Kerbela

Kerbela كربلاء
Şehir
Kerbela Kerbela'nın Irak'taki konumu
Ülke	Irak
İl	Kerbela ili
Rakım	28 m
Nüfus  (2014)
• Toplam	690.100
Zaman dilimi	UTC+03.00 (DAS)

Kerbela (Arapça: كربلاء‎; Karbalā'), Irak'ın merkezindeki önemli bir şehirdir. Kerbela ili'nin başkentidir. 2024 yılında tahmini 691.100 kişilik nüfusuyla Kerbela, Bağdat'tan sonra Irak'ın merkezindeki ikinci büyük şehirdir. Şehir, Razzaza Gölü olarak da bilinen Milh Gölü'nün birkaç kilometre doğusunda yer almaktadır. Kerbela, Şii İslam'ın başlıca siyasi, manevi ve kültürel merkezlerinden biridir.

Şehir, en çok 680 yılında Hüseyin ibn Ali ve aralarında silahlı kadınların da bulunduğu birkaç düzine takipçisi ile Ömer ibn Sa'd'ın komutasındaki birkaç bin asker arasında gerçekleşen Kerbela Savaşı'nın yeri olarak bilinir. Bu savaş, yerel vali Ubeydullah ibn Ziyad'ın emriyle Yazid ibn Mu'aviye'nin emriyle gerçekleşmiştir. Kısa süre sonra Kerbela, dünyanın dört bir yanındaki Şii Müslümanlar için önemli bir hac merkezi haline gelmiştir. 1258'de Bağdat'ın düşmesinden sonra Kerbela, Hülâgû Han liderliğindeki Moğol İmparatorluğu'nun kontrolüne geçti. Şehir, ardı ardına birçok imparatorluğun yönetimi altında kaldı. Kerbela, Birinci Suudi Devleti'nin istilasından sonra yarı özerklik statüsüne sahipti. 1843'te Kerbela, Osmanlı birlikleri tarafından kuşatıldı. 1915'te Kerbela, Osmanlıları şehirden çıkaran bir ayaklanmanın merkezi oldu.

İmam Hüseyin ve Abbas türbelerinin varlığıyla Kerbela, Şii mezhebi için kutsal bir şehir olarak kabul edilir. Milyonlarca Şii, yılda iki kez bu yeri ziyaret eder. Hüseyin ve Abbas'ın şehadeti, şehirde her yıl yaklaşık 100 milyon Şii tarafından anılır. Hüseyin'in ölüm yıldönümü olan Aşura'yı (Muharrem ayının onuncu günü) anmak için 34 milyona kadar hacı şehri ziyaret ediyor, ancak asıl etkinlik Aşura'dan sonraki 40. gün olan Erba'in'dir ve bu günde 40 milyona kadar kişi mezarları ziyaret ediyor. Hacıların çoğu yürüyerek seyahat ediyor ve Irak'ın dört bir yanından ve 56'dan fazla ülkeden geliyor.

Etimoloji

Kerbela kelimesinin kökeni ile ilgili olarak birçok iddia ortaya atılmıştır. Birçok kimse tarih öncesi Asur lisanında (Akadca) karb (yakın) ve ala (Aramice: Allah) kelimelerinden türediğine inanır. Bununla birlikte aralarında coğrafyacı Yakut el-Hamavi'nin de bulunduğu bir grup Arapça karbalat (yumuşak toprak) kökeninden geldiğine inanmaktadır.

İklim

Kerbela iklimi
Aylar	Oca	Şub	Mar	Nis	May	Haz	Tem	Ağu	Eyl	Eki	Kas	Ara	Yıl
Ortalama en yüksek sıcaklık (°C)	15,7	18,8	23,6	30,6	36,9	41,5	43,9	43,6	40,2	33,3	23,7	17,6	30,8
Ortalama sıcaklık (°C)	10,6	12,9	17,4	23,9	29,7	33,9	36,4	35,9	32,3	26,2	17,7	12,3	24,1
Ortalama en düşük sıcaklık (°C)	5,4	7,0	11,2	17,1	22,5	26,3	28,8	28,2	24,3	19,0	11,6	6,9	17,4
Ortalama yağış (mm)	17,6	14,3	15,7	11,5	3,5	0,1	0,0	0,0	0,3	4,1	10,5	15,3	92,9
Kaynak: Dünya Meteoroloji Örgütü (Birleşmiş Milletler)