Norveç Nobel Komitesi
Norveç Nobel Komitesi (Norveççe: Den norske Nobelkomité), Norveç'te 1897[1]'de kurulan organizasyon; bir önceki yıl barış alanında insanlığa en büyük faydayı sağlayan kişi veya kuruluşa Nobel Barış Ödülü'nü vermekle görevlidir.[1]
Nobel Edebiyat Ödülü
[değiştir | kaynağı değiştir]
Nobel Edebiyat Ödülü, İsveç Akademisi tarafından İsveç'in başkenti Stockholm'de verilmektedir.[2] (İsveççe: Nobelpriset i litteratur) Bu ödül, Alfred Nobel'in 1895 yılında isteğiyle ve 1901 yılından itibaren edebiyatçılara alanlarındaki olağanüstü katkıları için, Alfred Nobel'in sözleri ile "bir idealist eğilimi en farklı şekilde ifade eden yazara" verilmeye başlanan Nobel Kimya Ödülü, Nobel Fizik Ödülü, Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü ve Nobel Barış Ödülü ile birlikte beş Nobel Ödülünden birisidir.[3] Alfred Nobel'in sözleri aslında ilk başta birçok tartışmaya neden olmuştur. İsveç dilinde 'idealisk' kelimesi 'idealistik' ve 'ideal' olarak çevrilmektedir. Bu da Lev Tolstoy ve Henrik İbsen gibi dünyaca tanınmış yazarların başlarda yazdıkları yeterince idealistik bulunmadığından ötürü bu ödülü alamamalarına yol açmıştır. Alfred Nobel'in vasiyeti gereği bu ödül Nobel Vakfı tarafından yönetilir ve İsveç Akademisi tarafından her yıl düzenlenen bir ödül töreniyle verilmektedir.[4] Nobel Edebiyat Ödülü ilk kez 1901 yılında verilmiş, bu ödülü Fransa'dan Sully Prudhomme kazanmıştır. Her ödül sahibi, bir madalya, bir diploma ve miktarı yıllara göre değişen nakit para ile ödüllendirilir.[5] Ayrıca yedi defa hiçbir kimseye Nobel Edebiyat Ödülü verilmemiştir (1914, 1918, 1935, 1940–1943).[6]
.jpg)
Komite başkanları
[değiştir | kaynağı değiştir]Komitenin ilk başkanı Bernhard Getz olmuştur. O, 1900–1901 yıllarında bu görevi taşımıştır. Gunnar Jahn iki kez (1941–1943 ve 1945–1966) başkanlık yapmıştır. Komite başkanlarının listesi aşağıdaki gibidir:[7]
- 1900–1901: Bernhard Getz
- 1901–1922: Jørgen Løvland
- 1922–1922: Hans Jacob Horst
- 1922–1941: Fredrik Stang
- 1941–1943: Gunnar Jahn
- 1944–1945: yoktur[8]
- 1945–1945: Carl Joachim Hambro
- 1945–1966: Gunnar Jahn
- 1967–1967: Nils Langhelle
- 1967–1967: Bernt Ingvaldsen
- 1968–1978: Aase Lionæs
- 1979–1981: John Sanness
- 1982–1989: Egil Aarvik
- 1990–1990: Gidske Anderson
- 1991–1999: Francis Sejersted
- 2000–2002: Gunnar Berge
- 2003–2008: Ole Danbolt Mjøs
- 2009–günümüz: Thorbjørn Jagland
2012-2014 devrindeki Üyeleri
[değiştir | kaynağı değiştir]Geçerli üyeler[9]
- Thorbjørn Jagland (d. 1950), İşçi Partisinden seçilmiş eski Meclis Üyesi, Avrupa Konseyi eski Genel Sekreteri ve eski Başbakan. 2009 yılından bu yana Norveç Nobel Komitesi üyesi Başkanı.
- Kaci Kullmann Five (d. 1951), Muhafazakâr Partinin eski Parlamento üyesi ve kabine bakanı. 2003 yılından bu yana Norveç Nobel Komitesi Üyesi, 2009 yılından bu yana Komitenin genel başkan yardımcısı.
- Inger-Marie Ytterhorn (d. 1941), İlerleme Partisi Parlamentodaki eski üyesi. 2000 yılından bu yana Norveç Nobel Komitesi Üyesi.
- Ågot Valle (d. 1945), Sosyalist Sol Partinden seçilmiş eski meclis üyesi. 2009 yılından bu yana Norveç Nobel Komitesi Üyesi.
- Berit Reiss-Andersen (d. 1954), avukat.
Sekreterler
[değiştir | kaynağı değiştir]Komite Norveç Nobel Enstitüsü sekreter tarafından desteklenir. Enstitü başkanı unvanını sekreteri tutar. Sekreter komitenin bir üyesi değildir, sadece Norveç Nobel Enstitüsü'nün bir çalışanıdır. İlk sekreter Christian Lous Lange olmuştur. O, 1901–1909 yıllarında bu görevi taşımıştır. Sekreterlerin listesi aşağıdaki gibidir:[10]
- 1901–1909: Christian Lous Lange
- 1910–1945: Ragnvald Moe
- 1946–1973: August Schou
- 1974–1977: Tim Greve
- 1978–1989: Jakob Sverdrup
- 1990–günümüz: Geir Lundestad
Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b "Nobel Committee - Nobel Peace Prize". nobelpeaceprize.org (İngilizce). 20 Ağustos 2021. 15 Ocak 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2025.
- ^ "Literature Prize". nobelprize.org (İngilizce). 13 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2025.
- ^ "Alfred Nobel–The Man Behind the Nobel Prize". Nobel Foundation. 29 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Eylül 2012.
- ^ "All Nobel Prizes in Literature". 13 Kasım 2002 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Eylül 2012.
- ^ The Nobel Prize. Nobel Foundation. Nobelprize.org/nobel ödülü 28 Mayıs 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Eylül 2012 (İngilizce)
- ^ All Nobel Laureates in Literature. Nobel Foundation. Nobelprize.org/ edebiyat ödülü sahipleri 3 Haziran 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Erişim tarihi 15 Eylül 2012 (İngilizce)
- ^ Fredrik Heffermehl. Nobels vilje. Oslo: Vidarforlaget. ISBN 978-82-7990-074-0., 2008: pp. 60–64 (Norveççe)
- ^ "The Norwegian Nobel Committee 1901-2008". Nobelprize.org. 26 Mayıs 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Eylül 2012.
- ^ "Committee members". Norwegian Nobel Committee. 19 Kasım 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Eylül 2012.
- ^ Heffermehl, 2008: pp. 60–64
Bibliyografya
[değiştir | kaynağı değiştir]- Fredrik Heffermehl (2008) (in Norwegian). Nobels vilje. Oslo: Vidarforlaget. ISBN 978-82-7990-074-0.
- Fredrik Heffermehl (2010). The Nobel Peace Prize. What Nobel really wanted'. Sta Barbara: Praeger. ISBN 978-0-313-38744-9.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Resmî site
- Nobel Ödülü Resmi sitesi13 Aralık 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
