Objektif (fotoğrafçılık)

Fotoğrafik bir lens: Canon EF 50mm F1.4 USM, bir prime lens (tek odak uzaklığı olan) ve normal lens örneği

Kutu fotograf makinesi çalışma prensibi. Bir nesnenin ışık ışınları bir görüntü oluşturmak üzere bir delikten geçiyor

35mm Nikon objektifi

Objektif veya lens, fotoğraflanacak konunun odak noktasında film emülsiyonuna veya sensöre, ışığın iletilerek görüntünün oluşmasını sağlayan, mercek veya mercekler topluluğudur. Objektifin fikir babası Aristo olarak bilinir. Fakat yaptığı düzeneği kaydedebilecek film ancak 18. yüzyılda icat edilebilmiştir.

Objektif genellikle objektif grubundan görüntü düzlemine olan mesafeyi ayarlayarak veya objektif grubunun elemanlarını hareket ettirerek odaklanır. Performansı artırmak için bazı objektiflerde, objektif odaklanırken gruplar arasındaki mesafeyi ayarlayan bir kam sistemi bulunur. Üreticiler buna farklı isimler vermektedir: Nikon buna CRC (yakın mesafe düzeltmesi); Canon buna yüzer sistem; Hasselblad ve Mamiya ise FLE (yüzer lens elemanı) adını vermektedir.

1951 USAF çözünürlük testi tablosu, bir merceğin çözümleme gücünü ölçmenin bir yoludur. Malzemenin, kaplamaların ve yapının kalitesi çözünürlüğü etkiler. Lens çözünürlüğü nihai olarak kırınım ile sınırlıdır ve çok az sayıda fotoğraf lensi bu çözünürlüğe yaklaşır. Bunu yapanlar “kırınım sınırlı” olarak adlandırılır ve genellikle son derece pahalıdır.

Fotograf makinesine bir lens kalıcı olarak sabitlenmiş olabilir ya da farklı odak uzaklıklarında, diyaframlarda ve diğer özelliklerdeki lensler fotograf makinesi üzerinde değiştirilebilir olabilir. Bir objektifin kalitesi milimetrekare'ye düşürebildiği ışık miktarı ile ölçülür. En fazla ışık geçiren ve odak noktasına düşüren objektif en kalitelisidir. Işığı az kıran ve genellikle mavi objektifler ışığı daha fazla geçirir. Objektifin kalitesini (mercek kalitesini) belirleyen iki unsur vardır.

1. Odak uzaklığı: Objektifin odak uzaklığı büyüdükçe odak noktasına düşebilecek ışık miktarı genellikle azalma eğilimi gösterir.
2. Objektif çapı: Objektifin çapı büyüdükçe ışık objektife giren ışık artacağı için, odak noktasındaki ışık da fazla olacaktır.

Odak uzaklığına göre objektifler

• Kısa odaklı objektifler: Geniş açılı objektiflerdir, genellikle 65 derece ve daha fazlasını görürler. Odak noktasına düşürdükleri saha alanı geniştir, hedef odağa küçük olarak düşer.
• Orta odaklı objektifler: Orta açalı objektiflerdir. Görüş açıları 65-40 derece arası olanlardır. Bu objektiflerde odağa düşen saha büyüklüğü ve hedef büyüklüğü normal boydadır. *Portrelerde sıklıkla tercih edilirler.
• Uzun odaklı objektifler: Teleobjektifler olarak adlandırılır. Görüş açıları 40 dereceden daha azdır. Bu objektiflerde odak noktasına düşen saha küçük, hedef olarak nispeten büyüktür. Uzak konular için tercih edilirler.

Görüş açısı

Fotoğraf makineleri kullandıkları objektiflere göre belli bir genişlikte açıyla kadraj oluşturur. Her objektifin aynı konuya aynı uzaklıktan bakarken gördüğü alan odak uzaklığı ile değişir. Odak uzaklığı büyük olan Objektifler dar açıyla baktıkları için daha küçük alanlar görürler. Bunlara Teleobjektif denir. Odak uzaklğı küçük olan objektifler ise daha geniş alana baktıkları için, daha büyük bir alanı Sensör'e düşürür. Dijital fotoğraf makinelerinde sensör boyutları küçük olan makineler (Krop faktörlü makineler), aynı objektif ile Sensörü büyük olan (Krop faktörsüz makineler) objektiflerden daha dar alan görür. Özetle Sensörü büyük olan makineler daha geniş alana bakarlar, odak uzaklığı büyük olan objektifler daha dar alana bakarlar.

Ayrıca bakınız

• Teleobjektif (fotoğrafçılık)