I. Artemisia
| I. Artemisia Grekçe: Ἀρτεμισία (Grekçe) | |
|---|---|
| Halikarnas, Kos, Nisyros ve Kalymnos kraliçesi | |
 | |
| Hüküm süresi | fl. 480 BC |
| Önce gelen | Bilinmiyor (kocası) |
| Sonra gelen | Pisindelis |
| Doğum | Halikarnas (modern-day Bodrum, Muğla, Türkiye) |
| Çocuk(lar)ı | Pisindelis |
| Hanedan | Ligdamis |
| Babası | I. Ligdamis |
| Annesi | Bilinmiyor |
| Dini | Antik Yunanistan dini |
| Ligdamis Hanedanı (Karya hanedanı) | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
||||||||||
I. Artemisia, MÖ 5. yüzyılda yaşamış, Karya bölgesindeki Halikarnas antik şehrinin kraliçesidir. Yönetiminde Halikarnas'ın yanı sıra; Kos, Nisyros ve Kalymnos adaları da bulunmuştur.[2]
Yaşadığı dönemde Anadolu'nun tamamında olduğu gibi Halikarnas da Pers İmparatorluğu'nun vasal kent devletlerindendir. Halikarnaslı tarihçi Heredot ile diğer tarihçiler, I. Artemisia hakkında efsaneyle karışık bilgiler vermektedir. Heredot, Salamis Deniz Muharebesi'ni anlatırken Artemisia'ya önemli yer ayırmıştır. Bu anlatılar Artemia'nın efsaneleşmesinde önemli rol oynamıştır.
Artemisia'nın babası Halikarnas tiranı I. Ligdamis, annesi ise Giritlidir.[3][4] Kocasının ölümünden sonra oğlu Pisindalis küçük yaşta olmasına rağmen Halikarnas tiranı olmuştur. Artemisia, Halikarnas yöneticisi olduğu süre boyunca Pers imparatoru I. Serhas'ın sadık bir müttefiki olarak görülmektedir.[5]
Salamis Muharebesindeki rolü
[değiştir | kaynağı değiştir]Heredot, Serhas'ın savaş konseyinde Salamis Muharebesi'ne karşı çıkan tek kişi olarak Artemisia'yı belirtmiştir.[6][7] Ancak Serhas, başkomutanı Mardonius ve diğer komutanlarına uyarak deniz savaşı yapmaya karar vermiştir. Serhas'a bağlı tiranlar arasında kendi isteğiyle Serhas'ın yanında yer alan Artemisia, muharebeye görkemli 5 gemi ile katılmıştır. Yine Heredotos'un anlatısına göre; muharebede Atinalılar tarafından takip edilen Artemisia, çatışma alanından çekilirken önünde gemisine engel olan müttefiki bir gemiye saldırarak onu batırmış (Heredot batırdığı geminin, anlaşamadığı Kalinda tiranı Damasithymos'un olduğunu belirtmiştir[8]), bunu gören Atina gemileri kendi müttefikleri sanarak Artemisa'yı takibi bırakırken,[9] muharebe alanına hâkim bir tepeden olayları izleyen Serhas da Artemisia'nın batırdığı gemiyi Atina gemisi sanmış[10] ve Artemisa'nın erkek gibi savaştığı yorumunda bulunarak onu övmüştür.[11] Yine Plütark tarafından muharebe esnasında Serhas'ın kardeşi Ariamenes (Ariabignes)'in cesedini yanına alarak Serhas'a götürdüğü aktarılmaktadır. Anlatıların doğru ya da gerçek olması netliğe kavuşmasa da Artemisia, savaştan sonra Serhas'ın gözünde önemini korumuş yine tarihi anlatılara göre onun en iyi danışmanları arasında yer almıştır. [5]
Sonraki yaşamı
[değiştir | kaynağı değiştir]Salamis Muharebesinden sonra hakkında fazla bilgi bulunmamaktadır. Ancak Salamis sonrasında da Persler'e sadık şekilde faaliyetlerini sürdürmüş ve bölgede Pers egemenliğinin sürmesinde faaliyet göstermiştir. Ölümünden sonra yerine oğlu Pisindelis geçmiş olup, Pisindelis'in 460 yılında tahta geçtiği göz önünde bulundurulduğunda Artemisia'nın bu tarihte ölmesi muhtemeldir.[5]
.jpg)
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ On the identification with Artemisia: "...Above the ships of the victorious Greeks, against which Artemisia, the Xerxes' ally, sends fleeing arrows...". Original German description of the painting: "Die neue Erfindung, welche Kaulbach für den neuen hohen Beschützer zu zeichnen gedachte, war wahrscheinlich „die Schlacht von Salamis“. Ueber den Schiffen der siegreichen Griechen, gegen welche Artemisia, des Xerxes Bundesgenossin, fliehend Pfeile sendet, sieht man in Wolken die beiden Ajaxe" in Altpreussische Monatsschrift Nene Folge p. 300
- ^ The Editors of Encyclopædia Britannica. "Artemisia I". Encyclopædia Britannica. 18 Mart 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Nisan 2025.
- ^ Artemisia in Herodotus 2010-06-09 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. "Her name was Artemisia; she was the daughter of Lygdamis, and was of Halicarnassian stock on her father's side and Cretan on her mother's."
- ^ Herodotus (1920) [c. 440 BC]. "Book 7, Chapter 99, Section 2". The Histories. A. D. Godley (translator). Cambridge: Harvard University Press."Book 7, Chapter 99, Section 2". Ἱστορίαι (Yunanca). At the Perseus Project.
- ^ a b c Demir, Muzaffer (2018). "Klasik Dönem (MÖ 500-300) Halikarnassos Kentinde Hanedanlık ve Kadın Yöneticiler". Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Dergisi. 19 (42). DergiPark. ss. 121-133. 25 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi30 Nisan 2025.
- ^ "Herodotus, 8.68". 4 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Kasım 2012.
- ^ "Herodotus, 6.68A.1". 22 Ekim 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Kasım 2012.
- ^ "Herodot, 8.87.2". 22 Ekim 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Kasım 2012.
- ^ "Herodotus, 8.88.1". 4 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Kasım 2012.
- ^ "Herodotus, 8.88.2". 4 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Kasım 2012.
- ^ "Herodotus, 8.88.3". 4 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Kasım 2012.
Soy ağacı - Ahameniş Krallığı | ||
| Ahameniş İmparatorluğu Kralların kralı |  | |
| Lidya satrapları | ||
| Hellespont Frigyası satrapları | ||
| Kapadokya satrapları | ||
| Küçük Asya şehirlerinin Yunan valileri | ||
| Likya hanedanları | ||
| Karya hükümdarları | ||
| Makedonya kralları | ||
| Sur kralları | ||
| Sayda kralları |
| |
| Ermenistan satrapları | ||
| Mısır satrapları | ||
| Baktriya satrapları | ||
| Medya satrapları | ||
| Kilikya satrapları | ||
| Diğer bilinen satraplar | ||
Çoğu bölgede Ahameniş hükümdarlarının yerini MÖ 330 civarında Helenistik satraplar ve Helenistik hükümdarlar almıştır. | ||
