Heinrich Wieland

Heinrich Otto Wieland
Heinrich Otto Wieland
	Heinrich Otto Wieland
Doğum	4 Haziran 1877; Pforzheim, Baden, Almanya
Ölüm	5 Ağustos 1957 (61 yaşında); Starnberg, Bavyera, Almanya
Milliyet	Alman
Ödüller	Nobel Kimya Ödülü (1927)
Kariyeri
Dalı	Kimya,
Çalıştığı kurumlar	Münih Teknik Üniversitesi 1913-21, ; Freiburg Üniversitesi 1921-25, ; Münih Üniversitesi 1925-
İmza

Heinrich Otto Wieland (4 Haziran 1877 - 5 Ağustos 1957), Alman kimyager. Safra asitleri üzerine yaptığı araştırmalarla 1927 yılında Nobel Kimya Ödülünü kazandı.^[1]^[2] 1901 yılında Wieland, Münih Üniversitesi'nde doktorasını aldı. 1904 senesinde ders verme hakkını kazandı ve ders vermeye başladı. 1907 senesinde Boehringer-Ingelheim'in danışmanı oldu.

1914 yılında organik kimya üzerine araştırmalarıyla doçent ve Münih Devlet Laboratuvarı Organik Bölümü müdürü oldu. Wieland, 1917-1918 seneleri arasında Dalhem'de Kaiser Wilhelm Enstitüsü'nde çalışmıştır. Burada hardal gazının yapay yollarla bulunabilmesi için silah araştırmalarında yer almıştır.^[3]

1913 ile 1921 yılları Münih Teknik Üniversitesi'nde profesör olarak yer aldı. Daha sonra Ludwig Gattermann'ın halefi olarak Freiburg Üniversitesi'nde çalıştı. Freiburg'da kurbağa zehirleri ve safra asitleri üzerinde çalışmalar yapmıştır.

1941 senesinde Wieland toksin alfa-amanitini izole etmiştir, dünyanın en zehirli mantarının-Amanita phalloides/Köygöçüren mantarı- aktif maddesi.

Wieland Nürnberg Yasaları sonrası "ırksal yükü" olan insanların, özellikle de Yahudi öğrencilerini, korumak için çalışmıştır. Irksal yüklerinden dolayı okuldan atılan öğrencileri, Heinrich Wieland'ın kimyagerler grubunda Gäste des Geheimrats (danışma meclisi misafirleri) olarak kalabilirlerdi.

Ailesi

Heinrich'in babası Theodor Wieland (1846-1928) kimya alanında doktora yapmış bir eczacıydı. Pforzheim'de bir altın ve gümüş rafinerisi vardı.^[4] Heinrich Wieland Boehringer-Ingelheim'ın kurucusu olan Albert Boehringer'ın eşi Helene Boehringer'ın kuzeniydi. 1915 senesiyle 1920 senesinin sonuna kadar, Wielan Boehringer-Ingelheim'de danışman olarak çalıştı ve bu süre içerisinde şirketin ilk bilimsel departmanını kurdu.

Eva Wieland, Heinrich Wieland'ın kızı, 14 Mayıs 1937'de Feodor Lynen ile evlendi.

Heinrich Wieland Ödülü

1964 yılından bu yana Heinrich Wieland Ödülü, kimya, biyokimya, fizyoloji, lipidler ve ilgili maddelerin klinik tıp araştırmalarını teşvik için her yıl verilmektedir. Ödül en değerli uluslararası bilim ödülleri arasında yer almakta ve 40 yılı aşkın başarılı bir geçmişe sahiptir.

Bugüne kadar bu ödülü 58 bilim insanı almıştır. Heinrich Wieland Ödülü Boehringer Ingelheim sponsorluğunda hazırlanan ve bağımsız bir mütevelli heyeti tarafından verilen bir ödüldür.

Kaynakça

^ P. Karrer (1958). "Heinrich Wieland. 1877-1957". Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society. 4 (2). ss. 340-352. doi:10.1098/rsbm.1958.0026. JSTOR 769520.
^ Bernhard Witkop (1993). "Remembering Heinrich Wieland (1877-1957) portrait of an organic chemist and founder of modern biochemistry". Medicinal Research Reviews. 12 (3). ss. 195-274. doi:10.1002/med.2610120303. PMID 1578969.
^ as an alternative to regular military service. There he was involved in weapons research for instance finding new synthetic routes for mustard gas. He is also credited with the first synthesis of Adamsite
^ Interconnections and Independence: Heinrich Wieland (1877–1957) and His Era Elisabeth Vaupel Angew. Chem. Int. Ed. 2007, 46, 9154 –9179 DOI:10.1002/anie.200702255

[1] P. Karrer (1958). "Heinrich Wieland. 1877-1957". Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society. 4 (2). ss. 340-352. doi:10.1098/rsbm.1958.0026. JSTOR 769520.

[2] Bernhard Witkop (1993). "Remembering Heinrich Wieland (1877-1957) portrait of an organic chemist and founder of modern biochemistry". Medicinal Research Reviews. 12 (3). ss. 195-274. doi:10.1002/med.2610120303. PMID 1578969.

[3] s an alternative to regular military service. There he was involved in weapons research for instance finding new synthetic routes for mustard gas. He is also credited with the first synthesis of Adamsite

[Vaupel-4] Interconnections and Independence: Heinrich Wieland (1877–1957) and His Era Elisabeth Vaupel Angew. Chem. Int. Ed. 2007, 46, 9154 –9179 DOI:10.1002/anie.200702255

[1]

[2]

[3]

[4]

g t d Nobel Kimya Ödülü sahipleri
1901-1925	Jacobus van 't Hoff (1901) Emil Fischer (1902) Svante Arrhenius (1903) William Ramsay (1904) Adolf von Baeyer (1905) Henri Moissan (1906) Eduard Buchner (1907) Ernest Rutherford (1908) Wilhelm Ostwald (1909) Otto Wallach (1910) Marie Curie (1911) Victor Grignard / Paul Sabatier (1912) Alfred Werner (1913) Theodore Richards (1914) Richard Willstätter (1915) 1916 1917 Fritz Haber (1918) 1919 Walther Nernst (1920) Frederick Soddy (1921) Francis Aston (1922) Fritz Pregl (1923) 1924 Richard Zsigmondy (1925)
1926-1950	Theodor Svedberg (1926) Heinrich Wieland (1927) Adolf Windaus (1928) Arthur Harden / Hans von Euler-Chelpin (1929) Hans Fischer (1930) Carl Bosch / Friedrich Bergius (1931) Irving Langmuir (1932) 1933 Harold Urey (1934) Frédéric Joliot-Curie / Irène Joliot-Curie (1935) Peter Debye (1936) Norman Haworth / Paul Karrer (1937) Richard Kuhn (1938) Adolf Butenandt / Lavoslav Ružička (1939) 1940 1941 1942 George de Hevesy (1943) Otto Hahn (1944) Artturi Virtanen (1945) James Sumner / John Northrop / Wendell Stanley (1946) Robert Robinson (1947) Arne Tiselius (1948) William Giauque (1949) Otto Diels / Kurt Alder (1950)
1951-1975	Edwin McMillan / Glenn T. Seaborg (1951) Archer Martin / Richard Synge (1952) Hermann Staudinger (1953) Linus Pauling (1954) Vincent du Vigneaud (1955) Cyril Hinshelwood / Nikolay Semyonov (1956) Alexander Todd (1957) Frederick Sanger (1958) Jaroslav Heyrovský (1959) Willard Libby (1960) Melvin Calvin (1961) Max Perutz / John Kendrew (1962) Karl Ziegler / Giulio Natta (1963) Dorothy Hodgkin (1964) Robert Woodward (1965) Robert S. Mulliken (1966) Manfred Eigen / Ronald Norrish / George Porter (1967) Lars Onsager (1968) Derek Barton / Odd Hassel (1969) Luis Leloir (1970) Gerhard Herzberg (1971) Christian Anfinsen / Stanford Moore / William Stein (1972) Ernst Otto Fischer / Geoffrey Wilkinson (1973) Paul Flory (1974) John Cornforth / Vladimir Prelog (1975)
1976-2000	William Lipscomb (1976) Ilya Prigogine (1977) Peter Mitchell (1978) Herbert Brown / Georg Wittig (1979) Paul Berg / Walter Gilbert / Frederick Sanger (1980) Kenichi Fukui / Roald Hoffmann (1981) Aaron Klug (1982) Henry Taube (1983) Bruce Merrifield (1984) Herbert A. Hauptman / Jerome Karle (1985) Dudley Herschbach / Yuan T. Lee / John Polanyi (1986) Donald Cram / Jean-Marie Lehn / Charles Pedersen (1987) Johann Deisenhofer / Robert Huber / Hartmut Michel (1988) Sidney Altman / Thomas Cech (1989) Elias Corey (1990) Richard Ernst (1991) Rudolph Marcus (1992) Kary Mullis / Michael Smith (1993) George Olah (1994) Paul Crutzen / Mario Molina / Sherwood Rowland (1995) Robert Curl / Harry Kroto / Richard Smalley (1996) Paul D. Boyer / John E. Walker / Jens Skou (1997) Walter Kohn / John Pople (1998) Ahmed Zewail (1999) Alan Heeger / Alan MacDiarmid / Hideki Shirakawa (2000)
2001-günümüz	William Knowles / Ryōji Noyori / Barry Sharpless (2001) John Fenn / Koichi Tanaka / Kurt Wüthrich (2002) Peter Agre / Roderick MacKinnon (2003) Aaron Ciechanover / Avram Hershko / Irwin Rose (2004) Robert Grubbs / Richard Schrock / Yves Chauvin (2005) Roger Kornberg (2006) Gerhard Ertl (2007) Osamu Shimomura / Martin Chalfie / Roger Tsien (2008) Venkatraman Ramakrishnan / Thomas A. Steitz / Ada Yonath (2009) Richard Heck / Akira Suzuki / Ei-ichi Negishi (2010) Dan Şehtman (2011) Robert Lefkowitz / Brian Kobilka (2012) Martin Karplus / Michael Levitt / Arieh Warshel (2013) Eric Betzig / Stefan Hell / William Moerner (2014) Tomas Lindahl / Paul Modrich / Aziz Sancar (2015) Jean-Pierre Sauvage / Fraser Stoddart / Bernard L. Feringa (2016) Jacques Dubochet / Joachim Frank / Richard Henderson (2017) Frances Arnold / Gregory Winter / George Smith (2018) John Goodenough / Stanley Whittingham / Akira Yoshino (2019) Emmanuelle Charpentier / Jennifer Doudna (2020) David MacMillan / Benjamin List (2021) Carolyn R. Bertozzi / Morten Meldal / Barry Sharpless (2022) Moungi Bawendi / Louis Brus / Aleksey Yekimov (2023) David Baker / Demis Hassabis / John M. Jumper (2024) Omar M. Yaghi / Richard Robson / Susumu Kitagawa (2025)