Hasandede Türbesi

Hasandede Heykeli
Genel bilgiler
Tür	Türbe
Mimari tarz	Osmanlı mimarisi
Konum	Hasandede, Kırıkkale, Türkiye
Tamamlanma	16. yüzyıl
Teknik ayrıntılar
Malzeme	Kesme taş
Tasarım ve inşaat
Mimar(lar)	Bilinmiyor
Tanınma nedeni	Mutasavvıf Hasandede'ye ait türbe

Hasandede Türbesi, Türkiye'nin Kırıkkale il merkezine yaklaşık 10–12 kilometre uzaklıktaki Hasandede Kasabası'nda yer alır. Aynı isimli cami ile yan yana bulunan türbe, 16. yüzyılda yaşamış mutasavvıf ve halk arasında ermiş olarak bilinen Hasandede’ye (Doğanbeğ) aittir. Türbenin hemen yanında, çocukları Şeyh Halil İbrahim, Şeyh Mustafa ve Ümmühan Ana için yapılmış daha küçük bir türbe bulunmaktadır.

Tarihçe ve İnanç

Hasandede, Horasan’dan Anadolu’ya göç etmiş, Osmanlı döneminde savaşlara katılmış bir din büyüğüdür. Hoca Ahmet Yesevi ekolüne bağlıdır. Şiirlerinde Hacı Bektaş-ı Veli ve Yunus Emre’nin izlerini taşır. Barışçıl kişiliği ve halkla iç içe yaşamı nedeniyle halk arasında "ermiş" kabul edilmiştir.

Hasandede Türbesi, Alevi-Bektaşi geleneğinde önemli bir inanç merkezidir. Şifa dilemek, günahlardan arınmak, adak kurbanı kesmek (özellikle horoz), türbe çevresinde dönmek ve dua etmek gibi uygulamalarla halk arasında yaygın şekilde ziyaret edilmektedir. Her yıl 16–18 Ağustos tarihleri arasında düzenlenen Hacı Bektaş-ı Veli Anma Törenleri öncesi türbe büyük ilgi görür.

Mimari ve Çevresi

Türbe düzgün kesme taşla sekizgen planlı olarak inşa edilmiştir. Üzeri kurşun kaplı bir kubbe ile örtülüdür. İç mekân sade beyaz badana ile kaplıdır; tavanında avize, pencere hizasında süslemeler yer alır. Giriş kapıları alçak tutulmuş olup bu tevazu simgesi olarak yorumlanır. Yanındaki küçük türbe de benzer mimari özelliklere sahiptir. Her iki yapıda da yeşil örtülü sandukalar, seccadeler ve geleneksel süslemeler bulunur.

Hemen yanındaki Hasandede Camii, 1605 yılında yapılmıştır. Kare planlı ve kesme taşla inşa edilmiş bu camide "Karataş" adlı kutsal bir taş yer alır. Rivayete göre bu taş Mekke'den getirilmiştir. Ziyaretçiler taşı öper, ellerini ve yüzlerini sürerek dua ederler. Bu taşla ilgili anlatılan halk efsanesine göre, karpuz çekirdeği ve kömür mucizevi biçimde kutsal taşa dönüşmüştür.

Kaynakça

Kültür Portalı – Hasandede Türbesi
Kirikkale.com.tr – Hasandede
Fatih Tekel, Kırıkkale Halk Kültüründe Hasandede Türbesi, Atatürk Üniversitesi
Kırıkkale İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü
Türkiye'nin Tarihi Eserleri
Hasandede.de

Ayrıca bakınız