Nobel Ödülü sahibi Afrikalılar listesi

Nobel Ödülü, 1901'den beri Fizik, Kimya, Fizyoloji veya Tıp, Edebiyat ve Barış alanlarındaki başarılar için her yıl verilen uluslararası bir ödüldür. İktisadi Bilimler alanı ödülü 1969'dan beri verilmektedir.^[1] Nobel Ödülleri 800'den fazla kişiye verildi.^[2]

Afrikalılar altı Nobel ödül kategorisinden beşinde ödül aldı: Barış, Fizik, Fizyoloji veya Tıp, Edebiyat ve Kimya. İlk Siyah Afrikalı ödül sahibi, Albert Luthuli 1960 yılında Barış Ödülü'ne layık görüldü ve ödülü alan ilk Beyaz Afrikalı, 1951'de Fizyoloji veya Tıp alanında Max Theiler oldu. En son Ellen Johnson Sirleaf ve Leymah Gbowee, 2011'de Nobel Ödülü'ne layık görüldü.

Nobel Barış Ödülü'nün kayda değer bir sahibi, apartheid yasalarının yürürlükten kaldırılmasında kilit rol oynayan Güney Afrika'nın ilk demokratik olarak seçilmiş başkanı Nelson Mandela'dır (1918 - 2013). 1993 yılında Başkan FW de Klerk ile birlikte Nobel Barış Ödülü'ne layık görüldü.^[3]

İki Afrikalı ödüllü, 1978'de Mısır'dan Anwar Sedat ve 1993'te Güney Afrika'dan FW de Klerk, Nobel Ödülü'ne layık görüldükleri sırada ülkelerinin başkanlarıydı. Sedat, iki ülke arasında barış anlaşmasına varma çabalarından dolayı İsrail Başbakanı Menahem Begin ile birlikte onurlandırıldı. DeKlerk, Afrika Ulusal Kongres' ni yöneten ancak 1994'e kadar Güney Afrika'nın başkanı olmayan Nelson Mandela ile birlikte Nobel Barış Ödülü'ne layık görüldü.

Ödül Kazananlar

Yıl	İsim	Ülke	Kategori	Açıklama
1951	Max Theiler	Güney Afrika	Fizyoloji veya Tıp	Nobel Ödülü kazanmış ilk Beyaz Afrikalı
1957	Camus, AlbertAlbert Camus	Fransa (Cezayir doğumlu)	Edebiyat	Nobel Edebiyat Ödülünü kazanan ilk Beyaz Afrikalı
1960	Luthuli, AlbertAlbert Luthuli	Güney Afrika	Barış	Nobel Ödülü kazanan ilk Siyah Afrikalı
1978	Sadat, Anwar ElAnwar El Sadat	Mısır	Barış	Nobel Ödülü kazanan ilk Mısırlı ve Kuzey Afrikalı
1979	Allan M. Cormack	Güney Afrika	Fizyoloji veya Tıp
1982	Aaron Klug		Kimya
1984	Tutu, DesmondDesmond Tutu		Barış
1985	Claude Simon	Fransa (Madagaskar doğumlu)	Edebiyat
1986	Soyinka, WoleWole Soyinka	Nijerya		Nobel Edebiyat Ödülü'nü kazanan ilk Siyah Afrikalı kişi^[4]
1988	Naguib Mahfouz	Mısır		EdebiyattaNobel Ödülü kazanan ilk Mısırlı ve Kuzey Afrikalı.
1991	Nadine Gordimer	Güney Afrika		Nobel Ödülü kazanan ilk beyaz Afrikalı kadın
1993	Mandela, NelsonNelson Mandela		Barış
1993	F. W. de Klerk		Barış
1997	Claude Cohen-Tannoudji	Fransa (Cezayir doğumlu)	Fizik
1999	Ahmed Zewail	Egypt	Kimya	Kimyada Nobel Ödülü kazanan ilk Mısırlı ve Kuzey Afrikalı.
2001	Annan, KofiKofi Annan	Gana	Barış
2002	Sydney Brenner	Güney Afrika	Fizyoloji veya Tıp
2003	J. M. Coetzee	Güney Afrika	EdebiyatEdebiyat
2004	Maathai, WangariWangari Maathai	Kenya	Barış	Nobel Ödülü kazanan ilk siyah Afrikalı kadın
2005	Mohamed ElBaradei	Mısır
2011	Johnson Sirleaf, EllenEllen Johnson Sirleaf	Liberya
2011	Gbowee, LeymahLeymah Gbowee	Liberya
2018	Denis Mukwege	Kongo Demokratik Cumhuriyeti
2019	Abiy Ahmed	Etiyopya

Kaynakça

^ "Nobel Prize 14 Aralık 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi." (2007), in Encyclopædia Britannica, accessed 14 November 2007, from Encyclopædia Britannica Online:

“ An additional award, the Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel, was established in 1968 by the Bank of Sweden and was first awarded in 1969 ”
^ "All Nobel Laureates". Nobel Foundation. 1 Temmuz 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Mart 2010.
^ "Biography of Nelson Mandela". Nelson Mandela Foundation. 3 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Kasım 2015.
^ "Wole Soyinka Biography". Nobelprize.org. 14 Ağustos 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi.

[Britannica1-1] "Nobel Prize 14 Aralık 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi." (2007), in Encyclopædia Britannica, accessed 14 November 2007, from Encyclopædia Britannica Online:

“ An additional award, the Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel, was established in 1968 by the Bank of Sweden and was first awarded in 1969 ”

[2] "All Nobel Laureates". Nobel Foundation. 1 Temmuz 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Mart 2010.

[3] "Biography of Nelson Mandela". Nelson Mandela Foundation. 3 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Kasım 2015.

[4] "Wole Soyinka Biography". Nobelprize.org. 14 Ağustos 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi.

[1]

[2]

[3]

[4]