Kompakt floresan ampul


Kompakt floresan lamba (compact fluorescent lamp, CFL), enerji tasarruflu lamba ve kompakt floresan tüp olarak da adlandırılır ve akkor ampulün yerine kullanılmak üzere tasarlanmış bir floresan lambadır; bazı türleri akkor ampuller için tasarlanmış aydınlatma armatürlerine uyar. Lambalar, akkor ampulün boşluğuna sığacak şekilde kavisli veya katlanmış bir tüp ve lambanın tabanında kompakt bir elektronik balast kullanır.
Aynı miktarda görünür ışık veren genel amaçlı akkor lambalara kıyasla, kompakt floresan lambalar (CFL'ler) dörtte bir ila üçte bir oranında daha az elektrik enerjisi kullanır ve sekiz ila on beş kat daha uzun ömürlüdür. Bir CFL'nin satın alma fiyatı akkor lambaya göre daha yüksektir, ancak lambanın ömrü boyunca elektrik maliyetlerinde satın alma fiyatının beş katından fazla tasarruf sağlayabilir.[1] Tüm floresan lambalar gibi, CFL'ler de cıva içerir, bu da bertarafını zorlaştırır.[2] Birçok ülkede hükümetler, CFL'lerin normal çöplerle birlikte atılmasını yasaklamıştır. Bu ülkeler, CFL'ler ve diğer tehlikeli atıklar için özel toplama sistemleri kurmuştur.
Çalışma prensibi diğer floresan aydınlatmalarda olduğu gibi aynıdır: cıva atomlarına bağlı elektronlar, daha düşük bir enerji seviyesine dönerken ultraviyole ışık yayacakları durumlara uyarılır; yayılan bu ultraviyole ışık, floresan kaplamaya çarptığında görünür ışığa dönüştürülür.
CFL'ler, akkor lambalardan farklı bir spektral güç dağılımı yayar. Geliştirilmiş fosfor formülasyonları, CFL'ler tarafından yayılan ışığın algılanan rengini iyileştirmiştir; öyle ki bazı kaynaklar, en iyi "yumuşak beyaz" CFL'leri öznel olarak standart akkor lambalara renk bakımından benzer olarak değerlendirmektedir.[3]
Lümen faktörü
[değiştir | kaynağı değiştir]Genel olarak ampuller için tükettiği güç (watt) dikkate alınır. Önemli olan ne kadar ışık ürettiği ve hatta kullandığı güce karşılık ne kadar ışık ürettiğidir. Verimlilik hesapları bu mantıkla yapılmaktadır.
Işık şiddetine lümen denir ve iyi bir ampulden watt başına en az 50 lümen (50 lümen/watt) ışık üretmesi beklenir. 100 wattlık akkor ampul 1350 lümen ışık üretir. Verimliliği 13.5 lümen/watt'tır. Tasarruflu ampuller ise 1350 lümen ışığı sadece 20 watt elektrikle üreterek 67.5 lümen/watt verimliliğini sağlar.
Kullanım ömrü
[değiştir | kaynağı değiştir]Tasarruflu ampuller akkor ampullere göre yaklaşık 10-12 kat daha pahalıdırlar. Bununla birlikte fiyata aldanmak da yanlış olur. Ortalama akkor ampul 500 saat ömre sahipken, tasarruflu ampuller 8000 - 10000 saat ömre sahiptirler. Bu da 16-20 kat daha uzun ömür demektir. Böylece sadece elektrik tasarrufu değil aynı zamanda fiyat olarak da yarı yarıya kârlıdırlar.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "Compact Fluorescent Light Bulbs". Energy Star. 2008-09-16 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2010-09-30.
- ^ Shogren, Elizabeth (15 February 2007). "CFL Bulbs Have One Hitch: Toxic Mercury". NPR. National Public Radio. Erişim tarihi: 2007-02-15.
- ^ Masamitsu, Emily (May 2007). "The Best Compact Fluorescent Light Bulbs: PM Lab Test". Popular Mechanics. April 26, 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2007-05-15.