Kami (Şintoizm)
Kami (神) Şintoizmde ve Japon mitolojisinde tanrılara, doğaüstü varlıklara, kutsal güçlere ve ruhlara verilen ad.
Şintoizme göre evren, üç boyuttan oluşur. Kamiler göksel ovada, iblisler yer yeraltı dünyasında yaşarken, insanlar orta dünyada, görünen ve görünmeyen varlıkların bir arada yaşar. İnsanların, doğanın ruhları olan kamiler ile barış ve uyum içinde yaşaması esastır.[1]
Kami, hayat için önemli olan herşeyi temsil edebilir. Bir yandan rüzgâr, yağmur, ağaç, dağ, ırmak gibi doğal varlıklar ve doğal olaylar, diğer yandan ataların ruhları kami ile temsil edilir. Çok sayıda kamiden bazısı yerel olup, sadece belirli bir yerin ruhu veya koruyucusu iken diğerleri daha geneldir.
Özellikleri ve güçleri açısından farklılık gösteren pek çok kami vardır. Kamilerin kimisi iyi, kimisi kötü, kimisi ise ne iyi ne kötüdür. Kamilerin bazısı, dünyanın yaratılışından beri aktif ve aşkın nitelikte (örneğin, güneş tanrıçası Amaterasu) iken, diğer bazıları, hayattayken topluma faydalı işler yapıp halk tarafından sevilen bazı kişilerin ruhlarıdır. Kamilerin bazısı insanlar kendilerini mutlu ettiğinde iyi, yanlış davrandığında kötü olur ancak insanların davranışlarından bağımsız olarak kötü olan kamiler de vardır.[2]
Başlıcaları
[değiştir | kaynağı değiştir]Amaterasu: Güneş tanrıçası ve Japon imparatorluk ailesinin atası. Işığın, doğurganlığın ve yaşamın kaynağı olduğunu inanılır. Japonya'nın en kutsal tapınağı olan Ise Büyük Tapınağı, Amaterasu'ya adanmıştır.
Tsukuyomi: Ay tanrısı. Amaterasu'nun kardeşidir. Geceyi ve ayın döngülerini kontrol ettiğine inanılır.
Susanoo: Fırtına ve deniz tanrısıdır. Amaterasu ve Tsukuyomi'nin kardeşidir. Yaratıcı güçlere de, yıkıcı güçlere de sahiptir. Doğa olayları ve savaşlarla ilişkilendirilir.
Inari: Pirinç tarımıyla, refahla ve tilkilerle ilişkilendirilir. Japonya'da ona adanmış olan binlerce tapınak vardır. Özellikle iş dünyasında ve tarımda koruyucu olduğuna inanılır. İnari tapınakları kitsune heykelleri ile donatılmıştır ve bir tür saygı işareti bu heykellere kırmızı adak örtüleri bağlanır.
Raijin ve Fujin: Kardeş olan bu iki tanrıdan Raijin, fırtına ve şimşek tanrısı, Fujin ise rüzgar tanrısıdır. Doğal afetlerin ve hava olaylarının kontrolünü temsil ederler.
Ebisu: Balıkçılık, ticaret ve refah tanrısıdır. Yedi Şans Tanrısı'ndan biridir. Japonya'daki dükkan, lokanta ve iş yerlerinde Ebisu'nun elinde olta, sırtında veya koltuğunun altında kırmızı bir balık ile tasvir edildiği figürlere sıklıkla rastlanır.
İzanagi ve İzanami:Yaratılışın dişi ve erkek tanrılarıdırlar. Hem iki kardeş, hem de karı-koca olduklarına inanılır.
Özellikleri
[değiştir | kaynağı değiştir]Kamilerin beş tanımlayıcı özelliği bulunur:
1) Çifte ruh: Kami'lerin iki ruhu vardır: biri nazik (nigi-mitama), diğeri girişken (ara-mitama).
Saygı gördüklerinde besleyip sevebilirler, göz ardı edildiklerinde ise yıkım ve uyumsuzluğa neden olabilirler. Kami'lerin lütfunu kazanmak ve gazaplarından kaçınmak için onları yatıştırmak gerekir.
2) Görünmezlik: Kami'ler insan alemine görünmezler. Bunun yerine, kutsal yerlerde, doğal olaylarda veya onlardan kutsanma talep eden kişilerde, yaptıkları ritüeller sırasında bulunurlar.
3) Hareketlilik: Bir yerde sabit değildirler, ibadet yerlerini ziyaret ederler. Gittikleri yerlerde sonsuza dek kalmazlar.
4) Çeşitlilik: Birçok farklı kami çeşidi vardır. Kojiki'de listelenen 300 farklı türde kami vardır ve bunların hepsinin işlevleri farklıdır; örneğin rüzgar kamisi, giriş kapılarının kamisi ve yolların kamisi gibi.
5) Koruyuculuk: Tüm kamilerin çevrelerindeki insanlara karşı farklı nitelikte bir koruyuculuk görevi vardır. İnsanlardan kamileri mutlu etmeleri beklenirken, kamilerden de insanlara yönelik yükümlülüklerini yerine getirmeleri beklenir.
İbadet
[değiştir | kaynağı değiştir]Kamiler, Şintoizm’de ibadetin temel unsurudur. Bayramlarda ve ihtiyaç duyulan diğer zamanlarda cinca denilen mabetlere gidilerek dua edilir ve şükran ifade edilir. Kamiler saf ve temiz kabul edildiğinden, bireylerin onlara ibadet için tapınaklara gittiklerinde temiz olmaları esastır. Bu nrdenle hem fiziksel hem de psikolojik arınmayı hedefleyen ritüeller yapılır. En yaygın arınma ritüeli, tapınak önündeki su havuzunda, maşrapa kullanılarak eller ve ağız yıkamayı içeren uygulanan temizu ritüelidir.[1]
Evlerde ise ibadet için kamidana denilen kami rafı veya kami köşesinde, mabettekine benzer ibadetler gerçekleştirilir. [2]
"Matsuri” denilen dinî bayramlar, günümüzdeki anlamı değişmiş olsa da, başlangıçta kamilere şükür ve dua etme, onların öfkelerini yatıştırma ve onlara unutulmadıklarnı gösterme amaçlarını taşırdı. Bayram günlerinde kamilere daha yakın olmak ve onları mutlu etmek amacıyla, mabetlerde bulunan, 'kaminin tahtı" olduğu kabul edilen mikoşi adlı tonlarca ağırlıkta obje, kalabalık bir insan grubunun omuzları üstünde sokaklarda gezdirilir.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b Tanrıverdi, Gulbu (2024-12-04). "Şintoizm: Japonya'nın Milli İnancı ve Kültürel Temelleri". Gulbu Tanriverdi. Erişim tarihi: 2026-01-01.
- ^ a b Şenavcu, Halil İbrahim (2022-03-20). "Şintoizm'deki Tanrı İnancının Japon Sosyal Yaşamına Etkisi". Eskiyeni (46): 73–88. doi:10.37697/eskiyeni.1054400. ISSN 1306-6218.
 | Japonya ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |
 | Din ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |
