Artık Hovalıg
| Artık Hovalıg | |
|---|---|
| Doğum | 12 Mayıs 1951 Suağzı köyü, Süt-Höl kojuunu,Tıva |
| Meslek | Yazar, yayıncı |
| Milliyet | Tıva |
Artık Höm-Ottuk kızı Hovalıg (Tıvaca: Артык Хөм-Оттук кызы Ховалыг) (12 Mayıs 1951; Sug-Aksı (Su ağzı) köyü, Süt-Höl kojuunu,Tıva,[1] Çağdaş Tuva edebiyatında eserler vermiş yayıncıdır. Tuva Cumhuriyeti Gazeteciler Birliği Başkanı. Kadınlar için "Ene sözü" gazetesi (1991) ve "Kadın" dergisi adıyla yayınlar kurdu.
Hayatı
[değiştir | kaynağı değiştir]12 Mayıs 1951'de Tuva Özerk Bölgesi, Sütgöl İlçesi, Suağzı (Sug-Aksı) köyünde doğdu. Kızıl Devlet Pedagoji Enstitüsü Filoloji Fakültesinden mezun (1975) olduktan sonra Moskova Gazetecilik Fakültesi Komsomol Merkez Komitesi'nde Yüksek Komsomol Okulu'nda (1983) okuyup bitirdi. Bora Tayga'da Bajın-Alaak ortaokulunda öğretmen olarak çalıştı. gazetesi "Tıvanın Anıyaktarı" (Tıvanın Gençleri) gazetesinde muharrrir daire başkanı oldu. "Şın" gazetesinde de görev yapıp Tıva Cumhuriyeti Kültür Bakanlığı müfettişliğini yaptı.[2] Tıva'nın Şairler Birliği oluşumunu kurup başkanlığa seçildi.[3]
Edebiyat kariyerine 1974'te başladı. Yaratıcılığın ana teması anne, aşk, vatan temasıdır. İlk şiirleri "Tıvanın anıyaktarı" (1974) gazetesinin sayfalarında yayınlandı, ilk şiir koleksiyonu Tıva Kitapları yayınevinde "Kanatlar" / Krıliya (1979) adıyla yayınlandı. Ömar Hayyam'ın rübailerini Tıva Türkçesine çevirdi ve “100 rübai” başlığı altında yayınladı (2000). Ayrıca A. Ahmatov, V. Tuşnova, Moğol şair D. Nyamaa, A. Mamedov, V. Zuyenoka ve başka sanatçıların eserlerini Tıva Türkçesine çevirdi. Şiirleri Rusça, Almanca, Ukraynaca, Türkçe, Altayca gibi çok sayıda dile çevrildi. Şiirlerinin Rusçadaki ilk koleksiyonu V.Gordeev tarafından Moskova'da "Aşmak"/Preodoleniye(1992) başlığı altında çevrildi. Tuva Cumhuriyeti Onurlu İşçisi, Rusya'nın Onurlu Kültür İşçisi'dir. Rusya Yazarlar Birliği üyesi (1991), Rusya Gazeteciler Birliği üyesi (1981), Rusya Gazeteciler Birliği Federal Konseyi üyesi (1998), Uluslararası Gazeteciler Örgütü üyesi (1997). Kadınlar için yayınlar kurdu: "Ene sözü" gazetesi (1991) ve "Kadın" dergisidir. Bu derginin baş editörüdür. Tuva Cumhuriyeti Gazeteciler Birliği Başkanı.
Ödüller ve Unvanlar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Gazeteciler Sendikası jübile madalyası
- "Miss Press 94" taç kazandı
- D.Barıkaan adlı ödül
- Tuva Cumhuriyeti Onurlu İşçisi
- Rusya'nın Onurlu Kültür İşçisi[4]
Başlıca Eserleri
[değiştir | kaynağı değiştir]- «Krılya» (kanatlar) Şiirler
- «Çetıre dara» (dört hediye) şiirler
- «Tsvetok duşi» (Ruhun çiçeği) şiirler
- «Kasaniye» (dokunaklı) şiirler
- «serebryanaya kaplya» şiirler
- «Zolotıh luç ozareniye» (Altın aydınlanma ışığı) şiirler
- «İskrı mısli» (kıvılcımlar) şiirler
- «Dobroye serdtse» (nazik yürek) şiirler, çeviriler
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "Arşivlenmiş kopya". 14 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Şubat 2021.
- ^ Тува литературная. Вып.1 : биобиблиогр. справочник / НБ им. А. С. Пушкина Респ. Тыва; авт.-сост.: С. С. Комбу, Л. М. Чадамба, Е. М. Ак-кыс. — Kızıl, 2007. — s.52.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 25 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Şubat 2021.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 14 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Şubat 2021.