanınmaktadır.

Portekiz'in kuzeyindeki Douro Nehri ağzında yer alan Porto, Avrupa'nın en eski merkezlerinden biridir ve merkezi, Porto Tarihi Merkezi, Luiz I Köprüsü ve Serra do Pilar Manastırı olarak 1996 yılında UNESCO tarafından Dünya Mirası Alanı ilan edilmiştir. Tarihi alan aynı zamanda Portekiz Ulusal Anıtı'dır. Kent alanının batı kısmı Atlantik Okyanusu kıyı şeridine kadar uzanır. Yerleşim, Roma Cumhuriyeti'nin bir karakolu olduğu MÖ 2. yüzyıla kadar uzanmaktadır. Birleşik Kelt-Latince adı Portus Cale, Latince'den transliterasyon ve sözlü evrime dayanarak Portekiz adının kökeni olarak kabul edilmiştir.

Portekiz'in en ünlü ihracat ürünlerinden biri olan Porto şarabı, adını Porto'dan almıştır; çünkü metropol alanı ve özellikle Vila Nova de Gaia'nın mahzenleri, güçlendirilmiş şarabın paketlenmesi, taşınması ve ihracatından sorumluydu. Porto, Camino de Santiago'nun Portekiz Yolu güzergahı üzerindedir. 2014 ve 2017 yıllarında Porto, Best European Destinations Agency tarafından En İyi Avrupa Destinasyonu seçildi. 2023 yılında Porto, Food and Travel dergisi tarafından Yılın Şehri seçildi. 2024 yılında ise şehir, World Travel Awards'da Dünyanın Önde Gelen Sahil Metropol Destinasyonu seçildi.

İklim

[değiştir | kaynağı değiştir]

Porto'da ılık-yaz özellikleriyle Akdeniz iklimi (Köppen iklim sınıflandırması'na göre) hüküm sürer. Sonucunda güney sahillerinin iklim karakteristik özelliklerini paylaşır: ılık, kuru yazları, yağmurlu kışları. Lakin güneyin aksin, serin ve yağışlı geçişlerle kurak mevsim kesilebilir ve mevsim ortalamasının uzunluğu genellikle daha kısadır.

Yazları 15 °C (59 °F) ve 25 °C (77 °F) arasında güneşlidir ama mevsimsel sıcak dalgaları ile 35 °C (95 °F) sıcaklıklara çıktığı da olur. Bu sıcak dalgaları sırasında havadaki nem oranı alçak kalır ama yakınlarda orman yangınlarına yol açar. Sahilleri genellikle rüzgarlı ve şehirlerden daha ılıktır. Tersi olarak, nadiren yazın yağmurlu periyotları birkaç gün sürebilir ve sağnaklar ve öğleden sonraları ulaştığı 20 °C (68 °F) sıcaklıktaki serinlikler ile karakterize edilirler.


 Porto iklimi 
Aylar Oca Şub Mar Nis May Haz Tem Ağu Eyl Eki Kas Ara Yıl
En yüksek sıcaklık (°C) 23,3 23,2 28,5 30,2 34,1 38,7 40,0 40,9 36,9 32,2 26,3 24,8 40,9
Ortalama en yüksek sıcaklık (°C) 13,8 15,0 17,4 18,1 20,1 23,5 25,3 25,7 24,1 20,7 17,1 14,4 19,6
Ortalama sıcaklık (°C) 9,5 10,4 12,6 13,7 15,9 19,0 20,6 20,8 19,5 16,4 13,0 10,7 15,2
Ortalama en düşük sıcaklık (°C) 5,2 5,9 7,8 9,1 11,6 14,5 15,9 15,9 14,7 12,2 8,9 6,9 10,7
En düşük sıcaklık (°C) −3,3 −2,8 −1,6 0,1 3,3 5,6 9,5 8,0 5,5 1,4 −0,3 −1,2 −3,3
Ortalama yağış (mm) 147,1 110,5 95,6 117,6 89,6 39,9 20,4 32,9 71,9 158,3 172,0 181,0 1.237
Kaynak: Portekiz Meteoroloji Enstitüsü[3]


Mimari

[değiştir | kaynağı değiştir]

Douro nehrinin ağzına bakan tepeler boyunca kurulan, 2.000 yıllık tarihi ile olağan dışı bir kentsel manzaraya sahip Oporto tarihi şehir merkezi, 1996 yılında UNESCO tarafından dünya mirası listesine alınmıştır.[4] Kentin mimari eserleri arasında, ayakta kalan en eski yapısı Oporto Katedrali ile birlikte, küçük Romanesk Cedofeita Kilisesi, gotik Igreja de São Francisco Kilisesi, Saint Francis, surlar kalıntıları ve 15. yüzyıldan kalma evleri bulunmaktadır. Kentte barok stili de Francis ve St Claire (Santa Clara) kiliselerinin iç dekorasyonunda ayrıntılı ve yaldızlı çalışmalarla, Merhamet kiliseleri'nde (Misericórida) ve İmamlar ( Igreja dos Clerigos) ile Porto Piskoposluk Sarayı tarafından temsil edilmektedir. neoklasisizm ve romantizm 19. ve 20. yüzyıllarda şehrin peyzajına muhteşem Borsa Sarayı Palácio da Bolsa, Saint Anthony Hastanesi, belediye binası, Liberdade Meydanı'ndaki binalar ve Avenida dos Aliados, çini süslü São Bento Tren İstasyonu ve Kristal Sarayının ( Palácio de Cristal) bahçeleri gibi ilginç anıtlar eklendi. Bir rehber eşliğinde ziyaret Palácio da Bolsa ziyareti ve özellikle Arap Odasını görmek önemli bir turistik ilgi kaynağı olmuştur.

Bucaklar

[değiştir | kaynağı değiştir]

Belediyede 15 bucak (Por.: freguesia) yer almaktadır.

  • Aldoar
  • Bonfim
  • Campanhã
  • Cedofeita
  • Foz do Douro
  • Lordelo do Ouro
  • Massarelos
  • Miragaia
  • Nevogilde
  • Paranhos
  • Ramalde
  • Santo Ildefonso
  • São Nicolau
  • Sé
  • Vitória

Dış bağlantılar

[değiştir | kaynağı değiştir]
  • Porto şehrinin fotoğrafları 18 Aralık 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Kaynakça

[değiştir | kaynağı değiştir]
  1. ^ INE (23 Kasım 2022). "Population and Housing Census - 2021 Census". tabulador.ine.pt (İngilizce). National Institute of Statistics. 23 Kasım 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ocak 2023. 
  2. ^ "Arşivlenmiş kopya". 24 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Şubat 2021. 
  3. ^ "Porto iklim verileri – 1981–2010" (Portekizce). Portekiz Meteoroloji Enstitüsü. Erişim tarihi: 19 Ocak 2013. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  4. ^ "[[UNESCO]] Dünya Mirasları sitesi; Oporto tarihi merkezi (İngilizce)". 1 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mart 2012. 
Porto ve Douro Nehri'nin Vila Nova de Gaia'dan görünümü. Nehir üzerinde Rabelo (Barco Rabelo) denilen geleneksel tekneler ve Porto ile Vila Nova de Gaia'yı birbirlerine bağlayan I. Dom Luís Köprüsü (Ponte Dom Luís I) görülmektedir. 1996 yılında Centre historique de Porto adıyla UNESCO Dünya Mirası listesi listesine eklendi.
Vila Nova de Gaia, Douro Nehri ve Porto
Wikimedia Commons'ta Porto ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.
  • g
  • t
  • d
Portekiz altbölgesi Grande Porto'nun belediyeleri
Portekiz bayrağı
Portekiz bayrağı
Portekiz arması
Portekiz arması

Espinho • Gondomar • Maia • Matosinhos • Porto • Póvoa de Varzim • Valongo • Vila do Conde • Vila Nova de Gaia
  • g
  • t
  • d
Avrupa Kültür Başkenti
1980'ler
1985 Atina · 1986 Floransa · 1987 Amsterdam · 1988 Batı Berlin · 1989 Paris
1990'lar
1990 Glasgow · 1991 Dublin · 1992 Madrid · 1993 Anvers · 1994 Lizbon · 1995 Lüksemburg · 1996 Kopenhag · 1997 Selanik · 1998 Stockholm · 1999 Weimar
2000'ler
2000 Reykjavík, Bergen, Helsinki, Brüksel, Prag, Kraków, Santiago de Compostela, Avignon ve Bologna · 2001 Rotterdam ve Porto · 2002 Brugge ve Salamanca · 2003 Graz · 2004 Cenova ve Lille · 2005 Cork · 2006 Patra · 2007 Lüksemburg ve Sibiu · 2008 Liverpool ve Stavanger · 2009 Linz ve Vilnius
2010'lar
2010 İstanbul, Essen, Peç · 2011 Turku, Tallinn · 2012 Guimarães ve Maribor · 2013 Košice, Marsilya · 2014 Umeå, Riga · 2015 Mons, Pilsen · 2016 San Sebastián, Wrocław · 2017 Aarhus, Baf · 2018 Valletta, Leeuwarden · 2019 Filibe
2020'ler
2020-Nisan 2021
Rijeka
Galway
2022
Kaunas
Esch-sur-Alzette
Novi Sad
2023
Veszprém
Timișoara
Eleusis
2024
Tartu
Bad Ischl
Bodø
2025
Nova Gorica / Gorizia
Chemnitz
2026
Oulu
Trenčín
  • g
  • t
  • d
Portekiz Portekiz'deki Dünya Mirasları
Norte
  • Alto Douro Şaraplık Bölgesi
  • Guimarães'in Tarihi Merkezi
  • Porto'nun Tarihî Merkezi, I. Luis Köprüsü ve Serra do Pilar Manastırı
  • Côa Vadisi ve Siega Verde'deki Tarih Öncesi Kaya İşlemeleri*
  • Braga'daki Bom Jesus do Monte Tapınağı
Centro
  • Alcobaça Manastırı
  • Batalha Manastırı
  • Tomar'daki Mesih Manastırı
  • Coimbra Üniversitesi - Alta ve Sofia
Lizbon
  • Sintra Kültürel Peyzajı
  • Jerónimos Manastırı ve Belém Kulesi
  • Mafra Kraliyet Binası - Saray, Bazilika, Manastır, Cerco Bahçesi ve Avcılık Parkı (Tapada)
Alentejo
  • Évora'nın Tarihi Merkezi
  • Elvas Sınır Kasabası Garnizonu ve Tahkimatı
Azorlar
  • Azorlar'daki Angra do Heroísmo Kentinin Orta Bölgesi
  • Pico Adası Bağcılık Kültürü Peyzajı
Madeira
  • Laurisilva
* Portekiz'in diğer bölgeleri ve İspanya ile paylaşılmaktadır.


Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin
  • BNE: XX453713
  • BNF: cb119425236 (data)
  • GND: 4046838-0
  • ISNI: 0000 0001 2180 1032
  • LCCN: n50006403
  • MusicBrainz: 309f8f03-51b5-4640-b4cf-d1a5e022ccf4
  • NARA: 10045677
  • NKC: ge239762
  • NLI: 987007554832305171
  • SUDOC: 027368300
  • VIAF: 139521806
  • WorldCat (LCCN): n50-006403
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Porto&oldid=36874651" sayfasından alınmıştır
Kategoriler:
  • Porto
  • Portekiz'deki Dünya Mirasları
Gizli kategoriler:
  • Sayısal olmayan formatnum bağımsız değişkenlerine sahip sayfalar
  • Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler
  • Otomatik boyutlandırılan çoklu resim kullanılan sayfalar
  • Alan kodu bilgisi içeren yerleşim bilgi kutusu kullanılan sayfalar
  • Tanımlanmamış parametreler içeren yerleşim bilgi kutusu kullanılan sayfalar
  • Webarşiv şablonu wayback bağlantıları
  • Commons kategori bağlantısı Vikiveri'de tanımlı olan sayfalar
  • BNE tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • BNF tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • GND tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • ISNI tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • LCCN tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • MusicBrainz area tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • NARA tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • NKC tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • NLI tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • SUDOC tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • VIAF tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • WorldCat-LCCN tanımlayıcısı içeren Vikipedi maddeleri
  • Sayfa en son 23.06, 6 Mart 2026 tarihinde değiştirildi.
  • Metin Creative Commons Atıf-AynıLisanslaPaylaş Lisansı altındadır ve ek koşullar uygulanabilir. Bu siteyi kullanarak Kullanım Şartlarını ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursunuz.
    Vikipedi® (ve Wikipedia®) kâr amacı gütmeyen kuruluş olan Wikimedia Foundation, Inc. tescilli markasıdır.
  • Gizlilik politikası
  • Vikipedi hakkında
  • Sorumluluk reddi
  • Hukuk & Güvenlik İletişim Noktaları
  • Davranış Kuralları
  • Geliştiriciler
  • İstatistikler
  • Çerez politikası
  • Mobil görünüm
  • Wikimedia Foundation
  • Powered by MediaWiki
Porto
Konu ekle