Umut Sarıkaya
Umut Sarıkaya | |
|---|---|
| Doğum | 26 Nisan 1980 Divriği, Sivas |
| İkamet | İstanbul |
| Vatandaşlık |  Türkiye |
| Eğitim | Gemi inşaat mühendisliği |
| Mezun olduğu okul(lar) | İstanbul Teknik Üniversitesi |
| Uğraş | Karikatürist · yazar · gemi inşaat mühendisi |
| Etkilendikleri | Ahmet Yılmaz Cem Yılmaz |
Umut Sarıkaya (26 Nisan 1980, Divriği), Türk karikatürist, yazar ve gemi inşaat mühendisi.
Yaşamı
[değiştir | kaynağı değiştir]26 Nisan 1980 tarihinde Sivas'ın Divriği ilçesinde ilkokul öğretmeni bir baba ve işçi annenin çocuğu olarak doğdu.[1] Bir yaşındayken ailesiyle birlikte Sarıyer'in Çayırbaşı mahallesine taşındı.[2][3] Lise hayatını ticaret lisesine gitmek istemesine rağmen babasının isteğiyle Yeni Levent Lisesi'nde fen bilimleri üzerine tamamladı.[1] Bu dönemde abisinin okuduğu Leman sayesinde mizah dergileriyle tanışarak dergiyi takip etmeye başladı ve karikatür çizmeye yöneldi.[2] Lisenin ardından 1996 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi Gemi İnşaatı ve Deniz Bilimleri Fakültesi'nin gemi inşaat mühendisliği bölümüne girdi. Bu dönemde Ahmet Yılmaz ile Cem Yılmaz'dan etkilenerek çizdiği karikatürler ilk defa Leman'ın amatör çizerler köşesinde yayınlanmışsa da Kaan Ertem'den özgün olmadığı eleştirisini aldı.[1][4] Lisans eğitimi süresince[5] amatör olarak Leman'ın yanı sıra HBR Maymun, Aksak Kurbağa, Soytarı, Solak ve Atom'da da çizimleri yayınlandı.[6] 2001 yılında Gemi Kökenli Deniz Kirlenmesi başlıklı bitirme teziyle mezun oldu.[1] Mezuniyetinin ardından kısa dönem askerlik[2] ve terhis olmasını takiben dört ay Tuzla'da gemi mühendisliği yaptı.[1]
2002 yılında "işini sevmesine rağmen sosyal olma zorunluluğu" nedeniyle[5] mühendisliği bıraktı ve Kemik dergisinde çeşitli köşeler hazırlamaya başladı. Ardından Penguen'de Bülent Üstün'ün isim babası olduğu[5] "İşimdeyim Gücümdeyim" adlı karikatür köşesi ve "Benim de Söyleyeceklerim Var" başlıklı yazılarıyla ismini duyurdu. Bu dönemde aynı zamanda İstanbul Üniversitesi Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Enstitüsünde yüksek lisans yapmaya devam etti.[6] 2007'de bir grup arkadaşıyla birlikte Penguen'den ayrılarak Uykusuz'u kurdu[7] ve yüksek lisans eğitimini yarıda bıraktı.[5] 2014'ün sonlarına doğru Uykusuz'dan ayrılarak çizmeye ara verdi. 2015'te tek başına hazırladığı Naber adlı üç aylık dergiyi yayınladı.[8] Sarıkaya hâlen bu dergiyi çıkarmaktadır.
Naber dergisi
[değiştir | kaynağı değiştir] Derginin ilk sayısının kapağı. | |
| Editör | Umut Sarıkaya |
|---|---|
| Kategoriler | Mizah, edebiyat |
| Sıklık | İki aylık |
| Kurucu | Umut Sarıkaya |
| Kuruluş yılı | 2015 |
| İlk sayı | 26 Şubat 2015) |
| Şirket | Naber Dergi Yayın Prodüksiyon Reklamcılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi |
| Ülke | Türkiye |
| Yer | Beşiktaş, İstanbul |
| Dil | Türkçe |
| ISSN | 2149-1887 |
Naber, 2015'te yayın hayatına başlayan mizah dergisi. Türkçe olarak Türkiye'de yayımlanmaktadır.
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]Uykusuz kurucu çizeri ve yazarı Umut Sarıkaya tarafından ilk defa 2008 yılında duyurulan derginin çıkması konusunda o dönem somut bir gelişme yaşanmamıştır.[9][10] Uykusuz'daki köşesinde karikatürlerine ve yazılarına devam eden Sarıkaya 2014 Ekiminde herhangi bir bilgilendirme yapmadan köşesinde çizmeyi bırakarak Naber üzerine çalışmaya başlamıştır.[11] Yeni bir dergi hazırlığında olunduğu ise 10 Şubat 2015 günü dergide yer alan Perpetium Mobile adlı çizgi hikâyenin fragmanının YouTube'da yayınlanmasıyla duyurulmuştur.[12]
Üç aylık bir çalışmanın ardından[9] yalnızca Umut Sarıkaya tarafından yapılan çizim ve yazılan yazılarla hazırlanan dergi 26 Şubat 2015 günü satışa çıkmıştır.[13] İlk gün İstanbul'da dağıtılan dergi ertesi gün ise tüm Türkiye ve Kuzey Kıbrıs'ta satışa çıkmıştır.[14]
Üçüncü sayısı ile birlikte şirketleşen derginin resmî adı Naber Dergi Yayın Prodüksiyon Reklamcılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi halini almıştır.[15]
Format ve yayın politikası
[değiştir | kaynağı değiştir]Üç aylık, süreli mizah yayını olarak hayatına başlayan Naber'in şubat ayında çıkan ilk sayısı 2015 yılının ocak, şubat ve mart aylarını kapsamaktadır.[16] Derginin tek çizeri ve yazarı Umut Sarıkaya olup içeriği de Sarıkaya'nın ilgi alanları çerçevesinde şekillenmektedir.[11] İkinci sayısıyla birlikte yazar ve çizer sayısını artırmayı amaçlayan[17] dergideki ilk farklı çizerler üçüncü sayıdaki "Kral'ın Dönüşü" adlı çizgi hikâye ile Cihan Kılıç ve "Rak Müzik" bölümüne katkıda bulunan Bülent Üstün olmuştur.[18][19] Dergi böylece konuk çizer formatını ilk kez uygulamıştır.[15] Cihan Kılıç, sekizinci sayıda "Bir Cinayetin Anatomisi" hikâyesinin çizeri olarak tekrar dergide yer almıştır.[20]
Dergi içeriği çeşitli yazarların romanlarından derlemelerle oluşturulan çizgi hikâyeler, Sarıkaya'nın yazdığı denemeler, metinler, çizdiği karikatürler ve yaptığı röportajlardan oluşmaktadır. Konuk çizer ve yazarların da eserlerinin yer aldığı dergi 2015 ve 2016'da üç sayı çıkmış, takip eden iki yılda yalnızca iki sayı çıkmıştır. İstikrarlı bir yayın periyotu olmayan derginin formatı da sekizinci sayıyla birlikte değişmiştir. İlk yedi sayı boyunca 48-60 arası değişen sayfa sayısı Türk ekonomisindeki krize bağlı olarak 16'ya inerek aynı zamanda kâğıt kalitesi düşmüş, Kuzey Kıbrıs satışı ile klasik eserlerin çizgi roman uyarlamalarına da son verilmiştir.[21] O zaman değin sırasıyla Anton Çehov'un Perpetuum mobile, Nikolay Vasilyeviç Gogol'ün Portre, Herman Melville'in Kâtip Bartleby, Guy de Maupassant'ın Korkak, Stefan Zweig'in Bir Kadının Yaşamından Yirmi Dört Saat, Joseph Conrad'ın Narcissus'un Zencisi ve Miguel de Unamuno'nun Yaman Adam adlı eserleri çizgiye aktarılmıştır. Altıncı ve yedinci sayıda ₺9'ya çıkarılan fiyat da ₺7 olarak yenilenmiştir. 2019 Ocağında çıkan dokuzuncu sayı ile birlikte de iki aylık yayın hâline gelmiştir.[22]
Kitapları
[değiştir | kaynağı değiştir]- Benim de Söyleyeceklerim Var (ISBN 9789759917029 - 2005, Doğan Kitap)
- Benim de Söyleyeceklerim Var İki (ISBN 9786054173167 - 2009, Mürekkep Basım Yayım)
- İşimdeyim Gücümdeyim (ISBN 9786054173259 - 2011, Mürekkep Basım Yayım)
- Benim de Söyleyeceklerim Var Üç (ISBN 9786054173679 - 2012, Mürekkep Basım Yayım)
- İşimdeyim Gücümdeyim 2 (ISBN 9786054173778 - 2013, Mürekkep Basım Yayım)
- Dünya Klasikleri (ISBN 9786052115664 - 2022, Komikşeyler Yayıncılık)
- Benim de Söyleyeceklerim Var Dört (ISBN 9786052115657 - 2024, Komikşeyler Yayıncılık)
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b c d e Bengi, Derya, (Ed.) (Ağustos 2008). "Umut Sarıkaya: Anarşist, punk, tırt". Roll, 132. ss. 57-61. ISSN 1307-4628.
- ^ a b c Bengi, Derya, (Ed.) (Ağustos 2008). "Umut Sarıkaya: Anarşist, punk, tırt". Roll, 132. s. 8. ISSN 1307-4628.
- ^ Karakaş, Berrin (25 Ekim 2009). "Solu birleştirecek karikatürist!". sabah.com.tr. 17 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mart 2016.
- ^ Ekinci, Elif (11 Aralık 2010). "İnsanlar bir yaştan sonra gülmüyor". radikal.com.tr. 25 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mart 2016.
- ^ a b c d Evren, Şebnem (Kasım 2009). "Umut Sarıkaya: Bir Uykusuz". fotoritim.com. 9 Ağustos 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mart 2016.
- ^ a b Yazıcı, Müjde (5 Ocak 2006). "Onun söyleyecekleri var". radikal.com.tr. 25 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mart 2016.
- ^ "Sessiz, sakin ve komik". Blue Jean, 21. Ağustos 2008. s. 54, 55. 2 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi18 Mart 2015.
- ^ "Naber dergi hazır ve bayilerde". instagram.com. 26 Şubat 2015. 18 Mart 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mart 2015.
- ^ a b "Editörden...". Naber, 1. Ocak-Mart 2015. s. 1. ISSN 2149-1887.
- ^ "Sessiz, sakin ve komik". Blue Jean, 21. Ağustos 2008. s. 54, 55. 2 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi18 Mart 2015.
- ^ a b Umut, Sarıkaya (Ocak-Mart 2015). "Neredeydim ben?". Naber, 1. s. 2. ISSN 2149-1887.
- ^ Perpetium Mobile (Umut Sarıkaya, Anton Çehov) (Rusça). 10 Şubat 2015. 18 Mart 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mart 2015.
- ^ "Naber dergi hazır ve bayilerde". instagram.com. 26 Şubat 2015. 18 Mart 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mart 2015.
- ^ "Umut Sarıkaya'dan Naber". cnnturk.com. 26 Şubat 2015. 6 Mart 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mart 2015.
- ^ a b "Editörden...". Naber, 3. Temmuz-Eylül 2015. s. 44. ISSN 2149-1887.
- ^ "Künye". Naber, 1. Ocak-Mart 2015. s. 51. ISSN 2149-1887.
- ^ "Editörden...". Naber, 2. Nisan-Haziran 2015. s. 50. ISSN 2149-1887.
- ^ Kılıç, Cihan (Temmuz-Eylül 2015). "Kral'ın Dönüşü". Naber, 3. s. 28-33. ISSN 2149-1887.
- ^ "Rak Müzik". Naber, 3. Temmuz-Eylül 2015. s. 40-41. ISSN 2149-1887.
- ^ "Bir Cinayetin Anatomisi". Naber, 8. Ekim-Aralık 2018. s. 16. ISSN 2149-1887.
- ^ "Editörden...". Naber, 8. Ekim-Aralık 2018. s. 2. ISSN 2149-1887.
- ^ "Künye". Naber, 9. Ocak-Şubat 2019. s. 15. ISSN 2149-1887.
Konuyla ilgili yayınlar
[değiştir | kaynağı değiştir]
|
Vikisöz'de alıntılar |
- Altıntop Taş, Gülden (2019). "UMUT SARIKAYA KARİKATÜRÜNE GÖSTERGEBİLİMSEL BİR YAKLAŞIM: "ASIL SINIF SAVAŞI ONLARIN ARASINDA"". 2 (3). Uluslararası Halkbilimi Araştırmaları Dergisi. ss. 146-158. 8 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi8 Aralık 2022.
- Çelik, Adil (2021). "Kültürel Şizofreniden Üretilen Mizah: "Aşkımızın Meyvesi Aytek"". 27 (107). Folklor/Edebiyat. ss. 813-838. 8 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi8 Aralık 2022.
- Uygur, Hatice Kübra; Altıntop Taş, Gülden (2020). "KANLI KOCA OĞLU KAN TURALI KARİKATÜR BANDININ GÖSTERGEBİLİMSEL BİR ÇÖZÜMLEMESİ". 13 (30). Motif Akademi Halkbilimi Dergisi. ss. 614-635. 8 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- Yılmaz, Berk (2022). "UMUT SARIKAYA'NIN KARİKATÜRLERİNDE KÖROĞLU'NUN YENİDEN YARATIMI". 15 (38). Motif Akademi Halkbilimi Dergisi. ss. 366-378. 8 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi8 Aralık 2022.