Kuzey Almanya Konfederasyonu
Kuzey Almanya Konfederasyonu Norddeutscher Bund (Almanca) | |||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1866–1871 | |||||||||||||||
 Avrupa'daki Kuzey Almanya Konfederasyonu'nun 1870 civarındaki bir haritası. | |||||||||||||||
 Kuzey Almanya Konfederasyonu (kırmızı), Alman İmparatorluğu kurulurken katılanlar (turuncu) | |||||||||||||||
| Tür | Federasyon | ||||||||||||||
| Başkent | Berlin | ||||||||||||||
| Yaygın dil(ler) | Almanca, Aşağı Almanca, Danca, Lehçe, Kaşupça, Silezyaca, Çekçe, Yukarı Sorbca, Aşağı Sorbca, Polapça, Litvanca, Yidiş, Fransızca, Felemenkçe | ||||||||||||||
| Resmî din | Çoğunluk: Protestanlık Azınlık: | ||||||||||||||
| Demonim | Kuzey Alman | ||||||||||||||
| Hükûmet | Konfederal parlamenter yarı başkanlık anayasal monarşi | ||||||||||||||
| Başkan | |||||||||||||||
| |||||||||||||||
| Şansölye | |||||||||||||||
| |||||||||||||||
| Yasama organı | Çift meclisli | ||||||||||||||
| Federal Konsey | |||||||||||||||
| Reichstag | |||||||||||||||
| Tarihî dönem | Yeni Sömürgecilik | ||||||||||||||
| |||||||||||||||
| Para birimi | Vereinsthaler | ||||||||||||||
| |||||||||||||||
| Makale serilerinden |
| Almanya tarihi |
|---|
 |
Kuzey Almanya Konfederasyonu (Almanca: )[1], başlangıçta Prusya Krallığı öncülüğünde Ağustos 1866’da tesis edilen bir Alman askerî ittifakıydı ve ertesi yıl içinde bir konfedere devlete (fiilen bir federal devlet) dönüştürülerek Temmuz 1867’den Aralık 1870’e kadar varlığını sürdürdü. Almanya'nın birleşmesi sürecinde bir dönüm noktası teşkil eden bu yapı, günümüzde Almanya Federal Cumhuriyeti adıyla bilinen modern Alman ulus-devletinin ilk kesintisiz hukukî selefi olarak kabul edilmektedir.[2]
Konfederasyon, 1866 Avusturya-Prusya Savaşı’nda Prusya’nın kazandığı zaferin ardından, iki dükalık (Schleswig-Holstein) üzerindeki hükümranlık mücadelesinin neticesinde varlık kazandı. Bu savaş, Prag Barışı (1866) ile sonuçlandı; bu antlaşmada Prusya, Avusturya İmparatorluğu öncülüğündeki mevcut Alman Konfederasyonunun feshedilmesini Avusturya ve müttefiklerine kabul ettirerek, Küçük Almanya modeline göre Kuzey Almanya’da bir federal devlet biçiminde Alman birliğine giden yolu açtı ve bu devlet, sade askerî bir ittifak ile, Kuzey Almanya Konfederasyonu Antlaşması uyarınca Ağustos 1866’da ilan edildi. Bu yapının ilk federal anayasası, Prusya Kralı’nın devlet başkanı sıfatıyla (Almanca: Bundespräsidium) makamını üstlendiği anayasal bir monarşi şeklinde düzenlenmiş olup, 1 Temmuz 1867 tarihinde kabul edildi.[3]
Yasalar, ancak evrensel erkek oy hakkına dayalı bir parlamento olan Reichstag ile eyaletlerin temsil organı olan Alman Federal Meclisi'nin onayıyla yürürlüğe konulabiliyordu. Konfederasyonun ilk üç buçuk yıllık döneminde, muhafazakâr-liberal iş birliği, (Kuzey) Almanya’nın hukuk ve altyapı alanlarında birleştirilmesine yönelik önemli adımlar attı. Bu dönemde tasarlanan siyasal sistem ve siyasal partiler, 1870 sonrasında da esas itibarıyla aynı kaldı.
Kuruluşundan kısa bir süre sonra, Kuzey Almanya Konfederasyonu ile İkinci Fransız İmparatorluğu arasında, Fransa İmparatoru III. Napolyon’un yönetimindeki Paris hükümetiyle gerginlik baş gösterdi. 1870 yazında, İspanya tahtı için yeni bir kral belirlenmesi üzerine çıkan anlaşmazlık, 1870-71 Fransa-Prusya Savaşına evrildi. Bu sırada, ilk kurulan Konfederasyon yaklaşık 30 milyon nüfusa sahipti ve bu nüfusun %80’i Prusya sınırları içinde yaşıyordu; bu da, ileride kurulacak Alman İmparatorluğu nüfusunun yaklaşık %75’ine tekabül etmekteydi. Bu koşullar altında, daha önce Konfederasyon’a karşı bir tutum sergileyen Güney Alman devletlerinden Baden, Hessen-Darmstadt, Württemberg ve Bavyera nihayetinde Konfederasyon’a katılma kararı aldılar.[4]
Bunu takiben, 1 Ocak 1871’de kısa ömürlü yeni bir anayasa yürürlüğe girdi ve başlangıç kısmı ile 11. maddesinde "Alman İmparatorluğu"nun kurulduğu ilan edildi. Ancak bu anayasa yalnızca dört ay süreyle yürürlükte kaldı. Fransa’ya karşı kazanılan zaferin ardından, Versay Sarayı’ndaki Aynalar Salonu’nda, Alman prensler ve üst düzey askerî komutanlar, I. Wilhelm’i “Alman İmparatoru” ilan ettiler.[5]
Konfederasyon’dan İmparatorluk’a geçiş süreci, Alman İmparatorluğu Anayasasının 4 Mayıs 1871 tarihinde yürürlüğe girmesiyle tamamlandı; bu anayasa, monarşinin sona erdiği tarihe dek yürürlükte kaldı. Fransa ise imparatorluğu, 10 Mayıs 1871 tarihli 1871 Frankfurt Antlaşması ile resmen tanıdı.[6][7]
Konfederasyon üyeleri
[değiştir | kaynağı değiştir]Kuzey Almanya Konfederasyonu'nu meydana getiren krallık ve düklükler şöyle sıralanıyordu:
- Prusya Krallığı ve Lauenburg Dükalığı
- Saksonya Krallığı
- Mecklenburg-Schwerin Büyük Dükalığı
- Mecklenburg-Strelitz Büyük Dükalığı
- Oldenburg Büyük Dükalığı
- Saksonya-Weimar-Eisenach
- Braunschweig Dükalığı
- Saksonya-Meiningen
- Saksonya-Altenburg
- Saksonya-Coburg ve Gotha
- Anhalt
- Schwarzburg-Rudolstadt Prensliği
- Schwarzburg-Sondershausen Prensliği
- Waldeck Prensliği
- Reuss Yaşlı Kolu Prensliği
- Reuss Genç Kolu Prensliği
- Schaumburg-Lippe Prensliği
- Lippe Prensliği
- Hür Hansa Birliği üyesi Hamburg
- Hür Hansa Birliği üyesi Lübeck
- Hür Hansa Birliği üyesi Bremen
- Ayrıca, Hessen Büyük Dükalığı'nın Main nehrinin kuzeyinde kalan kısmı
Ayrıca Bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]Dipnot
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Alternatif bir çeviri "Kuzey Almanya Federasyonu"dur. Almanca Bund terimi, Alman anayasal tarihinde (a) 1815 Alman Konfederasyonu gibi devletler birliği anlamındaki konfederasyonlar (Almanca Staatenbund) için, ancak aynı zamanda (b) Almanya Federal Cumhuriyeti veya Amerika Birleşik Devletleri gibi federal devletler (Almanca Bundesstaat ya da Föderaler Staat) için de kullanılır.
- ^ Bakınız: Michael Kotulla: Deutsche Verfassungsgeschichte. Vom Alten Reich bis Weimar (1495–1934). Springer, Berlin 2008, s. 526. R. Stettner, içinde: H. Dreier (ed.), Grundgesetz-Kommentar, cilt 2, ikinci baskı 2006, Madde 123, Rn. 14. Bernhard Diestelkamp: Rechtsgeschichte als Zeitgeschichte. Historische Betrachtungen zur Entstehung und Durchsetzung der Theorie vom Fortbestand des Deutschen Reiches als Staat nach 1945. İçinde: Zeitschrift für Neuere Rechtsgeschichte 7 (1985), s. 187 ve devamı.
- ^ Michael Kotulla: Deutsche Verfassungsgeschichte. Vom Alten Reich bis Weimar (1495–1934). Springer, Berlin 2008, s. 487–489.
- ^ Michael Kotulla: Deutsche Verfassungsgeschichte. Vom Alten Reich bis Weimar (1495–1934). Springer, Berlin 2008, s. 525–527.
- ^ Die Reichsgründung 1871 (İmparatorluğun Kuruluşu, 1871), Lebendiges virtuelles Museum Online, erişim tarihi: 22.12.2008. Almanca metinden çeviri: [...] I. Wilhelm’in arzusu üzerine, Brandenburg Hanedanı’nın 18 Ocak 1701’de krallığa yükselişinin 170. yıldönümünde, Versay Sarayı’ndaki Aynalı Salon’da toplanan Alman prensleri ve yüksek rütbeli askerî yetkililer I. Wilhelm’i Alman İmparatoru ilan ettiler.
- ^ Crankshaw, Edward. Bismarck. New York, The Viking Press, 1981, s. 299.
- ^ Ernst Rudolf Huber: Deutsche Verfassungsgeschichte seit 1789. Cilt III: Bismarck und das Reich. 3. baskı, W. Kohlhammer, Stuttgart [ve diğerleri] 1988, s. 747.
.svg){kind=small} Kuzey Almanya Konfederasyonu'nun eyaletleri (1867–1871) | ||
|---|---|---|
| Krallıklar |  | |
| Büyük dukalıklar | ||
| Dukalıklar | ||
| Prenslikler | ||
| Şehir devleti | ||
