Kitanaura
 Kitanaura antik kenti | |||||||||
  Kitanaura Türkiye haritasındaki konumu. | |||||||||
| Konum | Gölcük, Kumluca, Antalya, Türkiye | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Bölge | Likya | ||||||||
| Koordinatlar | 36°38′51″K 30°21′59″D / 36.64750°K 30.36639°D | ||||||||
| Tür | Yerleşim yeri | ||||||||
| Sit ayrıntıları | |||||||||
Kitanaura
 | |||||||||
Kitanaura (Grekçe: Κιτάναυρα)[1] veya Kithanaura, Likya'da yer alan antik bir şehirdir. Kalıntıları, Antalya ilindeki Kumluca ilçesine Gölcük Mahallesi Saraycık mevkii kuzeyindeki tepe ve yamaçlarında yer almaktadır.
Tarihi
[değiştir | kaynağı değiştir]Şehrin tarihi, antik yazarlar tarafından hiç bahsedilmediği için büyük ölçüde bilinmemektedir. Yalnızca şehrin kalıntıları bazı bilgiler sağlamaktadır. Şehir surlarının en eski evresi Helenistik döneme, son evresi ise Bizans dönemine tarihlendirilmektedir.
Şehirde tespit edilen beş kilise nedeniyle, Geç Antik Çağ'da Hristiyanlığın yayılmasıyla birlikte şehrin muhtemelen daha da önem kazandığı düşünülmektedir.[2]
Arkeolojik araştırmalar
[değiştir | kaynağı değiştir]T. A. B. Spratt, 1842 yılında iki gün boyunca sit alanını ziyaret ederek kitabeleri kopyalamış ve bir plan çizmiştir. Şehrin adını gösteren herhangi bir kalıntı bulamamış, ancak buranın Marmara veya Apollonia[3] olabileceğinden şüphelenmiştir. Günümüzde Marmara antik kenti bulunmuş ve Apollonia ise Likya'nın batısında, çok uzak bir yerde keşfedilmiştir.
Antalya Müzesi'ndeki sikkeler üzerinde 1998 yılında yapılan bir çalışma, Kitanaura adının tespit edilmesini sağlamıştır. Şehrin adı ayrıca, 1993 yılında Patara'da kazılan bir Roma mil taşı olan Miliarium Lyciae üzerinde de geçmektedir. Bu mil taşındaki yazıtlar, MS 1. yüzyılda yer adlarını ve mesafelerini vermektedir. Yazıtlara göre, Kitanaura'nın İdebissos'a 17-18 km mesafede olduğu belirtilmektedir. Bu bilgi, şehrin kesin konumunun belirlenmesini mümkün kılmıştır.[2]
Kitanaura, 2004-2005[4] ve 2006-2007 yıllarında Nevzat Çevik'in liderliğindeki Akdeniz Üniversitesi'nden bir ekip tarafından detaylı bir şekilde incelenmiştir.[2]
Şehir
[değiştir | kaynağı değiştir]Kitanaura'nın akropolisi, doğu-batı yönünde uzanan bir tepenin üzerinde yer alır ve güneyi ile batısı, yapı kalıntıları ile çevrilidir. Akropolis'in batı ve kuzey tarafları sarp kayalıklarla kaplıyken, güney tarafında daha az dik bir kaya eğimi bulunur. Akropolisi korumak için yapılan surlar, güneybatı tarafından doğu ve kuzey tarafına doğru uzanmaktadır. Bu surlar 1,30 m kalınlığında olup, bazı yerlerde 5 ila 6 m yüksekliğe kadar korunabilmiştir.[2]
Akropolisin güneybatı köşesinde bir bazilika kalıntıları bulunmuştur. Bir başka büyük bazilika da merkeze yakın bir yerde duruyordu.
En iyi durumda günümüze ulaşan yapı, bir hamam-jimnazyum kompleksidir. Bu kompleks, akropolise güneybatı girişinin eteklerinde yer alır ve bir palaestra (güreş alanı) ile altı bölümden oluşuyordu. Bu hamamın yapım kalitesi ve boyutu, Likya'da nispeten uzak bir bölgede bulunan orta büyüklükteki bir şehir için oldukça dikkat çekicidir.
700 m²'lik boyutuyla bu yapı, Likya'nın en büyük şehirlerinden ikisi olan Patara'daki merkezi hamamın (315 m²) ve Ksanthos'taki güney hamamının (295 m²) iki katından daha fazladır. Hamamların boyutları hem şehrin nüfusundan hem de dışarıdan gelen geçici ziyaretçi sayısından etkilenirdi. Hamamların, gezginler tarafından kullanılan yolların kesiştiği bir noktada yer alması, tesisin birçok geçici ziyaretçiye de hizmet verdiğini düşündürmektedir.[5]
Orman yolunun batı tarafındaki tepeden hamama doğru uzanan, düzensiz kesme bloklardan yapılmış devasa bir duvar kalıntısının, muhtemelen su kemerine (su yolu) ait olduğu düşünülmektedir.
Akropolisin güneyinden başlayıp daha sonra kuzeye dönerek akropolisi batıdan geçen bir yolun iki yanında nekropoller (mezarlıklar) bulunmaktadır. Akropolisin güneyinde ise bir heroon (kahraman mezarı) yer almaktadır.[2]
Daha fazla okuma
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ NİHAL TÜNER (2002). "LYKIA 'NIN YERLEŞIM COÖRAFYASINDA YENI LOKALİZASYONLAR". Likya İncelemeleri I. Istanbul: 70.
- ^ a b c d e Çevik, Nevzat (2008). "Northeast Lycia. The New Evidence - The Results from the past ten years from the Bey Mountains Surface Surveys". Adalya. Cilt 11. ss. 189-233. 31 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi12 Ağustos 2025.
- ^ Spratt, T. A. B.; Forbes, Edward (1847). Travels in Lycia, Milyas and the Cibyratis. 1. London: John van Voorst. ss. 174–176, 202–205.
- ^ Kızgut, İsa; Pimouguet-Pédarros, Isabella; Bulut, Süleyman; Özdilek, Banu; Çevik, Nevzat (2008). "Surveys in the Beydağları in 2007: Kitanaura" (PDF). Yüzey Araştirma Raporlari. Cilt 6. ss. 100-104. 12 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi20 Mayıs 2013.
- ^ Tıbıkoğlu, H. Onur; Akalin, Emrah (2007). "An unknown bath-gymnasium at Kithanaura". Aygün, Çiğdem Özkan (Ed.). SOMA 2007: Proceedings of the XI Symposium on Mediterranean Archaeology, Istanbul Technical University, 24–29 April 2007. Oxford, England: Archaeopress. ss. 374-379. ISBN 978-1-4073-0382-6. 31 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ağustos 2025.
| Otorite kontrolü |
|
|---|
